II SA/Gd 853/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2004r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 6 września 2004r., nr [...]. Decyzją z dnia 6 września 2004r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił E. S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem D. P. Decyzję wydano na podstawie art. 17 ust. 1, art. 3 pkt 17, art. 12 i art. 23 ustawy z dnia 23 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), § 2 i § 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 45, poz. 433) oraz art. 104 Kpa. W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu 27 sierpnia 2004r. E. S. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem D. P. urodzonym 10 lipca 1988r. Z załączonego do wniosku orzeczenia wydanego w dniu 10 sierpnia 2004r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że D. P. zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do 31 lipca 2006r. Jednocześnie we wskazaniach określonych w pkt 7 powyższego orzeczenia nie wskazano konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.) albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. S. opisując w nim schorzenia syna i zwracając się o przyznanie wnioskowanego świadczenia. Wskazała przy tym, że odwołała się od orzeczenia dotyczącego niepełnosprawności. Decyzją z dnia 21 października 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z załączonego do wniosku orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 10 sierpnia 2004r. wynika, że D. P. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na czas określony do 31 lipca 2006r. ze wskazaniem jedynie do korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji i konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna osoby orzekanej w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ze względu na orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności wskazaniem niezbędnym do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Takiego wskazania nie ustalił Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w swoim orzeczeniu z dnia 10 sierpnia 2004r. W tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw do przyznania przedmiotowego świadczenia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła E. S. zwracając się o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że jej syn choruje od dzieciństwa na upośledzenie umysłowe, a także padaczkę. Skarżąca jest prawnym opiekunem dziecka. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kryteria nabywania prawa do świadczeń rodzinnych wraz z należnymi dodatkami, zasady ich ustalania, przyznawania oraz z wypłacania tych świadczeń zostały uregulowane w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228 poz. 2255 ze zm.). W myśl art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.) albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Art. 6b ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych określa wskazania, które powinny być zawarte w orzeczeniu powiatowego zespołu poza wskazaniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W jego punkcie 7 wymienione jest wskazanie konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, natomiast w punkcie 8 wskazanie konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z powyższych przepisów wynika, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zależne jest od posiadania określonej treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności stanowi decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Stosownie zaś do treści art. 130 § Kpa przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Organy rozstrzygające o świadczeniu pielęgnacyjnym winny więc orzekać na podstawie ostatecznego orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie niepełnosprawności. W rozpatrywanej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego załączając nieostateczne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna. Zarówno w odwołaniu jak również w złożonej skardze sygnalizowała, że zakwestionowała w toku instancyjnym wydane orzeczenie. W tej sytuacji uznać należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego zostało podjęte przedwcześnie. Wskazać przy tym należy, że na rozprawie przed Sądem skarżąca okazała orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 10 stycznia 2005r., wydane po rozpatrzeniu złożonego przez nią odwołania od orzeczenia z dnia 10 sierpnia 2004r., którym to ustalono umiarkowany stopień niepełnosprawności syna skarżącej wraz ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji a także ze wskazaniem konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wskazaniami. Tym samym skarżąca legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.), a zatem jest uprawniona do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie wniosku złożonego w dniu 27 sierpnia 2004r. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Nie może więc ograniczyć się wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. W złożonym odwołaniu skarżąca wskazała, iż zakwestionowała wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzeczenie. Kwestia ta nie została uwzględniona przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy winien natomiast dokładnie przeanalizować zarzuty odwołania starając się dociec jaki cel przyświecał stronie. Organ orzekając ma stać na straży praworządności mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa). Tej zasady ani organ pierwszej ani drugiej instancji nie przestrzegał, czym w istotnym, dla wydania decyzji, stopniu dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Reasumując stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania. Skutkiem tego jest błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez organy, że syn skarżącej nie legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wraz ze wskazaniami, o których stanowi art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Uchybienie przepisom postępowania miało oczywisty wpływ na wynik niniejszej sprawy. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 6 września 2004r.