II SA/Gd 858/11
WyrokWSA w Gdańsku2012-01-18
Skład orzekający: Jolanta Górska, Wanda Antończyk, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest uwzględnienie wniosku o zwrot nieruchomości, jeśli nie można jednoznacznie ustalić jej położenia i pierwotnych numerów działek, a jedynie istnieje zaświadczenie notariusza o zrzeczeniu się własności na rzecz Skarbu Państwa, bez istnienia aktu zrzeczenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia wniosku o zwrot nieruchomości. Kluczowe było ustalenie, że nie można było jednoznacznie zidentyfikować przedmiotu wniosku (położenia i numerów działek), a zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał władczego odjęcia prawa własności w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, które mogłoby stanowić podstawę do zwrotu. Stwierdzono, że postępowanie było bezprzedmiotowe z powodu braku możliwości ustalenia przedmiotu sprawy.Stan faktyczny
Skarżący, jako spadkobiercy J. i P. B., domagali się zwrotu nieruchomości o powierzchni 15,2968 ha w miejscowości Z. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że nieruchomość została dobrowolnie zrzeczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego z 1949 r. Skarżący kwestionowali dobrowolność zrzeczenia i podnosili, że możliwe było ustalenie numerów działek. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty o umorzeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając brak podstaw do zwrotu nieruchomości z powodu niemożności ustalenia jej przedmiotu i braku dowodów na władcze pozbawienie własności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. Z., S. K., E.Sz., E. S., R. K. i J. A. K. – R. na decyzję Wojewody z dnia 10 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę.
Skarżący M. Z., S. K., E. S., E. S., R. K. i J. A. K. R. wnieśli skargę na decyzję Wojewody z dnia 10 października 2011r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości.
Ww. decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 17 sierpnia 2011r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości o powierzchni 15,2968 ha, położonej w miejscowości Z., gm. K. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organy administracji ustaliły, że w piśmie z dnia 5 maja 2009r. M. Z. jako spadkodawczyni nieżyjących dziadków J. i P. B. wniosła o zwrot nieruchomości położonej w Z., gm. K. o powierzchni 15,2968ha, natomiast pozostali spadkobiercy, stosownie do złożonych do akt sprawy postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku, zgłosili żądanie zwrotu ww. nieruchomości w piśmie z dnia 21 stycznia 2010r.
Starosta ustalił, że P. i J. B. aktem notarialnym zrzekli się na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości, położonej w Z., o powierzchni 15,2968ha, której dotyczy ww. wniosek. Akt notarialny został zawarty zgodnie z art. 60 (oddział I o nabyciu własności rzeczy niczyjej) dekretu z dnia 11 października 1946 Prawo rzeczowe (Dz. U. z 1946r, nr 5, poz. 319). O istnieniu przedmiotowego aktu zrzeczenia się zaświadczył notariusz Z. T. w zaświadczeniu urzędowym z dnia 21 grudnia 1949r. Zaświadczenie powyższe zostało złożone przez wnioskodawców przy wniosku o zwrot nieruchomości.
Decyzją z dnia 18 listopada 2010r. nr [...] Starosta umorzył postępowanie w sprawie zwrotu opisanej wyżej nieruchomości ustalając, że zbycie nieruchomości przez J. B. i P. B. nastąpiło dobrowolnie, a nie w trybie obowiązujących wówczas przepisów dotyczących wywłaszczenia i sprawa w tym stanie rzeczy nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Decyzją z dnia 1 marca 2011r. nr [...] Wojewoda uchylił decyzję Starosty w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Organ I instancji mając na uwadze wskazania co do dalszego postępowania zawarte w decyzji Wojewody z dnia 1 marca 2011r. dotyczące ustalenia na jakiej podstawie sporna nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa, o udzielenie informacji wystąpił do Archiwum Państwowego w S., do Sądu Rejonowego w S. Wydziału Ksiąg Wieczystych oraz do Gminy K. a nadto dokonał analizy dokumentacji znajdującej się w Starostwie Powiatowym w Wydziale Geodezji i Kartografii.
W wyniku dokonanej analizy dokumentów znajdujących się w Starostwie organ ustalił, że J. B. posiadała gospodarstwo rolne składające się z działek o numerach [...] o ogólnej powierzchni 16,27 ha położonych we wsi Z. Działki o numerach [...] o łącznej powierzchni 8,87 ha zostały przekazane I. i L. M., a następnie na podstawie aktu własności ziemi z dnia 22 grudnia 1972r. nr [...] zostały własnością S. K., córki I. i L. M. Natomiast Archiwum Państwowe K. Oddział w S. poinformowało, że w wyniku przeprowadzonej kwerendy na zasobie archiwalnym nie odnaleziono materiałów archiwalnych dotyczących historii gospodarstwa rolnego należącego do P. i J. B. - poszukiwania archiwalne przeprowadzono na aktach zespołów: Gminna Rada Narodowa w K. 1945-1954, Starostwo Powiatowe w S. 1945-1950, Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w K. (K.) 1954-1972, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. 1950-1975r. Sąd Rejonowy w S. VII Wydział Ksiąg Wieczystych poinformował, że w zbiorach dokumentów Wydziału brak jest aktu notarialnego z 1949r. nr [...]. W repertorium z 1949r. widnieje wpis dotyczący wydania odpisów aktu notarialnego "aktu zrzeczenia się własności nieruchomości w Z. o obszarze 15 ha, 29 a 68 mkw na rzecz Skarbu Państwa stronom tj. P. B. i J. B., z adnotacją o wniesieniu opłaty. W "Rejestrze pomiarowym z 1962r. wpisana jest J. B. jako właścicielka działek nr [...] o ogólnej powierzchni 16,27 ha. Nadto Gmina K. udostępniła akta osiedleńcze dotyczące posiadania gospodarstwa rolnego przez J. B. w miejscowości Z. Z akt tych wynika, że powierzchnia gospodarstwa rolnego zgodnie z protokołem oszacowania gospodarstwa rolnego nr 12 wynosi 16,27 ha, oszacowania dokonano na podstawie rozporządzenia z dnia 22 listopada 1947r. w sprawie norm obszarowych, szacunku, odliczenia od ceny na rzecz osadników wojskowych oraz spłaty należności za gospodarstwa, nadane na podstawie dekretu z dnia 6 września 1946r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta G. Prezydium Rady narodowej w S. zaświadczeniem z dnia 17 lipca 1963r. podało, że J. B. figuruje jako współwłaściciel nieruchomości rolnej o pow. 16,27ha z mężem P. B. Wymienieni należeli do ludności autochtonicznej i w związku z tym właścicielami gospodarstwa byli na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z dnia 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, który stanowił, że z mocy samego prawa przechodzi na własność Skarbu Państwa wszelki majątek obywateli Rzeszy Niemieckiej i byłego Wolnego Miasta G., z wyjątkiem osób narodowości polskiej lub innej przez Niemców prześladowanej. Z akt tych wynika, że gospodarstwo rolne o pow. 7,40 ha (składające się z działek [...]), które pozostało J. B. (po przekazaniu części gospodarstwa córce), na jej wniosek z dnia 5 czerwca 1969r. na mocy decyzji Prezydium Powiatowej rady Narodowej w S. z dnia 1 kwietnia 1970r. zostało przekazane przez J. B. w zamian za rentę na własność Skarbu Państwa. W skład przekazanego gospodarstwa nie wchodziły żadne zabudowania. Zgodnie z decyzją ZUS J. B. przyznano począwszy od 1 kwietnia 1970r. rentę z tytułu przekazania gospodarstwa Skarbowi Państwa.
Organ I instancji powołując się na zgromadzone w sprawie dowody ustalił, że wynika z nich jednoznacznie, że J. i P. B. byli właścicielami gospodarstwa o powierzchni 16,27 ha położonego w Z., gm. K., z którego część o powierzchni 8,87 przekazali I. i L. M.- ustalone zostały numery działek przekazywanych i obecnego właściciela. Pozostałą część gospodarstwa o pow. 7,40 ha, o określonych numerach działek, J. B. przekazała na Skarb Państwa w zamian za świadczenia rentowe. Organ ustalił, że działki o powierzchni 8,87 ha i 7,40 ha nie są jednakże przedmiotem wniosku o zwrot. Powyższe potwierdza pismo Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 maja 2011r., które powołując się na "Rejestr Pomiarowy" z 1962r potwierdza numery działek składających się na gospodarstwo rolne o powierzchni 16,27 ha, którego właścicielką była J. B.
Ww. piśmie Sąd Rejonowy poinformował jednocześnie, że w Repertorium z 1949r. widnieje wpis dotyczący wydania odpisów aktu notarialnego ("akt zrzeczenia się nieruchomości w Z. o obszarze 15ha 29 a 69m kw, na Skarb Państwa") P. i J. B. Powołując się na powyższe pismo organ uznał, że małżonkowie B. posiadali nieruchomośc o powierzchni 15ha 29 a 68 mkw i dokonali aktu zrzeczenia się własności tej nieruchomości w formie aktu notarialnego. Jednakże na podstawie uzyskanych w trakcie postępowania dowodów nie można ustalić numerów i położenia działek, które były przedmiotem zrzeczenia. Również strony postępowania nie udzieliły w tej sprawie informacji, wskazując jedynie, że mogą gwarantować, że 2/3 tych nieruchomości posiada nadleśnictwo W. oraz, że nie są w stanie ustalić nowych numerów działek, ponieważ zostały one zmienione podczas scalania, podnosząc jednocześnie że to Państwo, które zabrało nieruchomość, winno ustalić nową numerację działek.
Organ I instancji ustalił, że wszelkie pozyskane dokumenty, w tym dostarczone przez strony, organy oraz będące w posiadaniu Starostwa nie dały możliwości ustalenia położenia i ówczesnych numerów działek wchodzących w skład nieruchomości o powierzchni 15,2968 ha, wnioskowanej do zwrotu, a wywłaszczonej, według twierdzeń wnioskodawców, na rzecz Skarbu Państwa. W takim stanie rzeczy Starosta nie dysponując pierwotną numeracją działek oraz ich położeniem, nie był w stanie ustalić aktualnych numerów działek, a tym samym określić położenia i właścicieli przedmiotowych nieruchomości, będących przedmiotem zrzeczenia się ww. aktem notarialnym. Powołując się na powyższe organ wskazał, że skoro nie udało ustalić się przedmiotu postępowania zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa. Wskazano, że przedmiotem tym musi być konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny, a jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach danego podmiotu. W rozpatrywanej sprawie nie udało się ustalić przedmiotu sprawy, tj. numeracji działek wchodzących w skład nieruchomości o powierzchni 15,2968 ha, będącej przedmiotem wniosku o ich zwrot. Nie odnaleziono żadnych dokumentów, które potwierdzałyby inną formę, niż zrzeczenie się i nabycie przez Skarb państwa omawianej nieruchomości od J i P B., np. poprzez wywłaszczenie. W takiej sytuacji brak jest podstaw do rozpatrywani sprawy pod kątem zaistnienia przesłanek do zwrotu nieruchomości wynikających z art. 136 oraz 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W odwołaniu od decyzji Starosty skarżąca M. Z. podniosła, że nie można zgodzić się z decyzją organu I instancji. Wskazała w szczególności na tę okoliczność, że akt zrzeczenia, o ile w ogóle powstał nie został dobrowolnie (lecz pod przymusem) podpisany. Wskazała, że jej dziadkowie przyjęli polskie obywatelstwo, gdyż żal im było zostawiać nieruchomości, tymczasem po upływie 2 lat zrzekają się własności części swoich nieruchomości, nie darując tej części swojej drugiej córce I. Odwołująca podała, że nie darowali oni części swojego majątku, drugiej córce gdyż jak wskazano, nieruchomość obejmowała las i w tej sytuacji córka również musiałaby zrzec się tej własności, gdyż własność lasu przechodziła na Skarb Państwa.
Odnośnie ustalenia numeru działki zarzucono organowi I instancji brak maksymalnej staranności w ustaleniu tego numeru- w aktach sprawy jest numeracja działek, które dziadkowie skarżącej otrzymali po otrzymaniu obywatelstwa polskiego. Wystarczy zatem porównać działki istniejące, a te których brak porównać z nową numeracją.
Zaskarżoną decyzją z dnia 10 października 2011r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył dowody zebrane w sprawie przed organem I instancji. Wskazał, że strony postępowania nie przedłożyły dowodów świadczących o tym, że w sprawie doszło do wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, a także której nieruchomości(lub których nieruchomości) miałoby dotyczyć to postępowanie. Powołując się na powyższe organ II instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie było możliwe ustalenie pozytywnych przesłanek dla zwrotu nieruchomości i wydania decyzji na podstawie art. 142 ust. 1 lub art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wywłaszczenie nieruchomości i wykorzystanie jej na cel inny niż określony w akcie wywłaszczeniowym (decyzja, akt notarialny) bądź przejęcie nieruchomości w trybie przepisów wymienionych w art. 216 powołanej ustawy może być podstawą do zwrotu nieruchomości, jednakże strony winny wskazać, której nieruchomości zwrot miałby dotyczyć.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli M. Z., S. K., E. S., E. S., R. K., J. A. K. –R.
W uzasadnieniu skargi skarżący powołali się na argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący w szczególności zakwestionowali tę okoliczność, że ich dziadkowie dobrowolnie zrzekli się prawa własności nieruchomości w sytuacji gdy istnieje tylko zaświadczenie notariusza zaświadczające o zrzeczeniu się przez P. B. i jego żonę własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, bez podania przyczyn zrzeczenia się, brak jest natomiast powołanego w zaświadczeniu aktu zrzeczenia się przez dziadków prawa własności nieruchomości o ww. powierzchni. Podstawą dla wydania decyzji nie może być oparcie jej na wpisie zawartym w zaświadczeniu skoro umowa (akt zrzeczenia nie istnieje). Nadto skarżący zarzucili, że w ich ocenie możliwym było ustalenie nowych numerów działek w oparciu o materiały archiwalne.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Skargę uznać należy za niezasadną. Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznał, że została ona wydana bez naruszeń prawa mających wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie skarżący jako spadkobiercy J. B. i P. B. - wystąpili do Starosty o zwrot nieruchomości położonej w miejscowości Z., gm. K. o powierzchni 15ha29a68mkw. Z akt sprawy wynika, że na mocy postanowienia z dnia 9 kwietnia 1948r. Obwodowy Urząd Likwidacyjny w S., działając zgodnie z poleceniem Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w Sz. i na wniosek P. B. i J. B., na podstawie art. 15 i 19 dekretu z dnia 1 grudnia 1947r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. z 1946, nr 13, poz. 87) wyraził zgodę na przywrócenie posiadania i użytkowania nieruchomości składającej się z domu mieszkalnego, stajni, podwórza roli, łąki i pastwiska oraz zagajenia położonej we wsi Z., gm. Ł., pow. S. zapisanej w księdze wieczystej i gruntowej na nazwisko P. B. i jego żony J., jako współwłaścicieli opisanych nieruchomości – łącznie 29ha10a68mkw.
Z zaświadczenia urzędowego sporządzonego przez notariusza w dniu 21 grudnia 1949r. wynika, że P. B. i J. B. zeznali wobec notariusza, że zrzekli się własności nieruchomości w Z. o pow. 15ha29a68mkw na rzecz Skarbu Państwa i na podstawie art. 60 prawa rzeczowego z 1946r. nieruchomości te przeszły z mocy samego prawa na własność Skarbu Państwa, odnośny akt złożono w Sądzie Grodzkim w S. Natomiast umową darowizny podarowali swojej córce L. D. M. i zięciowi I. M. po połowie nieruchomości w Z. o obszarze 6ha98a23mkw wraz z połową budynków - odpowiednie wnioski o jej zatwierdzenie zostały złożone w Starostwie Powiatowym w S. Niespornym jest, że akt notarialny (umowa) dotyczący wyżej opisanej nieruchomości nie został złożony do akt sprawy, jego brak potwierdził Sąd Rejonowy w S. informując, że w zbiorach aktów notarialnych brak jest aktu notarialnego z dnia 21 grudnia 1949r. zawartego przez J. B. i P. B., tj. aktu zrzeczenia się własności nieruchomości w Z. o pow. 15ha29a68mkw na rzecz Skarbu Państwa.
W zaświadczeniu wskazano, że wskutek zeznania, nieruchomości stanowiące dotychczas własność P. B. i jego żony J. B. mierzące łącznie 29 ha10a80mknw przechodzą na własność:
1. Skarbu państwa 15ha29a68mkw,
2. L. D. M. i I. M. po połowie 6ha98a25mkw,
3. przy P. B. i J. B. pozostaje 6ha82a89mkw.
Z kolei w zaświadczeniu z dnia 17 czerwca 1963r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. informuje, że J. B. wraz z mężem P. B. figurują w katastrach jako współwłaściciele nieruchomości o pow. 16,27ha, należą do ludności autochtonicznej, prowadzą gospodarstwo i są jego właścicielami na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z dnia 8 marca 1946r. Również z rejestru pomiarowego przeprowadzonego 1962r. wynika, że J. B. jest właścicielką gospodarstwa o pow. 16,27ha (działki nr [...]). Z dokumentów zebranych przez organy administracji dotyczących ustalenia stanu władania wynika, że B. J. włada powierzchnią 7,40 ha (działki nr [...]). Powyższe gospodarstwo rolne o powierzchni 7,40ha zostało została przejęte od J. B. na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę. Natomiast pozostałe działki nr [...] o pow. 8,87ha stanowią aktualnie własność R. K. na podstawie aktu własności ziemi z dnia 22 grudnia 1972r , w miejsce I. i L. M.
Sąd podziela argumentację zawartą w rozstrzygnięciach organów administracji, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw faktycznych i prawnych dla pozytywnego rozpoznania wniosku skarżących.
Podkreślić bowiem należy, że podstawą dla dochodzenia zwrotu nieruchomości na drodze postępowania administracyjnego jest decyzja administracyjna, władcze pozbawienie prawa własności, odjęcie tej własności, co oznacza, że niezbędnymi przesłankami dla możliwości rozpoznania sprawy jest ustalenie, że skarżącemu przysługiwało prawa własności określonej nieruchomości oraz ta okoliczność, że skarżący został jej pozbawiony na skutek władczego działania organów administracji państwa poprzez wydanie stosownego aktu administracyjnego.
Podstawę prawną dla dochodzenia na drodze postępowania administracyjnego zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, przejętych, nabytych przez Skarb Państwa stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zm.)zawarte w rozdziale 6 Działu III.
Stosownie do przepisu art. 216 ust. 1 ustawy przepisy rozdziału 6 Działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, ustawy z dnia 22 maja 1958r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach, ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami [...] parku Narodowego.
Zgodnie z art. 216 ust. 2 ustawy Przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie :
1. art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948r. o podziale nieruchomości na obszarach wsi i niektórych osiedli,
2. art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych,
3. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Zgodnie z obowiązującym w tej mierze orzecznictwem, uregulowania przepisu art. 216 w zakresie zwrotu nieruchomości wywłaszczonych lub przejętych czy też nabytych przez Skarb Państwa w szczególnym trybie mają charakter wyczerpujący i nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowanie tego przepisu na inne przypadki utraty własności. Niedopuszczalne jest zatem stosowanie przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa na podstawie przepisów innych niż wymienione, a także przejętych bez żadnego tytułu prawnego i co do których nie wydano w tym przedmiocie żadnych decyzji administracyjnych.
Przeprowadzone przez organy administracji postępowania nie wykazały, aby w sprawie tej doszło do władczego odjęcia prawa własności w trybie przepisów wymienionych w cyt. przepisie art. 216 ustawy. Również pozyskane i opisane przez organy dowody nie dały możliwości ustalenia położenia i numeracji działek wnioskowanych do zwrotu, w tym zakresie skarżący nie złożyli dokumentów jak też nie udzielili informacji umożliwiającej organowi poczynienie takich ustaleń. Wprawdzie to na organie administracji spoczywa obowiązek przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, jednakże powyższe nie oznacza, że brak takiego dowodu może rodzić domniemania istnienia przesłanek z przepisu art. 216 ustawy. Sąd uznał, jak to wyżej wskazano, że w sprawie nie doszło do takich naruszeń, które mogły by mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę istotę zaskarżonej decyzji, która polega na stwierdzeniu braku możliwości zadośćuczynieniu żądaniom skarżących o zwrot nieruchomości, to decyzja organu II instancji potwierdza, ze nie ma podstaw do wydania decyzji w sprawie, gdyż postępowanie jest bezprzedmiotowe. Organy nie naruszyły zasad postępowania wyrażonych w art. 7, 77 i art. 107 § 3 kpa, nakładających na organy administracji obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującej oceny zebranego materiału dowodowego. Organ w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie dowodowe, ustosunkował się w uzasadnieniu swej decyzji do wszystkich żądań stron i zarzutów, a wnioski i twierdzenia zawarte w uzasadnieniu znalazły potwierdzenie w materiale dowodowym, co już wyżej wskazano.
Mając na uwadze powyższe i fakt, że zarzuty skarżących nie znalazły uzasadnienia w niniejszej sprawie Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło