II SA/Gd 858/11

PostanowienieWSA w Gdańsku2012-03-02

Skład orzekający: Diana Trzcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wnioskodawca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) po prawomocnym rozstrzygnięciu wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy w innym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych), istnieją podstawy do ponownego rozpoznania wniosku, jeśli nie zostały wykazane nowe istotne okoliczności faktyczne?
Ratio decidendi
Wnioskodawca ubiegający się o ponowne przyznanie prawa pomocy, po tym jak jego wcześniejszy wniosek został prawomocnie rozstrzygnięty, musi wykazać nowe, istotne okoliczności faktyczne, które uzasadniałyby odmienną ocenę jego sytuacji materialnej i rodzinnej. W sytuacji braku takich nowych okoliczności oraz nieprzedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
M. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Wcześniej, jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został odmówiony postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 r. Wnioskodawczyni podała, że jej gospodarstwo domowe składa się z niej i męża, utrzymują się z emerytur, posiadają mieszkanie i samochód. Wnioskodawczyni nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej męża oraz wykazała rozbieżności w wysokości otrzymywanej emerytury.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić M. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi oraz S. K., E. S., E. S., R. K. i J. A. K. – R. na decyzję Wojewody z dnia 10 października 2011 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości postanawia odmówić M. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. M. Z. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że podstawową przyczyna uzasadnienia jej wniosku jest to, że starosta nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego, a ponadto nie poinformował stron o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie przed wydaniem decyzji. Wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z mężem. Oboje małżonkowie utrzymują się z emerytur w kwocie 952 zł miesięcznie (wnioskodawczyni) oraz 1711 zł miesięcznie (jej mąż). Posiadają mieszkanie o powierzchni 59,5 m2 oraz samochód osobowy [...] z 1998 r., który służy im do przejazdów do lekarzy. Oboje małżonkowie są bowiem, według oświadczenia, osobami schorowanymi z uszkodzonymi narządami ruchu. Wnioskodawczyni po raz pierwszy zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych wnioskiem z dnia 9 stycznia 2012 r. (k. 31 akt). Postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, odmówił przyznał wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając zatem na uwadze fakt, że wnioskodawczyni po raz kolejny zwróciła się z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy (obecnie - wnioskiem z dnia 11 lutego 2012 r. – data stempla pocztowego – w zakresie ustanowienia adwokata), a pierwszy jej wniosek został prawomocnie rozstrzygnięty w/w postanowieniem Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2012 r. - należało dokonać porównania jej sytuacji majątkowej i możliwości zarobkowych istniejących w dacie złożenia pierwszego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku. Zgodnie bowiem z treścią art. 165 cytowanej wyżej ustawy postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Analiza ta winna być zatem dokonana pod kątem przytoczenia przez wnioskodawców nowych okoliczności faktycznych, nieznanych referendarzowi w chwili rozpoznawania pierwszego wniosku, które uzasadniałyby odmienną ocenę ich sytuacji i w konsekwencji - przyznanie prawa pomocy. Weryfikacja danych ujawnionych przez wnioskodawczynię w uzasadnieniu wniosku oraz jej oświadczeniu dotyczącym majątku i dochodów, a także w dokumentach źródłowych przesłanych na wezwanie referendarza wskazuje, iż nie uległy istotnej zmianie okoliczności faktyczne, które były podstawą wydania postanowienia w dniu 6 lutego 2012 r. Wówczas dochody gospodarstwa domowego wnioskodawczyni były wyższe, bowiem zwiększał je dochód z tytułu umowy o pracę syna wnioskodawczyni w kwocie 1711 zł miesięcznie. Obecnie zaś, wnioskodawczyni nie ujawniła syna jako członka swego gospodarstwa domowego. Powyższe wskazuje zatem, że obecnie wnioskodawczyni prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe wyłącznie z mężem i każdy z członków tego gospodarstwa otrzymuje dochód w postaci emerytury. Wnioskodawczyni nie ma nikogo na utrzymaniu. Zarówno wówczas, jak i obecnie nie uległy zmianie zasoby majątkowe wnioskodawczyni, ani też jej sytuacja zdrowotna. W celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących stanu oszczędności wnioskodawczyni referendarz zwrócił się do niej o nadesłanie wyciągów z kont bankowych jej oraz jej męża, a także dokumentów, które będą wskazywały na aktualną wysokość świadczeń emerytalnych małżonków. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni wprawdzie nadesłała wyciąg ze swojego konta bankowego, z którego wynika też aktualna wysokość jej świadczenia emerytalnego – 1428,43 zł miesięcznie netto – to jednak nie przedłożyła takiego wyciągu z konta swego męża. Nie złożyła przy tym oświadczenia, że mąż jej takiego konta nie posiada. Nie nadesłała dokumentu, z którego wynikałaby dokładna i aktualna wysokość świadczenia emerytalnego, które pobiera mąż. Natomiast przedłożyła oświadczenie wskazujące na wysokość comiesięcznych opłat obciążających jej gospodarstwo domowe – na kwotę 1480 zł. Oceniając nadesłane dokumenty, w tym zwłaszcza wyciąg z konta bankowego na nazwisko wnioskodawczyni, wskazać należy, że jeżeli kwota 1 428,43 zł obrazuje wysokość otrzymywanej przez nią emerytury (co nie jest do końca jasne, bowiem z wyciągu nie wynika tytuł tego przysporzenia na koncie), to istnieje rozbieżność pomiędzy kwotą świadczenia zadeklarowaną przez wnioskodawczynię w treści urzędowego formularza PPF (952 zł), a treścią wyciągu (1 428,43 zł). Biorąc pod uwagę wyżej wskazane okoliczności, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, bowiem nie zaoferowała ona nowych istotnych okoliczności, które mogłyby skutkować odmienną oceną jej sytuacji materialnej i rodzinnej w kontekście istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy. W szczególności, nie przyczynił się do tego fakt wybiórczego wykonania zobowiązania referendarza dotyczącego dostarczenia dokumentów źródłowych. Nadesłane dokumenty źródłowe nie tylko nie usunęły wątpliwości co do sytuacji zarobkowej wnioskodawczyni i jej męża, ale nawet dodatkowo jej pogłębiły, bowiem ujawniły się wskazane wyżej rozbieżności w oświadczeniu wnioskodawczyni. Na marginesie też wskazać wypada, że uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy powinno wskazywać na konkretne okoliczności, wynikające z sytuacji osobistej, rodzinnej, czy majątkowej wnioskodawcy, uzasadniające przyznanie mu tegoż prawa. Tymczasem, wnioskodawczyni uzasadniając swój wniosek powołała okoliczności, dotyczące postępowania administracyjnego, które mogą mieć wpływ na zasadność jej skargi, nie zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednak, mimo wadliwego uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie miało to wpływu na wydane rozstrzygnięcie, bowiem referendarz sam podjął czynności, zmierzające do usunięcia wątpliwości dotyczących stanu majątkowego, zarobków i wydatków wnioskodawczyni. Przypomnieć w tym miejscu należy, że osoba starająca się o uzyskanie prawa pomocy obowiązana jest do ujawnienia wszelkich okoliczności związanych z jej sytuacją majątkową, a więc w szczególności – powinna ujawnić osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, ich dochody, oszczędności i podział wydatków przypadających na poszczególnych członków rodziny. Skarżąca tymczasem uchyliła się od tego obowiązku, nie załączając wszystkich żądanych dokumentów w odniesieniu do swego męża. Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że w niniejszej sprawie występuje sześciu skarżących, a obowiązek poniesienia kosztów sądowych ciąży na nich solidarnie. W ocenie referendarza zatem, nie ma przeszkód, by i koszt ustanowienia pełnomocnika skarżący podzielili równo między siebie, choć niewątpliwie jest to wewnętrzna sprawa rozliczeń pomiędzy stronami postępowania. Wobec powyższego, Referendarz na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło