II SA/Gd 862/18
WyrokWSA w Gdańsku2019-04-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli kwestie podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności były już przedmiotem kontroli sądowej w sprawie, w której skarga została oddalona prawomocnym wyrokiem?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli kwestie podnoszone we wniosku były już przedmiotem kontroli sądowej w sprawie, w której skarga została oddalona prawomocnym wyrokiem. Prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na decyzję stanowi przeszkodę przedmiotową do wszczęcia postępowania nieważnościowego, jeśli sąd rozpoznał i orzekł o okolicznościach odpowiadających przesłankom kwalifikującym do wzruszenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący R. W. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej opłatę adiacencką. Skarżący zarzucał, że decyzja ustalająca opłatę została wydana z naruszeniem prawa, gdyż organ nie uwzględnił faktycznej daty wybudowania kanalizacji sanitarnej, co skutkowało upływem terminu do jej wydania. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując, że kwestia ta była już przedmiotem kontroli sądowej w sprawie, w której skarga została oddalona prawomocnym wyrokiem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2018 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej opłaty adiacenckiej oddala skargę.
R. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt [..], którym organ utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 24 kwietnia 2017 r., sygn. akt [..], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt [..], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 13 października 2009 r., nr [..], w sprawie ustalenia R.W. opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę gruntu numer [..] (obręb 2 karta mapy 5), położonej w P., spowodowanej wybudowaniem kanalizacji sanitarnej i stworzeniem warunków do jej podłączenia.
Wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 856/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R. W. na ww. decyzję organu odwoławczego. Wyrok stał się prawomocny w dniu 6 maja 2011 r.
Wnioskiem z dnia 12 stycznia 2017 r. R. W. zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt [..], zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 10 i art. 77 k.p.a. oraz art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), dalej jako u.g.n. Zdaniem wnioskodawcy, w kwestionowanej decyzji błędnie przyjęto, że wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji nastąpiło z zachowaniem trzyletniego terminu od stworzenia warunków do korzystania z infrastruktury w postaci sieci kanalizacji sanitarnej, tj. od dnia dokonania odbioru końcowego i przekazania do użytku budowy tej kanalizacji w dniu 1 grudnia 2006 r. Zdaniem strony data ta nie była jednak dniem, od którego rozpoczął bieg termin trzech lat na wydanie decyzji, gdyż, jak wskazano w pozyskanym przez stronę zaświadczeniu A. z dnia 5 stycznia 2017 r., ww. instalacja została wybudowana i oddana do użytku w dniu 25 października 2005 r.
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 156 § 1 i art. 157 § 1 k.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Kolegium z dnia 8 września 2010 r.
Na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 16 października 2018 r. utrzymało w mocy postanowione własne z dnia 24 kwietnia 2017 r., podtrzymując wyrażone w nim stanowisko.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 8 września 2010 r., albowiem sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej. Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której prawomocnie oddalono skargę powinno być bowiem załatwione przez wydanie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia tego postępowania, gdy okoliczności powołane we wniosku o uruchomienie tego trybu nadzwyczajnego, stanowiły już przedmiot analizy sądu w wydanym wyroku. Jak wskazało Kolegium, w wyroku z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 856/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odniósł się o kwestii faktu i daty stworzenia możliwości podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej, które to ustalenia Sąd uznał za prawidłowe i znajdujące oparcie w materiale dowodowym. Ponadto, Sąd rozważał zarzuty naruszenia art. 7, art. 10 i art. 77 k.p.a.
Niezależenie od powyższego Kolegium wskazało, że okoliczność wybudowania kanalizacji sanitarnej i oddania jej do użytkowania w dacie innej, niż przyjętej w rozstrzygnięciu organu drugiej instancji, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, jest okolicznością, która w ocenie Kolegium może podlegać zbadaniu w drodze rozpatrzenia przesłanek do ewentualnego wznowienia postępowania. Natomiast okoliczność ta, w odniesieniu do trybu nadzwyczajnego, jakim jest stwierdzenie nieważności, nie wyczerpuje żadnej z przesłanek do jej przeprowadzenia. Również wnioskodawca w swoim żądaniu o stwierdzenie nieważności nie powołał się na konkretną przesłankę stanowiącą podstawę do uruchomienia tego nadzwyczajnego trybu. Ponadto, organ zauważył, że pismem z dnia 12 stycznia 2017 r. skarżący domagał się w oparciu o tożsame zarzuty i argumentację wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia 8 września 2010 r. W konsekwencji rozpoznania tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt [..], stwierdziło wydanie kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wskazał, że choć jako przyczynę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 8 września 2010 r. wskazano uprzednio przeprowadzoną przez sąd kontrolę tej decyzji, to jednak stan faktyczny poddany ocenie w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 856/10, nie uwzględniał wynikającego z mocy prawa faktu przedawnienia się opłaty adiacenckiej. Burmistrz Gminy zataił bowiem datę faktycznego przystąpienia do użytkowania sieci kanalizacyjnej. U podstaw rozstrzygnięcia Sądu legło ustalenie, że warunki do podłączenia nieruchomości do sieci sanitarnej wystąpiły w dniu 1 grudnia 2006 r., gdy tymczasem w rzeczywistości instalacja została wybudowana i oddana do użytku w dniu 25 października 2005 r. Jak wskazał skarżący, nie miał on pojęcia o powyższych okolicznościach na etapie wcześniej prowadzonego postępowania, zaś prowadząc postępowanie organ winien był wyczerpująco zbadać stan faktyczny, a w szczególności ustalić jednoznacznie datę rozpoczęcia eksploatacji instalacji, tym bardziej, że podmiot, który wykonał instalację, jest spółką stanowiącą własność Miasta.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. W przypadku zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uchyla kontrolowany akt lub stwierdza jego nieważność.
Mając na uwadze tak zakreślone kryteria sądowej kontroli działalności administracji publicznej Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane zgodnie z prawem.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia 24 kwietnia 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt [..], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 13 października 2009 r., nr [..], w sprawie ustalenia R. W. opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę gruntu numer [..] (obręb 2 karta mapy 5), położonej w P., spowodowanej wybudowaniem kanalizacji sanitarnej i stworzeniem warunków do jej podłączenia.
Materialnoprawną podstawą kontrolowanego postanowienia był art. 61a § 1 w zw. z art. 156 § 1 i art. 157 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
Przepis ten przewiduje dwie samodzielne i niezależne przesłanki odmowy wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że z innymi przyczynami uniemożliwiającymi wszczęcie postępowania mamy do czynienia w sytuacjach, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taki przypadek zachodzi m.in., gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 września 2010 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 13 października 2009 r. w sprawie ustalenia R. W. opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę gruntu numer [..] (obręb 2 karta mapy 5), położonej w P., spowodowanej wybudowaniem kanalizacji sanitarnej i stworzeniem warunków do jej podłączenia. Nie budzi też wątpliwości, że wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 856/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R. W. na ww. decyzję organu odwoławczego. Wyrok ten stał się prawomocny w dniu 6 maja 2011 r.
Sąd w pełni zaaprobował stanowisko Kolegium wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaistniały przedmiotowe przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a w konsekwencji, że należało odmówić wszczęcia takiego postępowania.
Wyjaśnić bowiem należy, że kwestia dopuszczalności żądania stwierdzenia nieważności decyzji, co do której wcześniej prawomocnym wyrokiem sąd administracyjny oddalił skargę, wobec pojawiających się wątpliwości w orzecznictwie, została przesądzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 (ONSAiWSA 2010 nr 2, poz. 18, LEX nr 530338). W uchwale tej stwierdzono, że żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie przez stronę stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania, co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne zatem jest stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.), wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd, formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). Możliwa jest wszakże i taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, jakie nie były objęte orzeczeniem sądu (na przykład fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną), albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania złożonego do organu administracji.
Pomimo utraty aktualności powyższej uchwały w części odnoszącej się do wskazanej tam podstawy prawnej odmowy wszczęcia postępowania w postaci art. 157 § 3 k.p.a., który uchylono ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 6, poz. 18) wprowadzając przepis art. 61a k.p.a., wyrażone w uchwale stanowisko co do skutków prawomocnego oddalenia skargi na decyzję, której stwierdzenia nieważności domaga się wnioskodawca, pozostaje nadal aktualne, a Sąd orzekający w pełni je akceptuje.
Analiza uzasadnienia uchwały prowadzi do wniosku, że co do zasady w sytuacji, gdy dane rozstrzygnięcie organu administracji było przedmiotem rozważań sądu administracyjnego i w wyniku tej analizy prawomocnym wyrokiem oddalono skargę, organ administracji nie ma możliwości prowadzenia postępowania nieważnościowego w stosunku do takiego rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie mogłoby dojść do sytuacji, gdy organ w odmienny sposób oceni legalność kontrolowanego rozstrzygnięcia nadając ewentualnym naruszeniom prawa inną wagę niż uczynił to wcześniej sąd administracyjny. Wskazać bowiem trzeba, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że sąd winien z urzędu badać legalność kontrolowanych przez siebie rozstrzygnięć również w zakresie przesłanek nieważnościowych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oddalenie skargi z innych przyczyn niż brak legitymacji procesowej po stronie skarżącego oznacza więc, że sąd nie dostrzegł takich naruszeń prawa (również kwalifikowanych), które miałyby wpływ na wynik sprawy. Nawet jeśli w uzasadnieniu wyroku brak jest odniesienia się do tego czy zaistniały przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. to nie oznacza, że nie były one przedmiotem oceny sądu. Ów obowiązek sądu administracyjnego do badania z urzędu przesłanek nieważności kontrolowanej w danej sprawie decyzji stanowi więc w rzeczywistości przeszkodę do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Przy czym, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanej uchwale, przepis art. 171 p.p.s.a., w myśl którego prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej i stanowi przeszkodę do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego zmierzającego do pozbawienia decyzji mocy wiążącej, tylko w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte były zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Jeżeli bowiem występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, prawomocny wyrok oddalający skargę na daną decyzję, nie będzie przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania.
W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca.
We wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2010 r. strona powołała się na wadę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem strony, data stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci sanitarnej to dzień 25 października 2005 r., co oznacza, że orzekając o opłacie adiacenckiej w dniu 13 października 2009 r. organ pierwszej instancji, a następnie organ odwoławczy w dniu 8 września 2010 r., nie miał już kompetencji do wydania decyzji w tej sprawie z uwagi na upływ 3 lat od daty stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do sieci.
Jednak, jak już wcześniej wskazano, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 856/10, oddalił skargę na ww. decyzję Kolegium, a wyrok ten jest prawomocny. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w sprawie o sygn. akt SA/Gd 856/10, nie był związany granicami skargi, co oznacza, że dokonał kompleksowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i potwierdził jej prawidłowość oddalając skargę. Wnikliwa analiza treści uzasadnienia wyroku Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 586/10 potwierdza, że przedmiotem jego rozpoznania i orzekania była najistotniejsza w niniejszej sprawie kwestia dopuszczalności ustalenia opłaty adiacenckiej i upływu trzyletniego terminu przewidzianego w art. 145 ust. 2 u.g.n. W tym zakresie Sąd wówczas orzekający uznał zarzut skarżącego, co do wydania decyzji organu pierwszej instancji z przekroczeniem terminu z art. 145 ust. 2 u.g.n., za bezpodstawny.
Wówczas Sąd rozważał kluczową dla sprawy ustalenia opłaty adiacenckiej kwestię daty stworzenia warunków podłączenia nieruchomości skarżącego do sieci kanalizacji, która wyznacza zakres czasowy kompetencji organu do orzekania o tej opłacie. W tym zakresie Sąd stwierdził wprost, że ustalenia organów wskazujące, iż możliwość taka powstała 1 grudnia 2006 r., tj. w dniu odbioru końcowego robót i przekazania do użytku budowy kanalizacji sanitarnej, są prawidłowe. Oznacza to, że Sąd badał zgromadzoną w aktach dokumentację, a więc zarówno "Protokół odbioru końcowego robót i przekazania do użytkowania dla obiektu: budowa kanalizacji sanitarnej zlewnia B zadanie 1, zrealizowanego na podstawie umowy nr [..] z dnia 29 lipca 2004 r.", spisany dnia 25 października 2005 r., jak i "Protokół odbioru końcowego robót i przekazania do użytkowania dla obiektu: budowa kanalizacji sanitarnej w P. – zlewnia B z integralnymi elementami zlewni A – zadanie II, zrealizowanego na podstawie umowy nr [..] z dnia 2 czerwca 2006 r. oraz umowy nr [..] z dnia 17 listopada 2006 r.", spisany dnia 1 grudnia 2006 r., i na podstawie tych dokumentów dokonał weryfikacji terminu, w którym nastąpiło stworzenie warunków podłączenia nieruchomości do wybudowanej sieci kanalizacji uznając, że miało to miejsce w dniu 1 grudnia 2006 r. Z uzasadnienia powołanego wyroku wynika, że Sąd stwierdził wówczas, że ustalenia organu dotyczące faktu i daty stworzenia możliwości podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej, znajdują oparcie w materiale dowodowym i są prawidłowe, a skarżący nie wskazał w toku postępowania żadnych okoliczności, z których mogłoby wynikać, że stworzenie warunków podłączenia do sieci nastąpiło w innym terminie.
Skoro więc przedmiotem rozważań zawartych w prawomocnym wyroku oddalającym skargę na kwestionowaną w niniejszej sprawie decyzję była data stworzenia możliwości podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej oraz kwestia przedawnienia uprawnienia organu do wydania decyzji ustalającej opłatę adiacencką, a więc kwestie podnoszone we wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, to w takim zakresie orzeczenie to wiąże inne sądy oraz organy państwowe i stanowi przeszkodę do uruchomienia nadzwyczajnego trybu kontroli decyzji administracyjnej. W takiej składniki oceny prawnej Sądu, mającej przymiot powagi rzeczy osądzonej, czynią żądanie stwierdzenia nieważności niedopuszczalnym i stanowią przeszkodę prawną do nadania mu dalszego biegu. Przy tym podkreślić należy, że wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 856/10, jako wyrok prawomocny, ma charakter wiążący dla wszystkich sądów i innych organów państwowych, co wynika z treści art. 170 p.p.s.a.
Odnosząc się do powoływanych we wniosku skarżącego kwestii związanych z uchybieniami procesowymi, których, jego zdaniem, dopuściły się organy orzekające w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kolegium z dnia 8 września 2010 r., polegającymi na nieprawidłowym ustaleniu rzeczywistej daty stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do sieci, co potwierdza zaświadczenie A. z dnia 5 stycznia 2017 r. wskazujące inną datę, w ocenie Sądu nie miały wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Wskazywanie przez skarżącego na powyższe zaświadczenie zmierza w istocie do podważenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Kolegium oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 856/10. Nie jest ono dowodem, że zaistniała okoliczność, której Wojewódzki Sąd Administracyjny nie brał pod uwagę, tylko dowodem mającym wskazywać, że stan faktyczny był inny niż ten, który został przez Sąd ustalony. Tego rodzaju argumentacja mogłaby być ewentualnie podstawą żądania wznowienia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie zaś stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyny wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Prawidłowość ustaleń faktycznych badana jest w postępowaniu wznowieniowym, zaś w postępowaniu nieważnościowym badana jest prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że prawidłowe są ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie istnienia przeszkody przedmiotowej do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia 8 września 2010 r., w postaci prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 856/10. Prawidłowo ustalono bowiem, że kwestie podnoszone we wniosku o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego, tj. data stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej i przedawnienie kompetencji organu do orzekania w kwestii opłaty adiacenckiej związanej z tym podłączeniem, znajdowały się w granicach kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej we wskazanej sprawie.
W konsekwencji, rozpoznając wniosek R. W. zasadnie zastosowano art. 61a § 1 k.p.a. uznając, że wystąpiły przesłanki do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 13 października 2009 r. ustalającą R. W. opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę gruntu numer [..] (obręb 2 karta mapy 5), położonej w P., spowodowanej stworzeniem warunków podłączenia jej do kanalizacji sanitarnej.
Orzekając w niniejszej sprawie Kolegium zastosowało się do stanowiska wyrażonego w powyżej uchwałe NSA. Zasadnie w konsekwencji organ wywiódł, iż skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie wskazał na okoliczności, które nie były objęte badaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.
Z tych też przyczyn, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie wydane w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., należało uznać za zgodne z prawem. Wskazane powyżej okoliczności stanowiły przeszkodę o charakterze przedmiotowym, uniemożliwiającą wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W takiej zaś sytuacji, organ nie mógł przystąpić do merytorycznej oceny podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzutów i zobligowany był wydać postanowienie na podstawie art. 61a k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznając, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, i nie dostrzegając takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
W niniejszej sprawie Sąd orzekał w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który przewiduje, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło