II SA/Gd 864/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 sierpnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prowadzenia uprawy leśnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zawartego w uzasadnieniu rozstrzygnięcia o treści: "Ponieważ p. A. P. nie posiadał prawa do ekwiwalentu z przyczyn podanych wyżej, prawa tego nie mógł nabyć też kolejny nabywca nieruchomości.", 2. oddala skargę w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 25 czerwca 2004r. Nr [...] Starosta uchylił ostateczną decyzję własną z dnia 10 czerwca 2003r. nr [...] w sprawie stwierdzenia prowadzenia przez Pana A. P. żarn. T. N. W. L. uprawy leśnej w obr. T. gm. N. W. L., udatności uprawy i nabycia przez ww. prawa do otrzymywania miesięcznego ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej w wysokości 421,72 zł. Decyzja została wydana na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 5 i art. 151 § 1 pkt 2 Kpa, art. 10 ust. 2b ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. z 2001 r. Nr 73, poz. 764 z późn. zm.) i art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003r. Nr 229, poz. 2273). W uzasadnieniu wskazano, iż A. P., zam. T. N. W. L. w dniu 22.01.2002r. złożył w tutejszym Starostwie wniosek o wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia zgodnie z ustawą z dnia 8 czerwca 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz.U. z 2001r. Nr 73, poz. 764 z późn. zm.). W związku z powyższym w wyniku dokonanego przeglądu gruntu i złożonego oświadczenia, w którym A. P. zeznał, że nie pobiera świadczeń emerytalnych lub rentowych, Starosta w dniu 20 marca 2003r. wyraził zgodę na zalesienie działek nr [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie T., Gm. N. W. L. Tym samym po otrzymaniu zawiadomienia od właściciela gruntu o zakończeniu zalesiania i przeprowadzeniu lustracji uprawy Starosta w dniu 10 czerwca 2003r. wydał decyzję nr [...] stwierdzającą prowadzenie uprawy leśnej i nabycie prawa do otrzymania miesięcznego ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej w wysokości 421,72 zł. W treści przedmiotowej decyzji oraz oświadczeniu A. P. został zobowiązany do poinformowania Starosty o zmianach cywilno-prawnych dotyczących właścicieli gruntów i mających wpływ na zmianę wysokości ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej, a w szczególności o fakcie nabycia prawa do renty lub emerytury. W trakcie pobierania ekwiwalentu przez A. P. do organu wpłynęło pismo z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w S. nr [...] z dnia 31 marca 2004r. z którego wynika, że A. P. pobierał rentę rolniczą od dnia 01.11.1997r. Z powyższego wynika, że ekwiwalent za prowadzenie uprawy leśnej otrzymał bezpodstawnie, ponieważ zgodnie z art. 10 ust. 2b cytowanej ustawy w przypadku, gdy właściciel gruntu otrzymuje świadczenie emerytalne lub rentowe, nie nabywa prawa do ekwiwalentu z tytułu przeznaczenia gruntów rolnych do zalesienia, o czym właściciel został poinformowany. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. P. podnosząc, że uległ ciężkiemu wypadkowi, co było przyczyną braku świadomości przy podpisywaniu oświadczenia, że pobieranie renty wyklucza przyznanie ekwiwalentu. Wskazał, że prowadzenie uprawy leśnej jest bardzo kosztowne i bez otrzymywania ekwiwalentu nie będzie w stanie dalej tego robić. Ponadto wskazał, że działki zajęte pod uprawę leśną przekazał bratu W. P. Decyzją z dnia 5 sierpnia 2004r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że wydana przez organ I instancji w wyniku wznowienia postępowania decyzja z dnia 25 czerwca 2004 r. uchyliła pierwotną decyzję z dnia 10 czerwca 2003r. i potwierdziła prowadzenie prze A. P. uprawy leśnej oraz jej udatności w granicach 70 % i dokonanie zalesienia zgodnie z planem, przy czym decyzja ta nie przewiduje prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawidłowego zalesienia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ekwiwalent pieniężny przysługiwał stosownie do treści art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia osobom nie pobierającym emerytur lub rent, do czasu przyznania tych świadczeń jednak nie dłużej niż przez 20 lat. Powyższy zapis wykluczał przyznanie ekwiwalentu A. P., który rentę pobierał od 1997r. i zataił ten fakt w złożonym przed wydaniem decyzji o zalesieniu oświadczeniu. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że ponieważ A. P. nie posiadał prawa do ekwiwalentu z przyczyn podanych wyżej, prawa tego nie mógł nabyć też kolejny nabywca nieruchomości. Fakt pobierania renty przez stronę jest niesporny, dodatkowo potwierdzony został pismem KRUS Oddział w L. z dnia 31 marca 2004r. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. P. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Skarżący podniósł, że organy obu instancji orzekły, że w związku z przekazaniem na własność uprawy leśnej w miejscowości T. gm. N. W. L. przez dotychczasowego właściciela, kontynuowanie wszelkich prac przez następcę prawnego, zgodnie z zapisami w planie zalesienia gruntów rolnych i planach urządzenia lasu oraz jej rozszerzenia na terenie przejętym - nie uprawnia tego następcy prawnego do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za prowadzenie uprawy leśnej tylko dlatego, że A. P. (poprzedni właściciel) został pozbawiony tego prawa w związku z pobieraniem świadczenia rentowego z KRUS, (bezsporne, że jemu to prawo nie przysługuje). Zdaniem skarżącego skoro wraz z gruntem zalesionym została przekazana uprawa leśna, która jest kontynuowana przez następcę prawnego, a zalesienie obejmuje 70% przekazanych gruntów rolnych (obecnie prawie 100%) i w związku z przeznaczeniem gruntów rolnych na uprawy leśne i pielęgnowanie tej uprawy ekwiwalent ten przysługuje dla każdego właściciela, który przeznaczył grunty rolne pod zalesienie. Bezsprzecznie A. P. nie przysługuje ekwiwalent pieniężny z powodu pobierania świadczenia rentowego. Natomiast nie można się zgodzić z twierdzeniem, że nowy właściciel, który wszedł w posiadanie uprawy leśnej, który ją kontynuuje i prowadzi zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 28.11.2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej nie ma prawa otrzymywania ekwiwalentu pieniężnego. W. P., który zwrócił się z wnioskiem w dniu 07.07.2004r. do Starostwa Powiatowego w L., nie chodziło o przejęcie praw do ekwiwalentu pieniężnego po bracie, który utracił to prawo, lecz o przyznanie ekwiwalentu miesięcznego za prowadzenie uprawy leśnej, ponieważ zarówno przepis art. 6a nie obowiązującej już ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, jak również obowiązująca obecnie ustawa z dnia 26.11.2003r. nie pozbawia prawa do ekwiwalentu osób, które nabyły grunty zalesione i kontynuują ich uprawę, a w przypadku W. P. w rozszerzonym zakresie. W rozpatrywanej sprawie nie chodziło o następstwo prawne w przejęciu praw do ekwiwalentu, który utracił A. P., tylko o przyznanie prawa z tytułu kontynuowania uprawy leśnej, w związku z przejęciem gruntów na własność. Zdaniem skarżącego ocena prawna zagadnienia dokonana przez Organ I i II instancji jest błędna i niezgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zasady przeznaczania gruntów rolnych do zalesienia regulowała z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz.U. Nr 73 poz.764 ze zm.) Art. 14. ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229 poz.2273 ze zm.), obowiązującej od dnia 15 stycznia 2004r., stanowi, że do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, przyznanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 15 stosuje się zasady dotychczasowe tj. ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Skoro więc skarżącemu przyznano prawo do ekwiwalentu decyzją z dnia 10 czerwca 2003r., to przepisy tej ustawy stanowiły podstawę orzekania organów obu instancji w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy starosta sprawdza wykonanie zalesienia i wydaje decyzję administracyjną o stwierdzeniu prowadzenia przez właściciela gruntu uprawy leśnej. Decyzja wydawana jest po otrzymaniu zawiadomienia o zakończeniu zalesiania Z art. 7 ust. 1 wynika natomiast, że właściciel gruntu, który otrzymał decyzję administracyjną o prowadzeniu uprawy leśnej, nabywa prawo do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej. Przy czym zgodnie z treścią art. 10 ust. 2 lit. b tej ustawy w przypadku gdy właściciel gruntów otrzymuje świadczenie emerytalne lub rentowe, nie nabywa prawa do ekwiwalentu z tytułu przeznaczenia gruntów rolnych do zalesienia. Decyzją z dnia 10 czerwca 2003r. stwierdzono prowadzenie uprawy leśnej i nabycie prze skarżącego prawa do otrzymania miesięcznego ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej. Decyzja ta wydana została w oparciu złożone przez skarżącego oświadczenie, że nie otrzymuje on żadnych świadczeń rentowych. Po otrzymaniu informacji z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Rolniczego Placówki Terenowej w L., że A. P. pobiera od 1997r. rentę rolniczą, Starosta prawidłowo wznowił postępowanie. Art. 145 § 1 pkt 5 Kpa stanowi bowiem, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Taka właśnie sytuacja zachodziła w sprawie. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący A. P. pobierał świadczenie rentowe, skutkiem czego nie przysługiwał mu ekwiwalent pieniężny. W tej sytuacji prawidłowe było rozstrzygnięcie zawarte z zaskarżonej decyzji polegające na uchyleniu poprzednio wydanej decyzji stwierdzającej prowadzenie uprawy i prawa do ekwiwalentu i orzeczenie o prowadzeniu uprawy bez prawa do tegoż ekwiwalentu. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę w tej części jako bezzasadną na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga zasługuje natomiast na uwzględnienie w części dotyczącej dokonanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu rozstrzygnięcia o treści: "Ponieważ A. P. nie posiadał prawa do ekwiwalentu z przyczyn podanych wyżej, prawa tego nie mógł nabyć też kolejny nabywca nieruchomości". Art. 7 ust. 6 a ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia stanowi, że w przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalent przechodzą na nabywcę gruntu. Przekazania tych praw i obowiązków dokonuje starosta w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było stwierdzenie prowadzenia uprawy leśnej i prawa do ekwiwalentu z tego tytułu po wznowieniu postępowania w tejże sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrywało sprawę jako organ odwoławczy na skutek złożonego przez skarżącego A. P. odwołania. Przedmiotem tego postępowania nie było więc przekazanie praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej na nabywcę gruntu. Do rozstrzygnięcia w tym przedmiocie uprawniony jest zgodnie z cytowanym wyżej art. 7 ust. 6 a ustawy starosta. Uznać zatem należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekroczyło swoje kompetencje rozstrzygając w uzasadnieniu kwestię dotyczącą nabycia prawa do ekwiwalentu przez nabywcę nieruchomości. Zgodnie zaś z treścią art. 156 § 1 pkt 1 Kpa nieważna jest decyzja, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zaskarżenie decyzji obejmuje swym zakresem także jej uzasadnienie, jako że stanowi ono integralną częścią decyzji. Skutkiem tego uwzględniając skargę na decyzję sąd może uchylić ją w części dotyczącej uzasadnienia (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 19.10.2004r., II SA/Lu 161/04, OSP 2006 nr 1, poz. 15) Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej dokonanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu rozstrzygnięcia o treści: "Ponieważ A. P. nie posiadał prawa do ekwiwalentu z przyczyn podanych wyżej, prawa tego nie mógł nabyć też kolejny nabywca nieruchomości". Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. W związku z częściowym uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Zgodnie z art. 132 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga sprawę wyrokiem, z czego również wynika, że wyrok rozstrzyga jedną sprawę, niezależnie od tego czy rozstrzygnięcie będzie uwzględniało skargę w całości lub w części. W sprawie, w której w części uwzględniono skargę, a w części nie, sporządza się uzasadnienie wyroku z urzędu, gdyż uzasadnienie wyroku podobnie jak wyrok dotyczy sprawy, a nie jej części i tak też, należy rozumieć postanowienia art. 141 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym w niniejszej sprawie, w której Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji jedynie w części, a w pozostałej części oddalił skargę należało sporządzić z urzędu uzasadnienie wyroku zarówno w odniesieniu do części uwzględniającej skargę, jak i do części wyroku oddalającej skargę.