II SA/Gd 866/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 100 (stu) złotych tutułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Gd 866/04 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 19 lipca 2004r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie S. nałożył na F. G. obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót polegających na powiększeniu otworu okiennego w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w miejscowości K., do stanu zgodnego z prawem, w terminie do 31 sierpnia 2004 r. W świetle dokonanych przez organ odwoławczy ustaleń przedmiotowa decyzja, zawierająca prawidłowe pouczenie o środku oraz terminie jej zaskarżenia, doręczona została stronie zastępczo (poprzez złożenie w placówce pocztowej) w dniu 27 lipca 2004 r., a zatem ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 10 sierpnia 2004r. Natomiast F. G. wniósł odwołanie w dniu 17 sierpnia 2004 r. (data stempla pocztowego). W tych okolicznościach Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 3 listopada 2004 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ stwierdził ponadto, że ponowne przesłanie zaskarżonej decyzji przez organ pierwszej instancji było błędne. Odnosząc się do wyjaśnienia zawartego w piśmie strony z dnia 25 października 2004r. w kwestii adresu zamieszkania organ odwoławczy stwierdził, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika jednoznacznie, że strona zamieszkuje przy ul. [...] w K.. Świadczyła o tym obecność strony w trakcie wizji lokalnej ( której termin nie był wyznaczony), jak również odebranie skierowanego na ten adres zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Dopiero odwołaniu strona podała inny adres zamieszkania. F. G. złożył skargę na powyższe postanowienie. Skarżący stwierdził, że decyzję organu pierwszej instancji otrzymał w dniu 11 sierpnia 2004r. i w dniu 17 sierpnia 2004r. złożył od niej odwołanie. Dalej skarżący podaje, że nigdy nie mieszkał w lokalu położonym w K., nigdy też nie ukrywał faktu, że mieszka gdzie indziej o czym wiedział urząd gminy i urząd pocztowy w K.. Podane w uzasadnieniu postanowieniu daty mające świadczyć o jego zamieszkiwaniu w K., to dni, gdy skarżącego bez uprzedzenia zastano w tym miejscu, co jest normalne z uwagi na prowadzone na posesji prace budowlane. Dalej skarżący wskazał na okoliczności, w których doszło do zmiany zakresu prowadzonych na w/w posesji robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonego postanowienia. Wskazał również na treść przepisu art. 41 k.p.a. w myśl którego na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek zawiadomienia organu prowadzącego postępowanie o każdej zmianie swojego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem uważa się za skuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że należało je uchylić. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Podstawowym bowiem warunkiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest zachowanie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia decyzji (art. 129 § 2 k.p.a.). Organ odwoławczy jest zatem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami prawa terminie, a w przypadku uchybienia terminu - do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Tym samym podstawowym obowiązkiem organu jest należyte zbadanie, czy przesyłka –tutaj decyzja organu pierwszej instancji - została prawidłowo doręczona, tak jak stanowią to przepisy art. 42-44 k.p.a.. Zdaniem Sądu, wbrew wywodom organu odwoławczego, nie można było stwierdzić, że decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 27 lipca 2004r. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wątpliwości budzi stanowisko organu odnośnie prawidłowości adresu, na który w/w przesyłka została doręczona. Nie jest bowiem prawdą, że organom nie było wcześniej znany fakt, iż skarżący zamieszkuje w lokalu położonym w S. G. przy Al. [...], bowiem w aktach sprawy znajduje się pismo Urzędu Gminy w S. G. z dnia 17 listopada 2000r. nr [...] kierowane do skarżącego na w/w adres. Skarżący poinformował o tym również w piśmie z dnia 25 października 2004r. Tym samym nie można było uznać, jak to stwierdził organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, że cyt. "ze znajdujących się w aktach sprawy organu I instancji dokumentów wynika jednoznacznie, że Pan F. G. zamieszkuje przy ul. [...] w K.." Potwierdzeniem takiego stanowiska nie może być również fakt przebywania na posesji w K., czy odebrania tam korespondencji - co skarżący w sposób prosty wyjaśnił. Nie można przy tym sugerować, co uczynił organ w odwiedzi na skargę, braku wykonania ciążącego na stronie z mocy art. 41 k.p.a. obowiązku zawiadomienia organu o zmianie dotychczasowego adresu. Organ może się na w/w przepis powołać jedynie wówczas, gdy powiadomił stronę postępowania o obowiązku powiadomienia o zmianie adresu i skutkach jego niedopełnienia. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie z dnia 12 maja 2004r. takiego pouczenia nie ma. Nadto należy zauważyć, że przepis art. 44 k.p.a. wymaga, by o złożeniu pisma w placówce pocztowej (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie w przypadku przesyłki nadanej w dniu 19 lipca 2004r. ) pozostawić zawiadomienie w skrzynce pocztowej lub na drzwiach adresata. W niniejszej sprawie brak jest zarówno na kopercie jak i na zwrotnym poświadczeniu odbioru wyraźnej informacji doręczyciela, czy i w jaki sposób powiadomił adresata o przesyłce. Brak jest nawet czytelnej adnotacji o awizie; samo napisanie dat – również nieczytelnych - nie może stanowić o tym, że tego dnia doręczyciel awizował przesyłkę. Powyższe skłoniło organ drugiej instancji do dokonania za pośrednictwem Urzędu Pocztowego ustaleń odnośnie prawidłowości doręczenia przesyłki. Nie dziwi, w tym stanie rzeczy, że organ pierwszej instancji ponownie wysłał decyzję w dniu 10 sierpnia 2004r., a ze znajdującego się w aktach potwierdzenia odbioru decyzji (nr taki sam jak w poprzedniej przesyłce odpowiada numerowi decyzji) wynika, że skarżącemu doręczono decyzję w dniu 11 sierpnia 2004r. Przy przyjęciu tej daty doręczenia nie ma w sprawie wątpliwości, że skarżący w dniu 17 sierpnia 2004 r. mógł skutecznie złożyć odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, bowiem nie upłynął jeszcze 14 dniowy termin jaki wynika z art. 129 § 2 k.p.a. Powyższe wynika też pośrednio z treści pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. G. z dnia 19 sierpnia 2004 r., w którym przekazał odwołanie nie wskazując, by zostało ono złożone z uchybieniem terminu. Należy także zauważyć, że skoro organ administracyjny doręczył decyzję drugi raz (przy przyjęciu stanowiska organu, że decyzja została prawidłowo doręczona w dniu upływu terminu awiza) to znaczy, że uznał, iż doręczenie wcześniejsze było wadliwe. W przeciwnym razie strona zostałaby wprowadzona w błąd, gdyż nie wiedząc w ogóle o awizowanej przesyłce nie występowałaby np. o przywrócenie terminu do złożenia pisma. Takie działanie organów stanowi naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Na organie administracyjnym ciąży bowiem powinność informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Organy muszą zatem czuwać nad tym, aby strony postępowania nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, w tym celu powinny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy strona nie jest zorientowana w problematyce prawnej, która wiąże się z jej żądaniem. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie została wydana z naruszeniem powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazania co do dalszego toku postępowania wynikają z powyższych rozważań. Jednocześnie Sąd pominął w wyroku, mając na uwadze dyspozycję art. 152 w/w aktu prawnego, orzeczenie w przedmiocie niemożności wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 w/w ustawy odnosi się do aktów lub czynności które podlegają wykonaniu. Ratio legis powołanego przepisu wskazuje, że jego stosownie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie nie istnieją zaś podstawy przemawiające za odniesieniem się do kwestii wykonalności w/w aktu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.