II SA/Gd 87/02
WyrokWSA w Gdańsku2005-02-23
Skład orzekający: Jolanta Górska, Stanisław Nowakowski, Wojciech Jarzembski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego domku letniskowego, który powstał przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i znajduje się na terenie przeznaczonym pod uprawy rolne zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest zgodny z prawem?Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, który powstał przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i znajduje się na terenie przeznaczonym pod uprawy rolne zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest zgodny z prawem. W przypadku obiektów wybudowanych samowolnie przed 1 stycznia 1995 r. stosuje się przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., które w art. 37 ust. 1 pkt 1 przewidywały przymusową rozbiórkę obiektów niezgodnych z planowaniem przestrzennym.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego w 1982 r. domku letniskowego na działce nr [...] w Ł., ponieważ obiekt ten znajdował się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod uprawy rolne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący B. i M. S. podnosili, że domek nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego z 1994 r. i nie wymagał pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie NSA Stanisław Nowakowski WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Protokolant: Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 grudnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
II SA/Gd 87/02
U z a s a d n i e n i e
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 22.10.2001 r. znak [...] na podstawie art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126), art. 37 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy (Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a. nakazał M. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego na działce nr [...] w Ł., w 1982 r., parterowego domku letniskowego o powierzchni zabudowy wynoszącej 29,3 m2.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż ustalono w postępowaniu administracyjnym, że przedmiotowy domek wybudowany został samowolnie, w 1982 r. Przedmiotowy domek letniskowy trwale związany z gruntem jest obiektem parterowym, konstrukcji drewnianej. Wymiary jego zabudowy wynoszą 6,05 m x 4,85 m. Działka nr [...] w Ł. stanowi własność C. i J. W. Ustalono, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonym uchwałą nr [...] MiG K. z dnia 22.02.1990 r. (Dz. Urz. W [...]), z zmianami w/w planu zatwierdzonymi uchwałą nr [...] RG K. z dnia 16.03.1993 r. (Dz. Urz. W [...]), uchwałą nr [...] RG K. z dnia 29.11.1994 r. (Dz. Urz. W [...]), uchwałą nr [...] RG K. z dnia 12.03.1996 r. RM z dnia 12.03.1996 r. (Dz. Urz. W [...]), uchwałą nr [...] RM w K. z dnia 08.10.1996 r. (Dz. Urz. W [...]) działka nr [...] w Ł. – stanowi teren upraw rolnych.
Bezspornym jest zatem fakt, że domek letniskowy M. S., wybudowany na działce nr [...] w Ł., stoi w sprzeczności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K., co jest istotną przesłanką do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. I dlatego zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24.10.1997 r. Prawo budowlane orzeczono jak w sentencji.
Odwołanie od tej decyzji złożyli B. i M. S. wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem odwołujących się przedmiotowy budynek nie jest obiektem budowlanym, lecz tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego z 1994 roku. Na mocy art. 103 ust. 2 tejże ustawy, przepisy prawa budowlanego z 1974 r. mają zastosowanie jedynie do likwidacji skutków tzw. samowoli budowlanej. W pozostałym zakresie, a więc i w odniesieniu do definicji ustawowych, właściwą ustawą jest Prawo budowlane z 1994 roku. Zgodnie zaś z jej treścią (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego) obiektem budowlanym jest:
a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
b) budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami
lub
c) obiekt małej architektury.
Przez pojęcie budynku należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (vide – art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego). Obiekt zaś, którego w/w decyzja dotyczy nie jest trwale z gruntem związany, gdyż jest on osadzony na palach wbitych w ziemię. Z oczywistych względów, domek ten nie jest także obiektem małej architektury ani budowlą. Wskazali też, że przedmiotowa działka ujęta jest w planie zagospodarowania przestrzennego w Gminie K. jako teren upraw rolnych, lecz faktycznie jest nieużytkiem ze względu na usytuowanie jest na wąskiej, stromej skarpie bez możliwości uprawiania jej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 4.12.2001 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. (jednol. tekst Dz. U. nr 98, poz. 1071 z 2000 r.) i art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. nr 106, poz. 1126 z 2000 r. z późn. zm.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w toku postępowania administracyjnego organ nadzoru budowlanego ustalił, że na terenie działki nr [...] w Ł. wybudowany został w 1982 r. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej trwale związany z gruntem – posadowiony na palach, parterowy, o wymiarach 6,05 m x 4,85 m bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Działka nr [...] w Ł. stanowi własność C. i J. W., natomiast przedmiotowy domek letniskowy jest własnością M. S.
Powstały samowolnie obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] MiG K. z dnia 22 lutego 1990 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z późn. zm.), oznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego kolorem żółtym stanowi obszar upraw rolnych.
Przedmiotowy obiekt budowlany powstał przed 1994 r. i zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. do obiektów powstałych samowolnie, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (01.01.1995r.) stosuje się odpowiednio przepisy dotychczasowe tzn. przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.), obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdził, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
W świetle powyższego nakaz rozbiórki domku letniskowego wybudowanego samowolnie na terenie do tego nie przeznaczonym należy uznać za prawnie uzasadniony.
Odnosząc się do argumentów strony, iż teren działki na której posadowiony jest przedmiotowy domek letniskowy jest nieużytkiem i właściciele działki wystąpią o przekwalifikowanie jej na działkę rekreacyjną organ drugiej instancji wyjaśnia, że fakt powyższy nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Istotny dla rozstrzygnięcia sprawy jest stan prawny i faktyczny aktualny w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji.
Na powyższą decyzję B. i M. S. złożyli skargę i podnosili, że decyzja jest sprzeczna z obowiązującym prawem budowlanym, bowiem jego przepisy są niepoprawnie interpretowane przez organy administracji publicznej, powtarzając argumentację przytoczoną już w odwołaniu. Zdaniem skarżących budowa domku nie wymagała i nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wynika to z art. 28 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny drugiej instancji wnosił o oddalenie skargi, stwierdzając że skarżący w skardze powtarza argumenty tożsame z zawartymi w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
Z uwagi na fakt, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji ustosunkowano się merytorycznie do przedstawionych przez skarżącego zarzutów, organ wojewódzki podtrzymuje nadal swe stanowisko w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2), czyli w oparciu o kryterium legalności. To zaś oznacza, że badają wyłącznie czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy są natomiast inne kryteria, jak np. wskazanie, że działka na której znajduje się przedmiotowy obiekt "faktycznie jest nieużytkiem ze względu na usytuowanie na wąskiej, stromej skarpie bez możliwości uprawiania jej".
Jest poza sporem, że przedmiotowy obiekt powstał w 1982 r., a więc przed 1.01.1995 r. tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126). Skoro tak - to miały tu zgodnie z art. 103 ust. 2 tej ustawy zastosowanie przepisy dotychczasowe a więc przepisy ustawy z 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.).
Chybione jest więc odwoływanie się w skardze do ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (Nawiasem mówiąc także i w tej ustawie z 7.07.1994 r. budowa obiektu trwale związanego z gruntem oraz obiektów tymczasowych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę – art. 28).
Powracając do ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawo budowlane. Otóż przepis art. 37 stanowił (w ust. 1), że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Jak ustalono w postępowaniu administracyjnym – których to ustaleń skarżący nie kwestionują – zgodnie z niniejszym planem zagospodarowania działka na której pobudowano przedmiotowy obiekt stanowi teren upraw rolnych i nie jest przeznaczona pod budownictwo domków letniskowych.
W świetle powyższego nakaz rozbiórki w niniejszej sprawie należy uznać za uzasadniony.
Nie można też podzielić stwierdzeń, iż budowa przedmiotowego obiektu nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z § 44 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8 z 19 marca 1975 r., poz. 48) pozwolenia na budowę wymagało wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków.
Zatem obowiązek taki dotyczył zarówno obiektów trwale jak i nietrwale związanych z gruntem.
Tak więc zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem.
W tym stanie rzeczy ponieważ w postępowaniu administracyjnym nie naruszono prawa – to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) skargę oddalono.
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło