II SA/Gd 87/03

WyrokWSA w Gdańsku2006-08-23

Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Jolanta Górska, Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego może zostać utrzymana w mocy, jeśli postępowanie administracyjne nie zapewniło pełnego udziału wszystkim stronom, w szczególności poprzez prawidłowe doręczenie decyzji i umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszono przepisy postępowania (art. 81 k.p.a.) w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ błędne oznaczenie adresata decyzji organu pierwszej instancji spowodowało, że osoby, na które ostatecznie nałożono obowiązek rozbiórki, nie brały udziału w całym postępowaniu. W konsekwencji, ustalenia poczynione w postępowaniu nie mogły być uznane za udowodnione. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, który został postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie przeznaczonym pod zieleń. Organy administracji nakładały obowiązek rozbiórki na spółkę cywilną, a następnie na jej właścicieli. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących prawidłowego doręczenia decyzji, udziału stron w postępowaniu i sporządzania protokołów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 grudnia 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 listopada 2000 r. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. zwrot kosztów postępowania. Orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2006 r. na rozprawie spraw ze skarg A w G. oraz B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 grudnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 listopada 2000 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. 265 (dwieście sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 9 listopada 2000 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego w, powołując się na art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, nakazał podmiotowi oznaczonemu w decyzji jako C S.C." z siedzibą w S. przy ulicy [...] rozebranie obiektu budowlanego zlokalizowanego na terenie A w G. przy ul. [...], oznaczonego na szkicu sytuacyjnym numerem [...]. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że jej podstawą faktyczną było ustalenie, iż wskazany obiekt budowlany wykorzystywany jako pawilon handlowy, nietrwale związany z gruntem, został postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę w czerwcu 1994 r. na terenie, który jest przeznaczony pod zieleń o funkcji rekreacyjnej oraz izolacyjnej. Z uzasadnienia tego wynika jeszcze, że istotnych w sprawie ustaleń dokonano podczas oględzin obiektu budowlanego w dniu 4 sierpnia 2000 r. Rozpoznając odwołanie wniesione, jak przyjęto, przez Spółkę Cywilną "C" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 grudnia 2002 r., uznając nałożenie obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego za zasadne, uchylił jednakże decyzję organu pierwszej instancji z powodu istotnych uchybień formalnych polegających na nałożeniu obowiązku na spółkę cywilną zamiast na jej właścicieli i nakazał "C" wykonanie rozbiórki budynku. Skargi do sądu administracyjnego na tę decyzję wniosły B Spółka z o.o. w G. oraz A w G. Rozpoznając te skargi Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 12 czerwca 2002 r. w sprawie II SA/Gd 263/01 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 grudnia 2000 r. Podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji było ustalenie, że wniesione odwołanie podpisane przez S. S. zostało rozpoznane zanim upłynął termin do wniesienia odwołania przez inne podmioty będące stroną postępowania administracyjnego, mianowicie B Spółka z o.o. w G. oraz A w G., co spowodowało pozbawienie tych podmiotów prawa do rozpoznania ich sprawy przez organ drugiej instancji. Po rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia przez sąd administracyjny decyzji z dnia 20 grudnia 2000 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru, rozpoznając już także odwołania B Spółka z o.o. w G. oraz A w G., decyzją z dnia 11 grudnia 2002 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego nałożył na podmiot określony jako "C". Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy stwierdził, że z powodu nałożenia przez organ pierwszej instancji obowiązku na spółkę cywilną zamiast na jej właścicieli decyzja musiała być uchylona. Organ odwoławczy podzielił jednak ustalenie organu pierwszej instancji, iż obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, znajduje się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zieleń rekreacyjną i izolacyjną oraz pod funkcję rekreacyjno-wypoczynkową. Nadto stwierdził, że A w G. znajduje się również na terenie, który w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego przeznaczony jest na rezerwę terenu pod realizację ulicy zbiorczej oraz w niewielkiej części na usługi rzemiosła, które nie mogą być zabudowane obiektami handlowymi. Odnosząc się do odwołań wniesionych przez B Spółka z o.o. w G. oraz A w G. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił zawartych tam zarzutów o niedostateczności materiału dowodowego. Wskazano w związku z tym, że zebrane dowody, w szczególności protokół oględzin z 4 sierpnia 2000 r., podpisany przez L. O. i przesłany w toku postępowania drugiemu współwłaścicielowi, uprawniały organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce. Skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 grudnia 2002 r. wniosły B Spółka z o.o. w G. oraz A w G. Skarżący w jednobrzmiących skargach zarzucili: 1) naruszenie art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez wydanie decyzji drugiej instancji skierowanej do adresata innego niż określonego w decyzji organu pierwszej instancji, 2) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącym wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów uzyskanych przez organ odwoławczy w wyniku przeprowadzonego uzupełniającego postępowania dowodowego i poczynionych w ten sposób ustaleń, iż S. S. jest właścicielem obiektu, w stosunku do którego nakazano rozbiórkę, 3) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 79 k.p.a. przez niezawiadomienie jednego z adresatów decyzji organu pierwszej instancji jak i decyzji organu odwoławczego o przeprowadzeniu dowodu z oględzin w dniu 4 sierpnia 2000 r., na skutek czego nie uczestniczył on w przeprowadzeniu tegoż dowodu, czym ograniczono jego prawo do udziału w każdym stadium postępowania, w tym w przeprowadzonym dowodzie oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranego materiału dowodowego, 4) naruszenie art. 67 § 1 i § 2 pkt 3 k.p.a., art. 68 k.p.a. i art. 71 k.p.a. przez naruszenie przewidzianych w powołanych przepisach zasad sporządzania protokołów, polegające na niezastosowaniu ich do szkicu sytuacyjnego, który, jak stwierdzają organy administracji publicznej, stanowi załącznik do protokołu oględzin z dnia 4 sierpnia 2000 r., 5) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia na nieistniejących faktach i dowodach, w szczególności uznaniu, bez jakiegokolwiek oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, iż S. S. jest właścicielem obiektu budowlanego w stosunku do którego nakazano rozbiórkę, 6) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji polegający na przyjęciu, iż obiekt budowlany, którego rozbiórkę orzeczono został usytuowany na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako E3 ZP, ZL, ZJ - teren zieleni o funkcji rekreacyjnej oraz izolacyjnej, podczas gdy obiekt ten znajduje się na terenie oznaczonym jako G7.UR, na którym dopuszczalna jest zabudowa. W oparciu o te zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji ewentualnie o ich uchylenie. Sprawy ze skarg B Spółki z o.o. w G. oraz A w G. zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W odpowiedziach na skargi wniesiono o ich oddalenie. Rozpoznając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi są zasadne. Błędne oznaczenie adresata decyzji organu pierwszej instancji spowodowało, że osoby na które ostatecznie nałożono obowiązek rozebrania obiektu budowlanego nie brały udziału w całym postępowaniu, co z kolei sprawia, że poczynione w nim ustalenia nie mogą być uznane za udowodnione. Z akt administracyjnych wynika, że w oględzinach nieruchomości w dniu 4 sierpnia 2000 r. udział wziął tylko L. O. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia 9 listopada 2000 r. została wysłana na adres przedsiębiorstwa prowadzonego przez L. O. i S. S. przy ul. [...] w G., mimo że z akt administracyjnych wynika, iż L.O. mieszkał przy ul. [...] w G. W efekcie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona tylko S. S., który też w imieniu spółki cywilnej podpisał wniesione odwołanie. Dalej, obie decyzje wydane w postępowaniu odwoławczym były wysyłane S. S. i L. O. na adres przy ul. [...] w G., mimo że organ drugiej instancji znał adres L. O. przy ul. [...] w G. Przede wszystkim brak jednak w aktach administracyjnych potwierdzenia odbioru przez L. O.o zarówno decyzji organu pierwszej, jak drugiej instancji. W tej sytuacji nie można na podstawie wniesionego jedynie przez S. S. odwołania twierdzić, że także L. O. przyznał istotne w sprawie fakty, ustalone przez Inspektora Nadzoru Budowlanego. Brak bowiem w aktach administracyjnych dowodu, aby L. O. znał ustalenia przyjęte na podstawie tego co powiedział w trakcie oględzin przez organy administracji publicznej. Nie znając ustaleń organów administracji nie znał skutków dowodu z oględzin i złożonych wówczas przez siebie oświadczeń. Tym samym nie miał możności wypowiedzenia się co do tego dowodu. Nie wypowiadał się też w tej kwestii w żadnej formie po podjęciu decyzji, a więc nie można twierdzić, że istotne fakty przyznał, w tym nawet poprzez milczenie, skoro nie wiadomo, czy otrzymał decyzje. Zaznaczyć przy tym należy, że czynności podejmowane przez S. S. nie mogły odnosić skutku w stosunku do L. O., gdyż takie uprawnienia nie wynikają ze stosunku spółki cywilnej, który zresztą nie ma dla sprawy administracyjnej znaczenia, co przejawia się także w tym, że nakaz rozbiórki winien być skierowany do osób fizycznych, a nie do spółki cywilnej traktowanej jako odrębna jednostka organizacyjna. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie naruszono przepisy postępowania (art. 81 k.p.a.) w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W wyniku uwzględnienia skargi sprawa będzie ponownie rozpoznana przez organ administracji publicznej, który zapewni pełny udział w postępowaniu administracyjnym osób, na które nakłada obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego. Wobec uwzględnienia skargi na mocy art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obciążono organ administracji publicznej kosztami postępowania, na które składa się wpis sądowy (10 zł), wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego (240 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (15 zł). Ponadto na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło