II SA/Gd 871/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia NSA Sławomir Kozik Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu oraz przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie opłaty adiacenckiej uchyla zaskarżone postanowienie. Wójt Gminy decyzją z dnia 11 sierpnia 2011r. nr [...] ustalił opłatę adiacencką dla K. N. w kwocie 10 954,95 i dla W. W. w kwocie 10954,95zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym B. ( działka nr [...] o powierzchni 2,5523ha). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w następstwie decyzji Wójta Gminy z dnia 28 kwietnia 2011r. zatwierdzającej podział nieruchomości, działka nr [...] stanowiąca własność K. N. i W. W., została podzielona na 15 działek o nr od [...] do [...]. W wyniku postępowania prowadzonego w celu ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej jej podziałem rzeczoznawca w operacie szacunkowym ustalił, że wartość nieruchomości po jej podziale wzrosła o kwotę 1 143 619zł. Zgodnie z uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia 28 września 2007r. stawka procentowa opłaty adiacenckiej od wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału dokonanego na wniosek właściciela wynosi 30% różnicy wartości nieruchomości sprzed i po dokonaniu podziału. Różnica ta w rozpatrywanej sprawie wynosi 73 033zł, a więc opłata adiacencka wynosi 21 909,90zł (30 % od kwoty 73 033zł). W terminie do wniesienia odwołania to jest w dniu 19 sierpnia 2011r. K. N. wraz z W. W. wnieśli do Wójta Gminy pismo dotyczące opłaty adiacenckiej ustalonej decyzją z dnia 11 sierpnia 2011r. W piśmie tym skarżący K. N. zwraca się z prośbą o umorzenie lub znaczne zmniejszenie opłaty adiacenckiej. W piśmie wskazano, że nie jest kwestionowana zasadność nałożonej opłaty, lecz z uwagi na zaistniałe okoliczności wartość nieruchomości mimo dokonanego podziału nie wzrosła, lecz pozostała na tym samym poziomie co przed podziałem. Uzasadniając powyższe wskazano, że na granicy nieruchomości został zbudowany wielki kurnik zdecydowanie obniżający wartość nieruchomości, a nadto przy określaniu opłaty nie uwzględniono, że do działek powstałych w związku z podziałem nie ma dojazdu. W konsekwencji dla zagospodarowania tych działek koniecznym jest wytyczenie drogi kosztem zmniejszenia powierzchni tych działek. W takiej sytuacji oszacowany wzrost wartości o kwotę 73 033zł jest niwelowany. Wójt Gminy zwrócił się do rzeczoznawcy z pismem o ustosunkowanie się do wskazanych w piśmie zastrzeżeń. Rzeczoznawca oświadczył, że jego wycena została sporządzona zgodnie z obowiązującymi przepisami i uwzględnia uwagi zawarte w odwołaniu. Pismem z dnia 13 września 2011r. Wójt Gminy poinformował K. N. oraz W. W. o podstawach prawnych naliczania opłaty oraz o stanowisku rzeczoznawcy i podał, że nie ma przesłanek do umorzenia lub obniżenia opłaty adiacenckiej. W dniu 19 września 2011r. K. N. i W. W. wnieśli odwołanie od decyzji dotyczącej ustalenia opłaty adiacenckiej podnosząc okoliczności zawarte w wyżej powołanym piśmie, podnosząc nadto, że wartość ich nieruchomości uległa zmniejszeniu a nie wzrostowi, skoro w wyniku podziału została wyodrębniona droga dojazdowa, która przechodzi na własność Gminy bez żadnego odszkodowania, co oznacza utratę 895 m² z dotychczas posiadanej nieruchomości. Jednocześnie K. N. wniósł o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania podając, że w chwili przesłania decyzji nie był obecny w kraju w związku z pracą w Niemczech. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 13 października 2011r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmówiło K. N. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano przepisy art. 127 § 2 w związku z art. 144 i art. 17 pkt 1 oraz art. 129 § i art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustalił, że decyzję z dnia 11 sierpnia 2011r. o ustaleniu opłaty adiacenckiej doręczono K. N. w dniu 17 sierpnia 2011r., a W. W. decyzja została doręczona zastępczo z uwagi na jej niepodjęcie, w dniu 1 września 2011r. Pismem z dnia 19 września K. N. i W. W. wnieśli odwołanie od ww. decyzji, przy czym K. N. wniósł jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ ustalił, że W. W. w dniu 18 sierpnia zwrócił się wraz z K. N. do Wójta Gminy z wyżej opisany pismem, a więc o wydanej decyzji niewątpliwie wiedział od co najmniej 18 sierpnia 2011r. Składając odwołanie w dniu 20 września 2011r. przekroczył 14 dniowy termin na jego wniesienie. Termin ten został przekroczony również licząc od daty doręczenia zastępczego. Rozpoznając wniosek K. N. o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania organ ustalił, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Organ ustalił, że K. N. mógł wnieść odwołanie w okresie od 18 sierpnia do 20 września 2011r. Kolegium uznało powołując się na art. 58 kpa, iż konieczną przesłanką uzasadniającą pozytywne rozpoznanie wniosku jest uprawdopodobnienie przez osobę uprawnioną braku swojej winy w przekroczeniu terminu. O braku winy w niespełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W rozpatrywanej sprawie po otrzymaniu decyzji Wójta Gminy z dnia 18 sierpnia 2011r. K. N. korespondował z organem I instancji i pobyt za granicą nie stanowił przeszkody. Powoływane pismo do Wójta zostało nadane w S., a więc wnioskodawca był w kraju w okresie, w którym możliwym było również wniesienie odwołania. Skoro wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku swojej winy jego wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony. K. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wbrew ustaleniom Kolegium przebywał za granicą a wskazywane podpisane pismo kierowane do Wójta Gminy przesłał żonie, która wcześniej poinformowała go o wydanej decyzji. Żona złożyła je w sekretariacie Urzędu Gminy, po wcześniejszym uzyskaniu telefonicznej informacji aby takie pismo w Urzędzie zostało złożone. Skarżący podnosił, że okoliczności powołane w uzasadnieniu decyzji Kolegium nie miały miejsca, albowiem skarżący cały okres czasu przebywał za granicą. Dodatkowo skarżący wskazał, że Wójt Gminy udzielił odpowiedzi na jego pismo z dnia 18 sierpnia 2011r. w terminie uniemożliwiającym złożenie pisma do organu II instancji. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i podkreślając, że o sposobie i terminie wniesienia odwołania skarżący został prawidłowo pouczony w decyzji Wójta Gminy, nie może się więc powoływać na brak wiedzy czy wprowadzenie w błąd w przedmiocie odwołania.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod w względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie choć z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Na wstępie jednak należy wyjaśnić, iż zasadność skargi nie oznacza, iż zarzuty skarżącego dotyczące opłaty i jej wysokości zasługują na uwzględnienie. W niniejszym postępowaniu Sąd nie badał bowiem prawidłowości decyzji organu I instancji ustalającego opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z jej podziałem. Granice sprawy stosownie do powołanego przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. wyznaczyło postanowienie o uchybieniu terminu i odmowie przywrócenia terminu na wniesienie odwołania. Decyzja Wójta Gminy z dnia 11 sierpnia 2011r. została doręczona skarżącemu w dniu 17 sierpnia 2011r. Odbiór decyzji potwierdziła żona skarżącego. Zgodnie z art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi. Doręczenie to było zatem w pełni skuteczne. W dniu 19 sierpnia 2011r. ( data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący wraz z W. W. złożyli pismo zaadresowane do Wójta Gminy ( organu I instancji). Treść pisma wskazuje, że skarżący nie godzi się z wysokością opłaty adiacenckiej naliczonej przez organ I instancji oraz podnosi, że wartość nieruchomości z przyczyn wyżej podanych i przedstawionych w piśmie nie wzrosła (postawienie kurnika przy granicy nieruchomości oraz konieczność wyodrębnienia drogi na obszarze podzielonych działek). Taka treść pisma oraz fakt, że zostało ono złożone w dniu 19 sierpnia 2011r., a więc z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa( tj w terminie 14 dniowym od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość opłaty adiacenckiej) wskazują, że omawiane pismo w pełni wyczerpuje znamiona odwołania od decyzji z dnia 11 sierpnia 2011r. Zgodnie z art. 126 kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, a niezadowolenie strony z treści rozstrzygnięcia może być wyrażone nawet pośrednio, nadto o charakterze pisma nie decyduje jego tytuł lecz jego treść. A zatem pismo strony, które kwestionuje istotę rozstrzygnięcia należy traktować jako odwołanie, jeżeli tylko zostało złożone w przepisanym terminie ( art. 129 § 2 kpa).Pismo z dnia 19 sierpnia 2011r. winno być zatem załatwione w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przewidzianych dla odwołań. Dlatego też, jeżeli nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 132 kpa powyższe pismo powinno być jako odwołanie niezwłocznie przekazane organowi II instancji. natomiast pismu temu nie został nadany bieg, mimo że zostało złożone w terminie przewidzianym na wniesienie odwołania do II instancji, wyraża niezadowolenie z wysokości naliczonej opłaty, a zatem kwestionuje istotę rozstrzygnięcia. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że organ odwoławczy błędnie uznał, iż skarżący K. N. odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł dopiero w dniu 20 września 2011r. a więc z naruszeniem opisanego wyżej terminu. Organ obligowany jest z mocy art. 7 kpa i art. 9 kpa do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i do czuwania nad tym, aby strona z powodu nieznajomości prawa nie poniosła szkody. Zdaniem Sądu, nie było żadnych przeszkód do uznania i to nawet bez dodatkowych wyjaśnień skarżącego, iż jego pismo z dnia 19 sierpnia 2011r. stanowi w istocie odwołanie od decyzji z dnia 11 sierpnia 2011r. Z treści pisma bowiem jednoznacznie wynika, iż skarżący nie zgadza się z decyzją nakazującą zapłatę opłaty adiacenckiej w wysokości ustalonej decyzją z dnia 11 sierpnia 2011r. Zdaniem Sądu, każde pismo strony, z którego wynika wola dalszego, czy ponownego rozpatrywania jej sprawy powinno być przez organ potraktowane jako pismo uruchamiające dalszy dopuszczalny prawnie etap kolejnego rozpatrywania jej sprawy przez inny organ lub sąd. Wystarczy gdy z treści pisma wynika, że dotychczasowe załatwienie sprawy nie satysfakcjonuje strony. Organy administracji obligowane są do przestrzegania przepisów prawa i nadania sprawie takiego biegu, aby był on dla strony korzystny i gwarantował jej pełne rozpoznanie sprawy przez wszystkie właściwe w danej sprawie organy i sąd. W niniejszej sprawie organ nie miał podstaw do pozostawienia pisma z dnia 18 sierpnia 2011r. bez rozpoznania go oraz treści zawartych w nim zarzutów przez organ II instancji. Treść pisma uzasadniała uznanie go za odwołanie. Wobec powyższego Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem przepisów postępowania art. 7 i art. 9 kpa, oraz przepisu art. 129 § 2 kpa które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Stosownie zatem do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku uchylając postanowienie organu z dnia z dnia 13 października 2011r. o uchybieniu terminu i o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie opłaty adiacenckiej. Na skutek wydanego orzeczenia organ odwoławczy obligowany będzie do potraktowania pisma dnia 19 sierpnia 2011r jako odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 11 sierpnia 2011r. W ocenie Sądu granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, a tym samym i orzekania, wyznacza jej rozstrzygnięcie zaskarżonym aktem. Wniosek taki wynika z cyt. art. 134 § 1 w/w ustawy. Z powyższych względów w niniejszej sprawie Sąd nie badał prawidłowości decyzji organu z dnia 11 sierpnia 2011r.