II SA/Gd 872/08

Dnia 6 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia 3 października 2008 roku, nr [...] w przedmiocie lokalizacji drogi postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta z dnia 4 czerwca 2008 roku, nr [...]. J. S. wniósł skargę na decyzję Wojewody z dnia 3 października 2008 roku, nr [...], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 4 czerwca 2008 roku, nr [...] - ustalającą warunki lokalizacji drogi gminnej Nr [...] – odcinek ulicy D. w G. na działce Nr [...] obręb [...] (numer po podziale [...]) i nadającą rozstrzygnięciu w niej zawartemu rygor natychmiastowej wykonalności. Wnosząc o uchylenie obu ww. decyzji, skarżący zakwestionował konieczność zajęcia pod planowaną drogę znacznej części należącej do niego nieruchomości. Dodatkowo - w piśmie z dnia 23 marca 2009 roku – skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że wykonanie ww. decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki związane z jego nieruchomością albowiem utrwali nowe punkty graniczne na nieruchomości stanowiącej jego własność. Rozpoznając powyższy wniosek skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże sąd na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika zaś, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten stanowi podstawę prawną do przeprowadzenia przez sąd kontroli rozstrzygnięć podjętych przez organ I instancji w toku rozpoznawania skargi na akt lub czynność podjęte przez organ odwoławczy. Uzasadnia on również – wraz z art. 61 § 3 zd. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania nie tylko zaskarżonego aktu lub czynności lecz również aktu lub czynności poprzedzających zaskarżony akt lub czynność. W niniejszej sprawie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi wydanej na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 80, poz. 721 ze zm. – dalej jako ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 roku). Przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku nie wyłączają możliwości wstrzymania przez sąd administracyjny wykonania wydanych na jej postawie decyzji, w przypadku zaskarżenia ich do sądu. Art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi znajduje zatem zastosowanie w niniejszej sprawie. Rozpoznając wniosek skarżącego Sąd dokonał analizy przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku w brzmienie obowiązującym na dzień wydania decyzji organu I instancji tj. na 4 czerwca 2008 roku. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 roku o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz. U. nr 154, poz. 958/, która weszła w życie w dniu 10 września 2008 roku, do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe; dla przedsięwzięć drogowych, dla których przed dniem wejścia jej w życie została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku wynika, że istotą decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi jest wyrażenie przez właściwy organ administracji publicznej zgody na lokalizację drogi w oparciu o określone w tej decyzji warunki. Decyzja stanowi pierwszy etap procesu inwestycyjnego, w którym następuje planowanie inwestycji. Dopiero uzyskanie przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę drogi będzie stanowić podstawę do realizacji planowanej inwestycji drogowej. Wskazać jednak należy na daleko idące skutki wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi wynikające z regulacji zawartych w cytowanej ustawie. Zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku decyzja ta: 1) uprawnia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 2) zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń; 3) uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi. Ponadto - zgodnie z art. 12 ust. 4 cyt. ustawy, nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren objęty inwestycją drogową, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych albo własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych – z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna, za odszkodowaniem, ustalonym w odrębnej decyzji. W myśl zaś art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku, decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej. Dodatkowo art. 31 ust. 2 tej ustawy stanowi, że w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o pozwoleniu na budowę drogi, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, sąd administracyjny po upływie 14 dni od dnia rozpoczęcia budowy drogi może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym przypadku art. 160 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Przepisy tego ustępu stosuje się odpowiednio do decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi (art. 31 ust. 3). Ustawa sankcjonuje zatem fakt, iż rozpoczęcie budowy drogi jest procesem właściwie nieodwracalnym. W ocenie Sądu opisane powyżej skutki wykonania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi stanowią trudne do odwrócenia skutki o jakich mowa w przepisie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak słusznie wskazał bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w postanowieniu z dnia 3 sierpnia 2006 roku (sygn. II SA/Bk 352/06, Baza Orzeczeń LEX nr 192964): "Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.". Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wniosek skarżącego za zasadny i na podstawie wskazanych powyżej przepisów, a w szczególności art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.