II SA/Gd 873/10
WyrokWSA w Gdańsku2011-03-09
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Wanda Antończyk, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę jest prawnie uzasadniona w sytuacji braku przedłożenia wymaganych dokumentów legalizacyjnych, w tym decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę jest prawnie uzasadniony, gdy inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów legalizacyjnych, w tym ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora, a nakaz rozbiórki może być wydany dopiero, gdy brak jest prawnych możliwości legalizacji.Stan faktyczny
T. B. jest właścicielem pawilonu gastronomicznego wybudowanego w 2002-2003 roku na nieruchomości w Gdańsku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu z powodu braku wymaganych dokumentów legalizacyjnych, w tym decyzji o warunkach zabudowy, której inwestor nie przedłożył. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy warunków zabudowy, które zakończyło się odmową ich ustalenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 września 2010 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
W decyzji z dnia 28 listopada 2008 r. nr [...], wydanej na podstawie art. 104 k.p.a. w zw. z art.48 ust. 1 i 4 oraz art. 80 ust 2 pkt 1, art. 81 ust 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 tekst jednolity ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu nakazał T. B. - właścicielowi samowolnie wybudowanego pawilonu gastronomicznego na nieruchomości przy ul. [...] w G., działka [...] - rozbiórkę tegoż pawilonu gastronomicznego o wymiarach 3.70 x 3.20 m z przybudówką murowaną o wymiarach 3.20 x 2.0 m przyległą do budynku kina K. Organ I instancji w uzasadnieniu podał, że na podstawie wniosku przesłanego przez Prezydenta Miasta z 27 października 2006 r. dokonał w dniu 27 kwietnia 2007r. wizji lokalnej na przedmiotowej działce. Podczas wizji ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości wybudowano pawilon gastronomiczny o wymiarach 3.70 x 3.20 m z przybudówką murowaną o wymiarach 3.20 x 2.0 m przyległą do budynku kina "K.". Pawilon ten wybudował T. B. w 2003 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowieniem nr [...] z dnia 19 września 2007 r. zobowiązano inwestora do przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia:
- zaświadczenia właściwego organu o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
- projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Strona w dniu 25 października 2007 r. przedłożyła organowi I instancji projekt budowlany przedmiotowego pawilonu gastronomicznego, natomiast nie dostarczono w terminie zaświadczenia właściwego organu o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W tej sytuacji, organ w dniu 14 listopada 2007 r. wydał decyzję [...], nakazującą inwestorowi rozbiórkę niniejszego pawilonu Od powyższej decyzji inwestor się odwołał.
Organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję, uzasadniając niezgodność przepisu art. 48 ust.2 pkt 1 b i art. 48 ust..3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Organ II instancji, kierując sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazał na konieczność ustalenia, czy dla danej działki obowiązuje już miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i w zależności od dokonanego ustalenia, zobowiązania inwestora do przedłożenia zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami planu, albo do przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w określonym terminie, a także - w przypadku wykonania powyższego obowiązku - do złożenia pozostałej dokumentacji wskazanej w przepisie art. 48 ust. 3.
Z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nałożono na stronę obowiązek przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto na etapie postępowania odwoławczego pełnomocnik spółki "A " podał informację, że przedmiotowy obiekt mógł być zgłoszony do organu administracji architektoniczno-budowlanej przez poprzedniego właściciela pawilonu. W dniu 11 czerwca 2008 r. do organu I instancji wpłynęło wyjaśnienie z Urzędu Miejskiego w G., w którym stwierdza się, że dnia 20 stycznia 2006 r. inwestor złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przedmiotowego pawilonu gastronomicznego, który to wniosek następnie wycofał w dniu 15 lutego 2006 r. Decyzją z dnia 27 lutego 2006 r. nr [...] organ administracji architektoniczno - budowlanej umorzył postępowanie administracyjne w powyższej sprawie. Jednocześnie poinformowano, że w aktach tamtejszego organu brak jest innych wniosków inwestora, dotyczących warunków zabudowy, pozwolenia na budowę lub zgłoszenia ustawienia pawilonu na przedmiotowym terenie.
W dniu 18 czerwca 2008 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ wydał postanowienie [...], w którym zobowiązano stronę do przedłożenia w terminie do dnia 31 sierpnia 2008 r. następujących dokumentów:
- ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
- dwóch egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi;
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W dniu 21 sierpnia 2008 r. strona przedłożyła wniosek o przedłużenie terminu dostarczenia wymaganych postanowieniem dokumentów o 14 dni. Postanowieniem z dnia 1 października 2008 r. organ ustalił nowy termin wykonania obowiązku, wynikającego z postanowienia nr [...], na dzień 31 października 2008 r.
W związku z zobowiązaniem wynikającym z w/w postanowienia, inwestor wystąpił do Prezydenta Miasta z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W dniu 5 listopada 2008 r. wydana została przez ten ostatni organ decyzja nr [...], na mocy której odmówiono stronie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie obiektu małej gastronomii "B" przy ul. [...]. W konsekwencji, inwestor nie dostarczył w wyznaczonym terminie wymaganych prawem dokumentów. Następnie organ I instancji powołał regulację art. 48 ust. 1 ustawy - Praw budowlane, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz art. 48 ust. 4 który stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 art. 48, tj. wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od tej decyzji złożył T. B.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia 20 września 2010 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na stan faktyczny, który legł u podstaw wydania przedmiotowej decyzji. Podano, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w 2002-2003 r. bez pozwolenia budowę. Organ podkreślił też, że w odniesieniu do powyższego obiektu znalazła zastosowanie procedura legalizacji, przewidziana w znowelizowanej ustawie - Prawo budowlane z 1994 r. W konsekwencji zastosowanej procedury, organ I instancji na mocy postanowienia z dnia 18 czerwca 2008 r. (zmienionego w zakresie terminu realizacji obowiązku postanowieniem z 1 października 2008 r.) zobowiązał właściciela obiektu do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, w tym ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Z uwagi na fakt, że zobowiązany nie przedłożył w terminie wymaganych dokumentów, a w dniu 25 listopada 2008 r. wpłynęła do organu I instancji decyzja Prezydenta Miasta z dnia 05 listopada 2008 r. odmawiająca ustalenia warunków zabudowy dla niniejszej inwestycji, organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.
Rozpatrując przedmiotową sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że budowę przedmiotowego pawilonu gastronomicznego można było rozpocząć, zgodnie z art. 28 ust.1 Prawa budowlanego, po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W braku takiej decyzji, organ obowiązany jest przeprowadzić procedurę legalizacji obiektu budowlanego, uregulowaną w treści art. 48 ustawy. Przyjęta dla art. 48 ustawy - Prawo budowlane procedura przewiduje w pierwszej kolejności wydanie postanowienia, w którym wstrzymuje się prowadzenie robót budowlanych (w przypadku nie zakończonej budowy) oraz nakłada obowiązek przedstawienia wymaganych dokumentów. Zatem wydanie postanowienia z dnia 18 czerwca 2008 r. nakazującego przedłożyć określone dokumenty, jakie wskazał organ I instancji, było – zdaniem organu odwoławczego - zasadne i zgodne z prawem. Stosownie natomiast do art.48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994 r. w przypadku nie spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków w zakresie przedłożenia wymaganej dokumentacji stosuje się przepis ust.1 art. 48, tj. właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżona decyzja rozbiórkowa organu I instancji została między innymi oparta na nieostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 05 listopada 2008 r. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego pawilonu gastronomicznego. Z uwagi na fakt, że decyzją z dnia 20 kwietnia 2009 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w/w decyzję z dnia 5 listopada 2008 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru uznał, że wydanie decyzji rozbiórkowej w takiej sytuacji mogłoby być przedwczesne. Pismem z dnia 23 września 2009 r. zawiadomiono strony postępowania, iż postępowanie odwoławcze od decyzji organu I instancji zostanie zakończone po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla spornego pawilonu gastronomicznego.
W wyniku toczącego się postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy Prezydent Miasta decyzją z dnia 26 października 2009 r. ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji a Samorządowe Kolegium Odwoławcze ostateczną decyzją z dnia 05 maja 2010 r. utrzymało w mocy niniejszą decyzję. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, wydanie ostatecznej decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy i brak przedłożenia przez zobowiązanego wymaganych dokumentów, wynikających z obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia 18 czerwca 2008 r., uzasadnia zastosowanie cytowanego powyżej art.48 ust. 4 Prawa budowlanego.
W związku z powyższym organ ten stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I instancji nakazująca rozbiórkę przedmiotowego pawilonu gastronomicznego, wydana na podstawie art. 48 ust.1 w związku z art.48 ust. 4, jest prawnie uzasadniona.
Odnosząc się do argumentu podniesionego w odwołaniu o braku ustosunkowania się przez organ I instancji do wniosku strony o zawieszenie postępowania wyjaśniono, że kwestia ta została rozstrzygnięta decyzją organu I instancji z dnia 14 stycznia 2009 r., odmawiającą zawieszenia postępowania w sprawie spornego pawilonu gastronomicznego i w następstwie decyzją organu II instancji z dnia 23 września 2009 r., uchylającą decyzję z dnia 14 stycznia 2009 r. i umarzającą postępowanie organu I instancji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o zawieszenie przedmiotowego postępowania. Nadmienić należy, iż niniejsza decyzja, oceniająca zasadność decyzji rozbiórkowej organu I instancji zapadła po ostatecznym rozstrzygnięciu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a więc z uwzględnieniem argumentu strony o konieczności wcześniejszego zakończenia sprawy przed organem do spraw planowania i zagospodarowania przestrzennego.
Z kolei, odnosząc się do argumentów strony, że budowa przedmiotowego obiektu mogła być zgłoszona do organu administracji architektoniczno-budowianej przez poprzedniego właściciela pawilonu organ wyjaśnił, iż w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa Urzędu Miasta w G., w której stwierdzono, że w archiwum tego organu brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących o uregulowanym stanie prawnym przedmiotowego obiektu. Ponadto organ wyjaśniając tę kwestię na etapie postępowania odwoławczego uzyskał odpowiedź Wydziału Urzędu Miasta w G. (pismo nr [...] z dnia 12.08.2010 r.) w której stwierdzono, iż w aktach tego organu brak jest dokumentów świadczących o tym, iż złożono jakikolwiek wniosek o pozwolenia na budowę lub zgłoszenie dotyczące realizacji spornego pawilonu - zarówno przez obecnego jak i poprzedniego właściciela. W piśmie z dnia 15 września 2010 r. odwołujący się stwierdził, iż powyższą odpowiedź trudno uznać za wiarygodną jednak organ nadzoru budowlanego, jak podkreślił, nie ma podstaw, aby kwestionować stanowisko organu administracji architektoniczno-budowianej, a skarżący w toku trwającego kilka lat postępowania nie przedstawił żadnego dowodu, który mógłby potwierdzać jego argumenty.
Organ odwoławczy wskazał też, że nie leży w jego kompetencjach ocena prawidłowości postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie decyzji o warunkach zabudowy. Organ pouczył też stronę, że wniesienie skargi do sądu na ostateczne rozstrzygnięcie organu administracji nie powoduje, co do zasady, wstrzymania jej wykonania i nie rodzi skutków, które nie pozwalałyby uwzględnić będącej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy.
W skardze na powyższą decyzję T. B. wskazał na naruszenie prawa procesowego, tj. art. 77 k.p.a. i niewyjaśnienie przez organ I instancji wszystkich podnoszonych, spornych kwestii. Mając na uwadze tenże zarzut, strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ w istocie nie ustalił, czy skarżący, bądź też jego poprzednik, nie złożyli skutecznego wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowego pawilonu. Skarżący wywodził, że nabył pawilon od jego poprzedniego właściciela, który – według jego zapewnień – zbył go za niebagatelną kwotę, która obejmowała również pełną i kompletną dokumentację budowlaną. W ocenie skarżącego, jeśli dokumentacji nie była kompletna, to świadczyłoby to, że organy administracji przez szereg lat "przymykały oko" na samowolę budowlaną poprzedniego właściciela, podczas, gdy natychmiast dostrzegły stan niezgodności z prawem, gdy właścicielem pawilonu został skarżący. Świadczy to o kompetencji organów władzy w Polsce.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 cytowanej ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 września 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą nakazano skarżącemu wykonanie rozbiórki pawilonu gastronomicznego o wymiarach 3.70 x 3.20 m z przybudówką murowaną o wymiarach 3.20 x 2.0 m przyległą do budynku kina K., położonego na nieruchomości przy ul. [...] w G. Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez organy nadzoru budowlanego stanu faktycznego sprawy T. B. jest właścicielem przedmiotowego pawilonu, wybudowanego w 2002-2003 r. Skarżący nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę powyższego obiektu, a zatem słuszne jest stanowisko organów administracji, iż obiekt ten powstał w warunkach samowoli budowlanej. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję PWINB w G. Sąd stwierdza, iż nie narusza ona prawa, w szczególności zaś przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, ustalenia organu odwoławczego zostały dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 k.p.a., ocena zebranych dowodów nie narusza normy wynikającej z art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Samowolą budowlaną, w rozumieniu obowiązujących w dacie rozstrzygnięcia przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r., jest zarówno wybudowanie lub budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę jak i bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Skutki prawne samowoli w obu przypadkach są takie same, pewne różnice występują tylko w trybie postępowania.
Osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej musi liczyć się z tym, że powołane organ administracji nie będą respektować bezprawnie dokonanych faktów. Naruszającego prawo obciąża ryzyko skutków w postaci przywrócenia stanu poprzedniego, czyli stanu poprzedzającego naruszenie prawa. W wyroku z dnia 26 marca 2002 r. [...] Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż nakaz rozbiórki jest środkiem nadzoru rozumianym jako instytucja materialnego prawa administracyjnego, gwarantująca poszanowanie porządku prawnego i przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu nie można nadużywać tego przepisu bądź stosować go w sytuacjach, w których istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.
Wprowadzoną w aktualnym stanie prawnym zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, lub pomimo sprzeciwu właściwego organu architektoniczno-budowlanego oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nakaz rozbiórki może być bowiem orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji. Oczywiście legalizacja nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Takie postępowanie legalizacyjne zostało zainicjowane przez organ I instancji w niniejszym stanie faktycznym.
W kontekście powyższych rozważań prawidłowo także organ wskazał jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wydanie nakazu rozbiórki stosownie do dalszych postanowień tego przepisu, o czym zresztą mowa była powyżej, musi być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, którego skutkiem może być prawna aprobata dla samowoli budowlanej, pod warunkiem spełnienia określonych ustawowych wymogów. Nakaz rozbiórki orzeczony decyzją organu I instancji poprzedzony został opisanym wyżej postanowieniem tego organu z dnia 18 czerwca 2008 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego (zmienionym następnie w zakresie terminu wykonania obowiązku postanowieniem z 1 października 2008 r.) w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844). Opisane postanowienie PINB zostało poprzedzone ustaleniem, iż na terenie obejmującym przedmiotową działkę nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, tak więc zasadnie nałożono na stronę obowiązek przedstawienia w szczególności ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, którą można uzyskać również w trakcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej.
Termin dla złożenia dokumentów opisanych w postanowieniu organu I instancji, wydłużony zresztą następnie zgodnie z wnioskiem strony, pozwalał jej na podjęcie właściwych czynności zmierzających w szczególności do wykazania zgodności samowolnej zabudowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Jak stanowi o tym przepis art. 48 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu decyzji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b)ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
W świetle przytoczonej wyżej regulacji zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1879/07, Baza orzeczeń LEX nr 478287).
Ponieważ strona nie wypełniła obowiązków nałożonych opisanym wyżej postanowieniem PINB z dnia 18 czerwca 2008 r., przedstawione okoliczności sprawy nakładały na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania wobec skarżącego nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu - pawilonu gastronomicznego. W rezultacie powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Prawidłowe były bowiem ustalenia organu odwoławczego co do charakteru obiektu podlegającego rozbiórce jak i to, że zasadnicze warunki legalizacji określone w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2008 r. nie zostały spełnione, co uzasadniało w świetle przepisu art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy - Prawo budowlane nakaz rozbiórki. Zauważyć trzeba przy tym, że o skutkach niedopełnienia wyznaczonych obowiązków inwestor został pouczony w opisanym wyżej postanowieniu organu I instancji.
W tym kontekście, Sąd uznaje za niezasadne zarzuty skarżącego wskazujące, że składał już wcześniej wniosek do właściwego organu o wydanie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Skarżący, poza gołosłownym stwierdzeniem, nie poparł tej okoliczności żadnym dokumentem, który dowodziłby, że faktycznie taki wniosek złożył. W świetle zaś przedłożonych przez organ dokumentów – pism Urzędu Miasta w G. potwierdzających, że żadne wnioski zarówno od skarżącego jaki poprzedniego właściciela pawilonu gastronomicznego nie wpłynęły do organu, trudno dać wiarę wskazywanym przez skarżącego w tej mierze okolicznościom.
Jednocześnie należy wskazać, że zarzut wydania decyzji pomimo braku rozpatrzenia przez organy administracji wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki należy uznać jako nie mający wpływu na wynik niniejszej sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych, organ odwoławczy wstrzymał się z wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie nakazu rozbiórki do czasu ostatecznego przesądzenia kwestii warunków zabudowy w odniesieniu do inwestycji skarżącego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 5 maja 2010 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 26 października 2009 r. odmawiającą T. B. ustalenia warunków zabudowy dla obiektu małej gastronomii "B" w G. przy ul. [...], działka nr [...]. Dopiero po wydaniu tej decyzji, organ odwoławczy orzekł o nakazie rozbiórki w niniejszej sprawie. Zatem, mimo braku zawieszenia postępowania zgodnie z wnioskiem strony z 21 listopada 2008 r., rozstrzygnięcie w przedmiocie nakazu rozbiórki zapadło po uprzednim ostatecznym rozpatrzeniu kwestii warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, co sprawia, że argument skarżącego dotyczący odmowy zawieszenia postępowania nie mógł mieć znaczenia w niniejszej sprawie. Na marginesie przy tym zaznaczyć należy, że skarga na decyzję organu odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy została następnie oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 15 grudnia 2010 r.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę niniejszą, jako niezasadną, oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło