II SA/Gd 873/13

Dnia 9 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Starosty [...] i Powiatu [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 października 2013 roku, nr [...] w przedmiocie nieważności postanowienia w sprawie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych postanawia: skargę odrzucić. Starosta i Powiat wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 października 2013 roku, nr [...]. Postanowieniem tym Kolegium utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 9 sierpnia 2012 r., stwierdzające nieważność ostatecznego postanowienia Starosty z dnia 27 grudnia 2010 r. w sprawie uzgodnienia możliwości przeznaczenia położonych na działce nr [...] w miejscowości P. gruntów rolnych na cele nierolnicze i przeznaczenie ich pod inwestycję polegającą na budowie wolnostojących jednorodzinnych budynków mieszkalnych, wraz z określeniem warunków podziału działki. Składający skargę wywodzą interes prawny do jej wniesienia z faktu, że ostateczne postanowienie o stwierdzeniu nieważności ww. postanowienia otwiera drogę do wysuwania przez inwestora roszczeń odszkodowawczych. Złożenie skargi pozostaje zatem w interesie Powiatu i Skarbu Państwa działającego przez Starostę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, wskazując że Starosta ma w sprawie status organu administracji, w związku z czym nie jest legitymowany do złożenia skargi do sądu. Legitymację taką według Kolegium posiadają podmioty mające interes prawny, a zatem strony postępowania oraz podmioty dysponujące analogicznymi do stron uprawnieniami procesowymi, tj. uczestnicy na prawach stron. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot, którym stosownie do treści art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. O posiadaniu przez dany podmiot interesu prawnego (legitymującego do wniesienia skargi) decyduje przepis prawa materialnego. Interes prawny należy rozumieć jako istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest szczególna. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267). Wtedy będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej (lub postanowienia), niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji do sądu administracyjnego ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 roku, sygn. akt I OPS 1/03, Baza Orzeczeń LEX nr 79089). Powyższe stanowisko potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 roku, sygn. akt K 32/08 (OTK-A 2009 nr 9 poz. 139) uznając, że przepis art. 50 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zgodny z art. 165 Konstytucji RP. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że przedmiotem postępowania toczącego się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym było stwierdzenie nieważności postanowienia Starosty z dnia 27 grudnia 2012 roku. W tym postępowaniu Powiat nie uzyskał statusu strony postępowania, ponieważ postanowienie, które kontrolowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trybie nadzwyczajnym, wydawał reprezentujący Powiat Starosta, a wydane postanowienie było przesłane Staroście do wiadomości tylko jako organowi, który wydał orzeczenie objęte postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności. W tej sytuacji dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez Starostę (organu wydającego rozstrzygnięcie, którego nieważność stwierdzono) nadawałoby temu organowi uprawnienia z jednej strony władcze, a z drugiej uprawnienia strony, która rozstrzygnięcie kwestionuje. Dodatkowo można zauważyć, że wywodzony w skardze interes prawny Skarbu Państwa (w imieniu którego miałby działać Starosta jako statio fisci), który nie był stroną niniejszego postępowania, ma wyłącznie charakter ekonomiczny. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.