II SA/Gd 877/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-08-25

Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędzia WSA Jolanta Górska, Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, wybudowanego samowolnie w części przed 1 stycznia 1995 r. i w części po tej dacie, jest uzasadniony na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., gdy obiekt znajduje się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, wybudowanego samowolnie w części przed 1 stycznia 1995 r. i w części po tej dacie, jest uzasadniony na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., jeśli obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. W takim przypadku przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. nie mają zastosowania do obiektów wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego w 1970 r. domku letniskowego wraz z tarasem oraz samowolnie dobudowanej w 1992 r. części kuchenno-sanitarnej z tarasem. Obiekty te znajdowały się częściowo na działce nr [...] (teren rolniczy) i częściowo na działce nr [...] (teren rekreacji ogólnodostępnej i urządzeń obsługi turystycznej). Skarżąca zarzucała błąd w ustaleniach faktycznych, nieuwzględnienie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. oraz zasady słusznego interesu strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 23 lipca 2001r Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał L. N. zam. w G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego w 1970r., na terenie działki nr [...] i części działki nr [...] w B., domku letniskowego o powierzchni zabudowy wynoszącej 23,32m2 i przylegającego do niego tarasu z płytą betonową o powierzchni 9,91m2 oraz rozbiórkę również samowolnie dobudowanej, w 1992r. na działce nr [...] w B., części domku z przeznaczeniem kuchenno-sanitarnym o powierzchni 10,64m2 i przylegającego do tej części tarasu z płytą betonową o powierzchni 11,19m2 oraz uporządkowanie terenu działki po wykonanej rozbiórce. Decyzję wydano na podstawie art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2. art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126) oraz zgodnie z art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 38 z 1974r. póz. 229 z późn. zm) oraz art. 104 Kpa. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w toku prowadzonego postępowania ustalono, że na terenie działki nr [...] w B. został wybudowany samowolnie obiekt budowlany, którego właścicielem jest od 1979r. jest L. N. Następnie w 1992r. właścicielka tego obiektu również samowolnie rozbudowała go o pomieszczenie kuchenno-sanitarne, a w 2000r. także samowolnie rozbudowała w/w obiekt o drewniany taras. Wobec tego, że omawiany obiekt budowlany został wybudowany samowolnie na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę wydano w dniu 25.10.2000r. (w oparciu o art. 37 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r.) decyzję nr [...] nakazującą L. N. rozbiórkę domku letniskowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu sprawy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę tę do ponownego rozpatrzenia stwierdzając, że w związku z tym, iż część przedmiotowego obiektu budowlanego została wybudowana przed dniem 1 stycznia 1995r., a pozostała część po tym dniu, sprawa samowolnego wykonania tego obiektu winna być rozstrzygnięta przez wydanie dwóch decyzji (jednej w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974r., a drugiej na podstawie Prawa budowlanego z 1994r.) Stąd też organ w toku ponownego rozpoznawania sprawy w dniu 4 kwietnia 2001r. powtórnie przeprowadził wizję z udziałem stron i ustalił, że przedmiotowy obiekt budowlany pełni funkcję rekreacyjną. Wybudowany został wraz z tarasem z płytą betonową o powierzchni 9,91 m2 w 1970r. na terenie działki nr [...] w B. oraz w nieznacznej części na działce nr [...] w B. Omawiany domek letniskowy o powierzchni zabudowy wynoszącej 23,32 m2 jest obiektem parterowym o konstrukcji drewnianej, z płaskim dachem. L. N. nie posiada decyzji pozwolenie na budowę domku letniskowego na terenie w/w działek. W 1992r. strona, również samowolnie, dokonała remontu przedmiotowego domku oraz samowolnie dobudowała do niego murowaną, również parterową z dachem płaskim, część kuchenno-sanitarną wraz z tarasem z płytą betonową o powierzchni 11,19m2. Następnie w 2000r. L. N. rozbudowała w/w obiekt, także bez stosownego pozwolenia na budowę, o taras konstrukcji drewnianej. Organ wskazał, że z uwagi na odmienne uregulowania prawne w zakresie likwidacji samowoli budowlanych wybudowanych po dniu 1 stycznia 1995r., (dzień wejścia w życie nowej ustawy Prawo budowlane z 1994r.) sprawa dotycząca tego tarasu zostanie rozpatrzona odrębną decyzją. Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy Ż. zatwierdzonym Uchwalą Rady Gminy Nr [...] z dnia 19 grudnia 1991r.(Dz. Urz. Woj. [...]) oraz zgodnie z Uchwałą nr [...] z dnia 18 października 1999r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, działka nr [...] w B. oznaczona jest symbolem 3.4. MR i stanowi teren zabudowy zagrodowej, istniejący do zachowania. Wzdłuż brzegu jeziora zachować ogólnodostępny pas terenu o szerokości min. 30,00m. Istniejące budynki letniskowe do likwidacji. Działka nr [...] w B. zgodnie z w/w planem zagospodarowania przestrzennego gminy Ż. oznaczona jest symbolem 3.11 UTUS i stanowi teren rekreacji ogólnodostępnej i urządzeń obsługi ruchu turystycznego. W związku z tym, że przedmiotowy obiekt budowlany wybudowany został samowolnie, prawie w całości na terenie działki nr [...] w B. (nieznaczna część domku letniskowego wybudowana na działce nr [...] w B. nie może być doprowadzona do zgodności z prawem ponieważ samoistnie nie może funkcjonować, a właściciel tej działki A. F. wniósł do protokółu, w trakcie wizji przeprowadzonej w dn. 04.04.2001r., aby ta część domku, która znajduje się na jego działce została rozebrana), która zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczona pod zabudowę, uzasadnione jest zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 cytowanej na wstępie ustawy Prawo budowlane z 1974r. i nakazanie rozbiórki wskazanych w sentencji decyzji obiektów. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła L. N. domagając się zawieszenia postępowania do czasu wydania wyroku sądowego w sprawie dotyczącej przekroczenia granic działki [...] A. F. w trybie art. 151 kodeksu cywilnego, co doprowadzi do zgodności z prawem i pozwoli na samoistne funkcjonowanie domku letniskowego. Decyzją z dnia 26 lutego 2002r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art.103 ust.2, art.80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tj. Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz.1126), oraz art.37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz.229 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż bezspornym jest, że na działce nr [...] oraz części działki nr [...] w B. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (art.28 prawa budowlanego z 1974r.) został wybudowany w 1970r., a następnie w roku 1992 rozbudowany, obiekt budowlany nietrwale połączony z gruntem pełniący funkcję letniskową. Zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż. zatwierdzonym Uchwałą Rady Miasta i Gminy Nr [...] z dnia 19 grudnia 1991 r. (Dz. Urz. Woj. [...]) działka nr [...] w B. położona jest na terenie rolnym, a działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 3.11.UTS-teren urządzeń turystycznych i sportowych (teren rekreacji ogólnodostępnej i urządzeń obsługi turystycznej). Organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie określił, iż w/wym. plan w zakresie działki nr [...] objęty był zmianą uchwaloną Uchwałą Rady Miejskiej nr [...] z dnia 18 października 1999r., zgodnie z którą teren działki nr [...] stanowi teren zabudowy zagrodowej (ozn. symbolem 3.4.MR) ponieważ uchwała powyższa dotyczy uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w B. W postępowaniu odwoławczym organ wojewódzki w trybie art. 136 PKA uzyskał wypis i wyrys z cytowanego planu, z którego jednoznacznie wynika, iż działka nr [...] stanowi teren upraw rolnych. Przedmiotowy obiekt budowlany w znacznej części znajduje się na terenie działki nr [...] (będącej własnością L. N.), natomiast w nieznacznej części na działce nr [...] (będącej własnością A. F.). Część obiektu znajdująca się na działce nr [...] nie może stanowić samodzielnego obiektu budowlanego. Na podstawie art.103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., do obiektów, których budowa zakończona została przed dniem wejścia w życie ustawy (01.01.1995r.), stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 póz.229 z późn. zm.), obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdził, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W świetle powyższego wydanie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. należy uznać za prawnie uzasadnione. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że dla nakazania rozbiórki obiektu budowlanego konieczne jest, by zachodziły dwie przesłanki z art. 37 ust.1 Prawa budowlanego z 1974r. Pierwszą przesłanką jest brak pozwolenia na budowę, które przewidywał art.28 Prawa budowlanego z 1974r. Ponadto przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany na terenie, który zgodnie z cytowanym powyżej planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż. nie jest przeznaczony pod zabudowę. Zatem również została spełniona druga konieczna przesłanka do wydania nakazu rozbiórki w oparciu o przepis art.37 ust.1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974r. Argument dotyczący spraw własnościowych części działki nr [...] nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, ponieważ znaczna część omawianego obiektu budowlanego znajduje się na terenie działki nr [...], a część znajdująca się na terenie działki nr [...] w żadnym razie nie jest samodzielną częścią obiektu budowlanego, która mogłaby być użytkowana po rozbiórce części znajdującej się na działce nr [...]. Zatem wniosek o zawieszenie postępowania odwoławczego nie może być uwzględniony. Ponadto stwierdzono, że działka nr [...] również nie jest przeznaczona pod zabudowę letniskową. Zapis symbolu 3.11 UTS w/g planu przestrzennego - teren urządzeń turystycznych i sportowych (teren rekreacji ogólnodostępnej i urządzeń obsługi turystycznej) nie może być utożsamiany z zabudową letniskową. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła L. N. zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji i w konsekwencji nieuwzględnienie treści art. 29 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r. oraz nieuwzględnienie zasady wynikającej z art. 7 Kpa. W ocenie skarżącej wybudowanie obiektów budowlanych bez pozwolenia na budowę ale na terenie przeznaczonym pod określoną zabudowę i zgodnie ze sztuką budowlaną zobowiązywało organy nadzoru budowlanego do legalizacji samowoli budowlanej, ponieważ art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. przewidywał obowiązek orzekania o rozbiórce nie tylko gdy samowola naruszała ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego, ale również gdy powodowała niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia bądź prowadziła do niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przedmiotowe obiekty zostały posadowione na gruncie rolnym i nie są trwale związane z gruntem. Przepisy prawa pozwalają na budowę obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 1 bez obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, pod warunkiem, że są one związane z produkcją rolną. Okoliczności te nie były przedmiotem ustaleń w toku postępowania. Skarżąca podniosła także, że w doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że skuteczna walka z samowolą budowlaną jest możliwa bez potrzeby uciekania się do orzekania nakazu bezwarunkowej rozbiórki obiektu budowlanego. Stąd jedynie niemożliwość doprowadzenia do pełnej zgodności z przepisami prawa powinna wiązać się z nakazem dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Skarżąca wskazała, że złożyła wniosek o przekwalifikowanie działki nr [...]. Zarzuciła nadto, że w niniejszej sprawie nie zastosowano zasady wynikającej z art. 7 Kpa tj. obowiązku uwzględniania słusznego interesu strony. Skarżąca nabywając przedmiotową nieruchomość działała w dobrej wierze i nie mogła przypuszczać, że posadowiony budynek jest samowolą budowlaną, której przez kilkadziesiąt lat nadzór budowlany nie kwestionował w żaden sposób. Skarżąca wskazała na wyrok NSA z 26.02.1999r. IV SA 397/97; Wspólnota Nr 18, poz. 25, zgodnie z którym należy mieć na uwadze czy zaistniała sytuacja w istocie nie jest wynikiem zaniedbania obowiązków przez organ administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270). W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organ administracji w zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów prawa, a podniesione w skardze okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim wskazać należy, że organy administracji ustaliły, zgodnie z twierdzeniem skarżącej, że domek letniskowy wraz z tarasem o pow. 9,91 m2 wybudowany został w 1970r., a następnie w 1992r. rozbudowany o część kuchenno-sanitarną wraz z tarasem o pow. 11,19 m2. Również w odwołaniu skarżąca określała przedmiotowy obiekt jako domek letniskowy. Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) w art. 103 ust. 2 stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. dotyczy budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Z uwagi zatem na fakt, że obiekt stanowiący przedmiot postępowania został zarówno zbudowany jak i rozbudowany przed 1.01.1995r., mają do niego zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (D.U. Nr 38 poz. 299 ze zmianami) regulujące skutki samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tym samym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. skoro przepisy tej ustawy nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku stanowił, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obwiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę. W niniejszej sprawie mają zatem zastosowanie przepisy dotyczące budowy obowiązujące w okresie realizacji przedmiotowego obiektu. Tym samym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994r. Art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 31.01.1961r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7 poz. 46 ze zm.) stanowił, że przed przystąpieniem do wykonywania obiektu budowlanego niezbędne jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z treścią art. 1 ust. 4 pkt 1 tej ustawy pod pojęciem obiektu budowlanego należało rozumieć stałe i tymczasowe budynki. Jako budynek rozumiano natomiast każdą budowlę posiadającą ściany lub filary bądź słupy i pokrycie. W świetle tychże przepisów uznać należy, że budowa w 1970r. drewnianego domku letniskowego z tarasem wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Z art. 28 ust.1 Prawa budowlanego z 1974r. wynika, że roboty budowlane rozpocząć można jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei § 44 ust.1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, z późn. zm.) przewiduje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy zarówno stałych jak i tymczasowych budynków. Stwierdzić zatem należy, iż wymagane było prawem uzyskanie pozwolenia na rozbudowę w 1992 roku przedmiotowego obiektu o funkcji letniskowej niezależnie od tego czy jest on trwale połączony z gruntem. Bezsporne jest że o pozwolenie to skarżąca nie ubiegała się. Istnienie samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym działka skarżącej nr [...] znajduje się na terenie rolnym. Jedynie nieznaczna część obiektu znajduje się na terenie o innym przeznaczeniu tj. urządzeń turystycznych i sportowych, co jednak nie znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Prawidłowo uznał bowiem organ administracji w zaskarżonej decyzji, że nie jest ona samodzielną częścią obiektu, która mogłaby być użytkowana niezależnie. Przy stosowaniu przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 istotne jest ustalenie czy w chwili orzekania teren na którym znajduje się obiekt jest przeznaczony pod zabudowę. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że zbudowany w 1970 roku oraz rozbudowany w 1992 roku obiekt pełniący funkcję letniskową znajduje się na terenie, który nie jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę. Podnoszone w skardze argumenty nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności brak świadomości nielegalności budowy w momencie zakupu nie ma wpływu na istnienie obowiązku rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem i naruszającego ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części albo urządzenia, objętego nakazem przymusowej rozbiórki. W przedmiotowej sprawie skarżąca będąc właścicielem działki [...] w B. jest podmiotem zobowiązanym do wykonania nakazu rozbiórki, mimo iż nie była inwestorem budowy domku letniskowego zrealizowanego w 1970 roku na tej działce. W odniesieniu natomiast do części obiektu powstałej w wyniku rozbudowy dokonanej w 1992 roku skarżąca jest zobowiązana jako inwestor i jednocześnie właściciel. Przywołany w skardze wyrok NSA z dnia 26 lutego 1999r. sygn. akt IV SA 397/97 zapadł w sprawie o zupełnie innym stanie faktycznym. Chodzi mianowicie o wypadek, gdyby wobec zaniedbania przez organ administracji spoczywających na nim obowiązków - na przykład niepowiadomienia inwestora o złożonym przez inną stronę odwołaniu oraz przyjęcia bez zastrzeżeń zawiadomienia o przystąpieniu do robót budowlanych, doręczonego organowi po upływie terminu do wniesienia przez inwestora odwołania - doszło do zrealizowania obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w takim przypadku nie powinno się stosować przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane, lecz art. 59 dotyczący pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Nie można bowiem w takiej sytuacji uznać, że działanie inwestora rzeczywiście stanowi samowolę budowlaną, lecz w istocie jest wynikiem zaniedbania obowiązków przez organ administracji. Powoływanie się na to orzeczenie jest całkowicie chybione. W niniejszej sprawie to skarżąca nie dopełniła obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbudowę. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma również znaczenia złożenie przez skarżącą wniosku o przekwalifikowanie działki nr [...]. Orzekając o rozbiórce obiektu budowlanego organ administracji obowiązany jest zbadać zaistnienie wynikających z ustawy przesłanek rozbiórki. Ich wystąpienie skutkuje wydaniem decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane stanowiący, że przesłankami wydania nakazu rozbiórki jest zbudowanie obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy oraz jego sprzeczność z planem zagospodarowania przestrzennego, nie pozostawia organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę i narusza ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obliguje zatem organ administracji do nakazania jego rozbiórki. Zatem wszelkie podnoszone przez skarżącą okoliczności, nie mają w świetle art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji. Wskazać przy tym należy, że niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia bądź niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia stanowią wraz z naruszeniem przepisów dotyczących budowy niezależne podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki przewidziane w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy, który to w niniejszej sprawie nie był w ogóle przez organ administracji stosowany. Wydana przez organ administracji decyzja jest zgodna z prawem. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło