II SA/Gd 882/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Referent Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i P. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 8 czerwca 2005r. nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 , art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane / jednolity tekst Dz. U. z 2003r., nr 207, poz. 2016 ze zm./ oraz na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy działki nr [...] położonej w Ż. gmina K. nakazał B. i P. D. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,30 m x 5,20 m oraz rozbiórkę obiektu budowlanego – sanitariatu / w.c./ o wymiarach 1,20 m x 1,40 m wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w Ż. gmina K. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w toku postępowania administracyjnego stwierdzono, że B. i P. D. wspólnie bez wymaganego pozwolenia na budowę w 2000r. pobudowali na terenie działki opisanej w sentencji decyzji obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję rekreacji indywidualnej oraz obiekt o konstrukcji drewnianej pełniący funkcje sanitariatu / w.c./. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2005r. wstrzymano prowadzenie robót przy budowie przedmiotowych obiektów budowlanych, jednocześnie nałożono na inwestorów obowiązek przedstawienia do 30 kwietnia 2005r. dokumentów określonych w sentencji postanowienia. Zobowiązani nie wykonali nałożonego obowiązku. Organ administracji podał, że działając w oparciu o przyznane kompetencje wymienione w art. 83 ust. 1 prawa budowlanego i zgodnie z przesłankami zawartymi w art. 48 ust. 1 i art. 48 ust. 4 prawa budowlanego w przypadku niewykonania w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. B. i P. D. złożyli odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu odwołania wskazali, że urzędnik zatrudniony w Urzędzie Gminy udzielił im, jak się okazało błędnych informacji dotyczących zabudowy terenów. Odwołujących poinformowano bowiem, że działkę rolną, której odwołujący są właścicielami, mogą oni zabudować, pod warunkiem że domek letniskowy nie będzie większy niż 35 m² powierzchni użytkowej oraz , że nie zostanie on wybudowany na stałym fundamencie czyli będzie to tzw. " obiekt ruchomy". Nadto wskazali, że nie wszyscy właściciele działek zakupionych od jednego właściciela otrzymali zawiadomienie o nakazie przedstawienia dokumentów pozwalających na budowę, a według wiedzy odwołujących otrzymanie takiego pozwolenia nie jest możliwe. Ponownie wskazali, że gdyby nie otrzymane informacje w Urzędzie Gminy nigdy nie podjęliby się realizacji inwestycji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 30 sierpnia 2005r po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W pierwszej kolejności organ II instancji przedstawił stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy, wskazując, że B. i P. D. w 2000r. pobudowali wspólnie na działce nr [...] położonej w Ż. gmina K. bez wymaganego pozwolenia na budowę opisane w decyzji organu I instancji obiekty budowlane. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2005r zgodnie z art. 48 ust. 2 i ust. 3 Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wstrzymanie robót budowlanych, zabezpieczenie terenu przed dostępem osób niepowołanych oraz nałożył obowiązek przedłożenia do 30 kwietnia 2005r.: 1/ zaświadczenia od Wójta Gminy o zgodności obiektów budowlanych z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania , decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, 2/ 4 egzemplarzy projektu budowlanego obiektów budowlanych wraz z niezbędnymi opiniami , uzgodnieniami pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi 3/ oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. B. i P. D. nie wywiązali się z nałożonych na nich obowiązków i w tej sytuacji organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 48 ust.1 i 4 nakazał rozbiórkę obiektów budowlanych. Organ odwoławczy wskazał, że wykonywanie obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną i ustalił, że organ I instancji prowadząc w tej sytuacji postępowanie uregulowane w przepisach prawa budowlanego prawidłowo wydał postanowienie zarówno o nałożeniu obowiązków, jak i wobec niewykonania obowiązków, zaskarżoną decyzję z dnia 12 stycznia 2005r. o rozbiórce na podstawie art. 48 ust. 4 prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, że listę obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę określa enumeratywnie art. 29 prawa budowlanego. Obiekt budowlany nietrwale połączony z gruntem w myśl art. 3 pkt 5 prawa budowlanego jest tymczasowym obiektem budowlanym, którego budowę można było rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 28 prawa budowlanego. Nadto organ II instancji wyjaśnił, że rozstrzyganie spraw samowoli budowlanych nie podlega uznaniowości organu, rozstrzygnięcie takie jest uregulowane w przepisach ustawowych, które dla sytuacji jaka zaistniała w rozpatrywanej sprawie przewidują wydanie jedynie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 48 prawa budowlanego. Organ II instancji wskazał też , że przy rozstrzyganiu w trybie powoływanego art. 48 nie ma znaczenia przeznaczenie działek , na których zostały posadowione obiekty budowlane, gdyż jedyną przesłanką do wydania nakazu rozbiórki w wyżej wymienionym trybie jest fakt popełnienia samowoli budowlanej. B. i P. D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący powołali się na treść obowiązków nałożonych na nich przez organ nadzoru budowlanego podając, że nie przedstawili zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności obiektów budowlanych z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , gdyż od wielu lat nie ma takiego planu a jego realizacja jest przekładana z roku na rok, mimo że tereny niegdyś uprawne zostały podzielone i sprzedane turystom jako działki rekreacyjne. Odnośnie obowiązku przedłożenia 4-ch egzemplarzy projektu budowlanego to obowiązek ten nie został wykonany, ponieważ nie jest to typowy domek letniskowy, ani mieszkalny, a tak jest traktowany. Skarżący podali, że jest to typowa zabudowa jaka jest stawiana na zwykłych działkach i tam nikt takich projektów nie wymaga, jest to wręcz szałas , zbudowany z desek o powierzchni 30 m ² i werandzie o powierzchni 10 m ², nieocieplany, bez okien, nie związany z gruntem na stałe. Jest postawiony na betonowych klockach. Jego główną funkcją jest osłona przed deszczem i wiatrem. Latem skarżący spędzają w nim urlop. Skarżący wskazali nadto, że podobne obiekty o pow. 35 m ² związane z produkcją rolną nie wymagają pozwolenia na budowę, a domek skarżących niczym nie różni się od takich obiektów. Odnośnie obowiązku dostarczenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to oświadczenie takie nie zostało przedłożone , gdyż działka skarżących jest nadal terenem rolnym , mimo że żadna produkcja rolna tam nie ma miejsca. Ponadto skarżący podali, że płacą podatek od nieruchomości i musi budzić zdziwienie sytuacja w której z jednej strony domek jest nielegalny, a drugiej skarżący mają obowiązek płacić za niego podatek. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutów skargi organ II instancji wskazał, że przedmiotowe obiekty jako nietrwale związane z gruntem stanowią stosownie do art. 3 pkt 5 prawa budowlanego tymczasowe obiekty budowlane. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 , ale nie późnie niż przed upływem 120 dni od rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Biorąc pod uwagę , że obiekty zostały zrealizowane w 2000r. / więcej niż 120 dni/ wymagały uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 prawa budowlanego. Nadto odnosząc się do zarzutu, że budowa obiektów, jako wynikających z art. 29 ust. 1 pkt 1a prawa budowlanego, nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1a pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniającą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o pow. zabudowy do 35 m ² , przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Jednakże budowa takich obiektów wymaga z kolei w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 zgłoszenia do właściwego organu. W okolicznościach sprawy przedmiotowe obiekty nie powstały na terenie działki siedliskowej, a więc powyższe uregulowania nie mają zastosowania w sprawie. Organ II instancji wskazał ponadto, że kwestia opłacania podatku od nieruchomości nie ma wpływu na rozstrzygnięcie podejmowane w oparciu o przepisy ustawy – Prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola , o której mowa w art. 1 § 1 ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej / § 2/. Oznacza to , że badaniu w postępowaniu sądowo administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy / art. 145 § 1pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. nr 153, poz. 1270/. Z zasady, że sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem , wynika konsekwencja co do tego , iż sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę uznać należy za nieuzasadnioną, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący wybudowali na działce nr [...] w Ż. bez pozwolenia na budowę obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 4, 30 mx 5, 20 m oraz obiekt budowlany pełniący funkcję sanitariatu /w.c./ o wymiarach 1,20 m x 1, 40 m. Zgodnie z obowiązującym w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane / tekst jednolity z 2003r. Dz. U. nr 207, poz. 2016 ze zm./ roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29- 31. Opisane obiekty budowlane nie są wymienione w katalogu obiektów zwolnionych spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o których mowa w art. 29 ustawy, uznać zatem należy, że ich budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Obiekty nietrwale związane z gruntem, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie w myśl art. 3 pkt 5 prawa budowlanego są tymczasowymi obiektami budowlanymi, których budowę można było rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 28 ustawy. Wprawdzie art. 29ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego wprowadza wyjątek od powyższej zasady stanowiąc, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem , przeznaczonych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, to nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z obowiązującymi przepisami w przypadku opisanego wyżej obiektu tymczasowego koniecznym jest zgłoszenie robót i dokonanie tego w określonym wyżej terminie. W niniejszej sprawie powyższy tryb postępowania nie został zachowany, jednakże powyższe nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy , gdyż uregulowanie to dotyczy obiektów budowlanych które są przewidziane do rozbiórki albo do przeniesienia w inne miejsce- obiekty będące przedmiotem rozpoznawanej sprawy nie były przeznaczone ani do rozbiórki ani do przeniesienia w inne miejsce. Również wymiary obiektów nie mają znaczenia w niniejszej sprawie i nie mogły zwalniać skarżących od uzyskania pozwolenia na budowę. Wprawdzie przepisy prawa budowlanego wprowadzają pewne wyjątki od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę , w zależności od wymiarów obiektu, lecz dotyczą one jedynie rozbudowy zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej lub altan i obiektów gospodarczych na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych. Działka , na której skarżący pobudowali opisane obiekty nie stanowi działki pracowniczej ani siedliska związanego z produkcją rolną. Niespornym jest, że działka i obiekty na niej usytuowane pełnią funkcję rekreacyjną i służą letniemu wypoczynkowi. Brak decyzji o pozwoleniu na budowę wymaga zastosowania art. 48 ustawy – Prawo budowlane. W myśl art. 48 ust. 1 właściwy organ nakazuje , z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części , będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z ust.2 jeżeli budowa , o której mowa w ust. 1: 1/ jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a/ ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b/ ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 2/ nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2 ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie: 1/ zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej , w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego 2/ dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno- budowlanego Ne stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy prawo budowlane w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie w/wym. obowiązków stosuje się przepis ust. 1 czyli nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego. W okolicznościach niniejszej sprawy organ administracji po ustaleniu, że pobudowanie opisanych w decyzji obiektów wymagało wydania decyzji o pozwoleniu na budowę , obowiązany był do zastosowania art. 48 prawa budowlanego i trybu postępowania w nim przewidzianego. Organ administracji w sposób zgodny z prawem nałożył na właścicieli działki określone obowiązki zgodnie z cytowanymi uregulowaniami. Niewykonanie tych obowiązków wymagało zastosowania art. 48 ust. 4 w związku z ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Stwierdzenie samowoli budowlanej i niewykonanie obowiązków nałożonych przez organ w celu zalegalizowania samowoli obliguje właściwy organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki wzniesionego obiektu budowlanego. Do tego rodzaju rozstrzygnięcia organ administracji jest zobligowany przez ustawę, a więc jak to trafnie wskazał organ II instancji nie podlega ono uznaniu organu administracji. Należy podkreślić, że konieczną przesłanką wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest stwierdzenie niedopełnienia przez inwestora wymogu uzyskania pozwolenia na budowę i niewykonanie obowiązków wymienionych w art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego. Tym samym ustawa nie uzależnia orzeczenia nakazu rozbiórki od przyczyn zaistnienia braku pozwolenia na budowę czy też przyczyn niewykonania obowiązków nałożonych w celu ewentualnej legalizacji samowoli. Stąd też zarzuty skargi, w których skarżący podają między innymi przyczyny dla których nie wykonali nałożonych na nich obowiązków nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i są dla sprawy bezprzedmiotowe, gdyż nie stanowią one przesłanek ustawowych umożliwiających lub uprawniających organ administracji do odstąpienia od stosowania trybu postępowania przewidzianego w przepisie art. 48 ust.1 i 4 oraz orzeczenia rozbiórki. Również podniesiony argument o opłacaniu podatku od nieruchomości nie ma wpływu na wynik sprawy albowiem zapłata tego podatku nie jest warunkiem ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej i nie ma wpływu na postępowanie organu administracji w przypadku ustalenia przez ten organ istnienia samowoli budowlanej . Podsumowując stwierdzić należy, że rozpoznając sprawę samowoli budowlanej organ odwoławczy prawidłowo wydał decyzję na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem na podstawie art. 151 ustawy- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.