II SA/Gd 883/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-01-27
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających trudną sytuację majątkową?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji gdy strona nie przedstawi wszystkich wymaganych dokumentów i informacji, uniemożliwiających ocenę rzeczywistego stanu majątkowego, wniosek o prawo pomocy należy odmówić.Stan faktyczny
M. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu wskazał niski dochód i wysokie koszty leczenia żony. Organ wezwał go do przedstawienia szczegółowych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową. Skarżący przedstawił jedynie część wymaganych dokumentów, nie ujawniając pełnych informacji o dochodach i stanie majątkowym.Rozstrzygnięcie
Odmówił M. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2011r.na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 października 2010r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić M. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 14 grudnia 2010r. M. P. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że jego dochód brutto wynosi 1200 zł, dochód z umowy o pracę żony 1500 zł. Żona jest ciężko chora i większość dochodu pochłania leczenie i zakup leków. Koszt leków to około 1000 zł miesięcznie. Skarżący posiada dom o pow. 200 m2, w którym zajmuje mieszkanie o pow. 80 m2, reszta domu jest zamieszkała przez synów z rodzinami. Skarżący posiada także grunty rolne o pow. 2,4 ha z budynkami gospodarczymi i rozpoczętą budową domu oraz inne nieruchomości o pow. 400 m2.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy pismem z dnia 21 grudnia 2010 r., zobowiązano go do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania: wyciągu z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i lokat bankowych – w tym konta i lokat dewizowych – z ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem aktualnego salda tychże rachunków, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu, udokumentowania wydatków ponoszonych na utrzymanie domu, w tym opłat za media; przedstawienie kserokopii nakazów podatkowych dotyczących posiadanych przez skarżącego nieruchomości; odpisów zeznań podatkowych za 2009 rok, złożonych przez skarżącego i jego żonę; udokumentowania wydatków na leki; wskazania czy w domu skarżącego każda rodzina posiada oddzielne liczniki na media, w jaki sposób dokonywane są rozliczenia w tym zakresie; dokumentów o wysokości otrzymywanego świadczenia emerytalnego przez żonę skarżącego i wynagrodzenia za pracę skarżącego z okresu 3 ostatnich miesięcy; złożenia wyjaśnień gdzie znajduje się nieruchomość rolna wraz z zabudowaniami i rozpoczętą budową domu, na jakim etapie znajduje się ta budowa, skąd skarżący czerpie środki finansowe na zakup materiałów i robociznę, czy budowa jest finansowana wspólnie przez członków rodziny, jeśli tak należy wskazać konkretnie przez kogo; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego i jego żonę pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał wyciąg z rachunku bankowego żony za okres od 7 października 2010r. do 1 stycznia 2011r., z analizy którego wynika, iż na rachunku pozostają zgromadzone środki w kwocie ponad 4000 zł. Z analizy rachunku bankowego skarżącego wynika, iż otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. 480 zł miesięcznie oraz prowadzi usługi instalatorstwa sanitarnego CO i gazowego, za które otrzymuje wynagrodzenie. Rachunek za wodę za okres trzech miesięcy wyniósł 63,67 zł,; opłaty za energię elektryczną wynoszą 100-150 zł miesięcznie, rachunki za gaz 20 zł miesięcznie, podatek od nieruchomości za dom wynosi 348 zł rocznie, nakaz podatkowy za nieruchomość w miejscowości K. Ł. wynosi 75 zł rocznie ( dotyczy budynku mieszkalnego o pow. 78 m2 oraz gruntów rolnych i lasów). Skarżący nie przedstawił swego zeznania podatkowego za 2009r., nadesłał jedynie PIT 11, który nie stanowi realizacji zobowiązania wskazanego w wezwaniu.
Skarżący złożył oświadczenie, iż rozpoczęta budowa domu mieszkalnego obecnie jest na etapie stanu surowego zamkniętego. W domu skarżącego zamieszkujące rodziny posiadają oddzielne liczniki. Skarżący posiada samochód osobowy Dacia Logan rok prod. 2006, zakupiony w 2007r. o wartości około 6000 zł.
Skarżący nie wykonał zobowiązania w zakresie wskazania skąd czerpie środki na realizację budowy domu, nie przedstawił zeznania podatkowego za 2009 rok.
Rozpatrując wniosek w pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do przepisów art. 246 § 1 pkt 2 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podzielić, pogląd, że użycie w przytoczonym przepisie określenia: "gdy wykaże" oznacza, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia trudnej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Na mocy art. 255 P.p.s.a. w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Czynności określone w tym przepisie podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania, gdyż jak już wyżej wskazano to w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy.
Skarżący jednak nie zastosował się w pełni do wystosowanego wezwania bowiem nie przedstawił wszystkich wskazanych w wezwaniu dokumentów, uniemożliwiając tym samym pełną ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej w wezwaniu sądowym dokumentacji to powinna liczyć się z tym, że referendarz nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy.
Skarżący, odpowiadając na wezwanie o dodatkowe informacje w sprawie swojej sytuacji finansowej, wykonał je wybiórczo, pomijając istotne elementy wezwania oraz zaniechał przedstawienia niektórych informacji dotyczących statusu majątkowego swojej rodziny, niemożliwe jest zatem dokonanie oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, co tym samym wiąże się z negatywnymi dla niego konsekwencjami w postaci odmowy przyznania prawa pomocy. Na podstawie posiadanej dokumentacji nie można w żadnej mierze przyjąć, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwłaszcza, iż oprócz wynagrodzenia z pracy osiąga dodatkowego dochody z prowadzonej działalności, których nie ujawnił. Ponadto analiza rachunku bankowego małżonki wskazuje, iż skoro na koncie pozostaje kwota 4 tys. zł to rodzina posiada inne dochody z których nie bieżąco się utrzymuje, gdyż z rachunków nie są dokonywane wypłaty środków. Z pewnością zatem z posiadanych zasobów finansowych skarżący jest w stanie uiścić wpis sądowy oraz ponieść wszelkie koszty zainicjowanego przez siebie postępowania sądowego.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło