II SA/Gd 884/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-04-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia NSA Stanisław Nowakowski, Asesor WSA Krzysztof Retyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, jest zgodna z prawem, gdy organ odwoławczy zlecił organowi I instancji uzupełnienie postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Decyzja kasacyjna organu odwoławczego jest zgodna z prawem, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co uzasadnia jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zlecenie organowi I instancji uzupełnienia postępowania dowodowego, nawet jeśli zgromadzone dowody nie zostały ostatecznie wykorzystane przez organ odwoławczy do merytorycznego rozstrzygnięcia, nie stanowi naruszenia prawa, jeśli organ odwoławczy sam nie miał wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby prowadzenia w znacznym zakresie postępowania dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego. Po wydaniu decyzji przez Prezydenta Miasta, właściciele sąsiedniej nieruchomości wnieśli odwołanie, zarzucając niezgodność projektu z planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na rozbieżności w dokumentacji. Po naniesieniu korekt, Prezydent Miasta ponownie wydał decyzję, która została zaskarżona przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Wojewoda ponownie uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak analizy zgodności z przepisami dotyczącymi odległości od sąsiedniego budynku. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu stronniczość i naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. i G. B. na decyzję Wojewody z dnia 11 marca 2002 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia 16 października 2001r. Nr [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił D. i W. P. pozwolenia na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z garażem wbudowanym i przyłączy: wodociągowego i kanalizacyjnego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w G.-O. oraz wjazdu nad rowem melioracyjnym z przepustem na działkę z ulicy [...]. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 28, art. 32, art. 33 ust. 1, art. 34 ust.4, art. 36 i art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu 8 maja 2001r. decyzją nr [...] zatwierdzony został projekt budowlany i udzielone D. i W. P. pozwolenie na budowę wolnostojącego podpiwniczonego, o dwóch kondygnacjach mieszkalnych, domu jednorodzinnego wg projektu powtarzalnego typu W-0422 z garażem wbudowanym oraz przyłączy: wodociągowego i kanalizacyjnego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w G.-O. oraz wjazdu nad rowem melioracyjnym z przepustem na działkę z ulicy W[...]. Od decyzji tej odwołali się właściciele sąsiedniej nieruchomości G. B. i S. M., zarzucając, iż budynek został zaprojektowany jako trzykondygnacyjny sprzecznie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia 22 czerwca 2001r. nr [...] Wojewoda uchylił przedmiotową decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie występują wymagające wyjaśnienia rozbieżności i nieścisłości w określeniach rzędnych posadowienia obiektu, innych w projekcie zagospodarowania terenu działki, a innych na przekroju I-I budynku. Zgodnie z projektem budowlanym poziom posadzki piwnicy znajdowałby się powyżej poziomu terenu o 9 cm, a przyjęta na rysunku przekroju I-I rzędna poziomu terenu wynosząca -1,91 m poniżej posadzki parteru wskazuje na zamiar osypania ziemią budynku dookoła, wówczas poziom posadzki znalazłby się poniżej poziomu terenu, a piwnica zgodnie z § 3 pkt 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. Nr 15 z 1999 r. poz. 140 ze zm.) nie stanowiłaby kondygnacji. W dniu 17 lipca 2001r. inwestor dostarczył dokumentację z naniesionymi zmianami wynikającymi z uzasadnienia decyzji Wojewody, a w dniu 3 września 2001r. autor projektu dokonał kolejnej korekty w dokumentacji polegającej na naniesieniu na planie zagospodarowania oraz przekrojach szczegółów obsypania budynku. Organ administracji wskazał, że przedłożony projekt po dokonaniu korekt spełnia warunki rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. S. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wskazując, iż projekt budowlany w dalszym ciągu nie spełnia przepisów prawa budowlanego. Skarżący zarzucił, iż określenie ilości kondygnacji możliwych do wybudowania na danym terenie według planu zagospodarowania przestrzennego, zawsze odnosi się do terenu, który jest a nie do terenu, który usypie w przyszłości inwestor, a podniesienie wysokości budynku do 3 kondygnacji jest niedopuszczalne. Nadto w odwołaniu wskazano, że na kierownika budowy powołano osobę, która na uprawnienia w specjalności budowy dróg, a nie domów, a w projekcie dokonuje się ciągłych zmian bez prowadzenia dokumentacji zmian. Decyzją z dnia 11 marca 2002r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż w toku prowadzonego postępowania odwoławczego organ administracji architektoniczno-budowlanej II instancji na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił organowi I instancji uzupełnienie przekazanych akt sprawy o materiały i dowody w sprawie, wyszczególnione w piśmie z dnia 21 grudnia 2001r. W wyniku analizy przekazanych akt sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że przekazane materiały dowodowe są niepełne, brak jest bowiem analizy zgodności projektowanej inwestycji z zapisem § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczącym odległości projektowanego budynku od istniejącego na działce sąsiedniej nr [...] budynku mieszkalnego w stosunku do jego projektowanej wysokości, liczonej od poziomu istniejącego terenu. Brak przedmiotowych wymiarów nie pozwolił organowi odwoławczemu na podjęcie decyzji w sprawie. G. B. i S. M. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, iż organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy w oparciu o dowody i materiały zgromadzone w sprawie, na podstawie których wydana została decyzja w pierwszej instancji. Organ odwoławczy wystosował pismo do organu I instancji zlecając mu uzupełnienie akt o brakujące materiały i dowody, których brak skarżący zarzucili we wniesionym odwołaniu. W ocenie skarżących, organ I instancji winien ustosunkować się do decyzji pierwszoinstancyjnej bez kontaktowania się z organem, który wydał zaskarżoną decyzję, co wynika z procesowej i ustrojowej odrębności tych organów. Skarżący podnieśli, iż postępowanie organu II instancji jest stronnicze, narusza zasadę dwuinstancyjności, a organ ten nadużył możliwości korzystania z art. 136 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego - uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zarzuty skargi nie są uzasadnione, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skarżący kwestionowali w skardze fakt skorzystania przez organ II instancji z przewidzianej w art. 136 k.p.a. możliwości zlecenia przeprowadzenia postępowania dowodowego organowi, który wydał zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zlecił bowiem organowi i instancji uzupełnienie materiału dowodowego o zaktualizowana mapę sytuacyjno-wysokościową, na podstawie której opracowany został plan zagospodarowania terenu o obiekty wybudowane na sąsiednich działkach Nr [...] i [...], wskazanie daty naniesionych przez projektanta poprawek na projekcie typowym, przeanalizowanie konieczności uzgodnienia projektu budowlanego zamierzonej inwestycji z właścicielami łącz radiowych, przedłożenie tzw. "linijki słońca", wykazującej, iż obiekt spełnia wymogi § 13 i 60 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 140) Zgodnie z art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wybór odnośnie przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy lub zlecenia go organowi I instancji jest pozostawiony organowi odwoławczemu, organ ten winien jednak kierować się dążeniem do ustalenia prawdy obiektywnej i nie może nadużywać możliwości zlecenia postępowania dowodowego organowi, który wydał zaskarżaną decyzję. W sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części organ II instancji winien zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, co też w niniejszej sprawie nastąpiło. Kwestionowany w skardze fakt zlecenia, w toku postępowania odwoławczego, przeprowadzenia dowodu organowi I instancji nie miał znaczenia dla rozpatrzenia sprawy. Organ odwoławczy nie wydał bowiem w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę i kończącej postępowanie. Przeciwnie, organ ten, mimo częściowego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ I instancji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego. Zarzuty skarżących dotyczące wadliwego zlecenia postępowania dowodowego organowi I instancji są zatem bezprzedmiotowe, bowiem zgromadzone w ten sposób dowody nie zostały przez organ odwoławczy wykorzystane do wydania rozstrzygnięcia. W istocie organ odwoławczy, nie oparł się na dowodach przeprowadzonych przez organ I instancji i wydał w sprawie rozstrzygnięcie zgodne ze stanowiskiem zawartym w skardze. Zgodnie z art. 138 § 1 i 2 k.p.a., organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania w niniejszej sprawie, w zależności od dokonanej oceny prawidłowości decyzji pierwszo-instancyjnej, mógł wydać decyzję utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy, uchylającą zaskarżoną decyzję i orzekającą co do istoty sprawy bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ II instancji zasadnie uznał, że w postępowaniu I - instancyjnym nie wyjaśniono szeregu okoliczności mających istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy. Przewidziany w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy w sytuacji stwierdzenia wadliwości decyzji organu I instancji, istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby prowadzenia w znacznym zakresie postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż postępowanie przed organem I instancji posiada istotne braki, wymagające przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło