II SA/Gd 884/11
WyrokWSA w Gdańsku2012-01-25
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zabudowana pawilonem handlowym, w której dokonano częściowej adaptacji na cele mieszkalne, mogła zostać przekształcona w prawo własności na podstawie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jeśli w dniu wejścia w życie ustawy budynek był formalnie zakwalifikowany jako niemieszkalny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość nie była w dniu wejścia w życie ustawy (13 października 2005 r.) zabudowana na cele mieszkaniowe, co było warunkiem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Pomimo częściowej adaptacji, budynek był formalnie zakwalifikowany jako niemieszkalny, a zmiana kwalifikacji na mieszkalną nastąpiła dopiero po zakończeniu prac budowlanych w 2008 r. Dokumenty urzędowe, takie jak kartoteka budynku, potwierdzały tę niemieszkalną funkcję w kluczowym okresie.Stan faktyczny
Skarżący L. i Z. U. domagali się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej pawilonem handlowym w prawo własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przekształcenia, uznając, że w dniu wejścia w życie ustawy (13 października 2005 r.) nieruchomość nie była zabudowana na cele mieszkaniowe, a jedynie handlowe, mimo późniejszych modernizacji. Skarżący zarzucili naruszenie art. 10 k.p.a. oraz art. 73 ustawy o nieruchomościach, twierdząc, że budynek posiadał funkcję mieszkalną już w dacie wejścia w życie ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. U. i Z. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.
Decyzją z dnia 20 września 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 31 marca 2011 r. odmawiająceą L. i Z. U. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w K. przy ul. S. 41, działka nr [...] w prawo własności.
Decyzja została wydana w następujących okolicznościach:
Aktem notarialnym z dnia 19 maja 2000 r. L. i Z. U. nabyli prawo użytkowania wieczystego nieruchomości (działki nr [...]), o pow. 1282 m2 oraz własność położonego na tej działce pawilonu handlowego o powierzchni użytkowej 300 m2 i kubaturze 1309 m3. Z informacji Starostwa Powiatowego wynika, że w dniu 9 marca 2005 r. została założona kartoteka budynku, który figurował jako "niemieszkalny". W wyniku inwentaryzacji powykonawczej obiektu w dniu 21.02.2008 r. kategoria budynku została zmieniona na "mieszkalny".
Z zezwoleń wydanych w 2005 r. L. U. przez Burmistrza Miasta na sprzedaż napojów alkoholowych, wynika że na przedmiotowej nieruchomości funkcjonował Bar "K.", a także sklep spożywczo -przemysłowy. Również z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że miejscem wykonywania działalności gospodarczej oraz adresem zakładu głównego jest przedmiotowa nieruchomość.
Organ odwoławczy przytoczył treść przepisu art. 1 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. Nr 175 poz. 1459 z zm.) wskazując, iż nie zostały spełnione wymogi z tego przepisu, gdyż istnieją jednoznaczne dowody na potwierdzenie, iż w dacie wejścia wżycie ustawy, to jest w dniu 13 października 2005 r., przedmiotowa nieruchomość zabudowana była budynkiem o funkcji niemieszkalnej. Funkcja mieszkalna była funkcją uzupełniającą, a wprowadzenie tej funkcji następowało w wyniku modernizacji i przebudowy mającej miejsce po dacie wejścia w życie ustawy.
Skargę na powyższą decyzje złożyli L. i Z. U. wskazując, że organ odwoławczy naruszył art. 10 k.p.a. pozbawiając skarżących udziału w sprawie. Ponadto podkreślili, że aktualnie większość budynku posiada przeznaczenie mieszkalne, zaś nieuwzględnienie tej okoliczności stanowi naruszenie art. 73 ustawy o nieruchomościach. Skarżący załączyli wypisy z ewidencji gruntów, gdzie teren zajęty pod budynek został określony jako teren zabudowy mieszkalnej; decyzje z dnia 28 kwietnia 2001 r. udzielającą zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania części pawilonu gastronomicznego na lokal mieszkalny. Załączone dokumenty mają świadczyć w ocenie skarżących o przeznaczeniu mieszkalnym budynku w dacie wejścia w życie ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca
2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz,1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z dnia 12 września 2005 r., Nr 175 poz. 1459 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z tym przepisem osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne.
Należy wskazać, że ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć pod pojęciem - "nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe". Brak jest w tym przypadku definicji ustawowej tego pojęcia. Ustawodawca nie zawarł również w przywołanym przepisie prawa żadnych dodatkowych kryteriów, które warunkowałyby dokonanie przekształcenia. Dlatego też dokonywana na potrzeby tego pojęcia ocena charakteru zabudowy powinna być otwarta i nie może się opierać na innych - dodatkowych kryteriach, do których ustawa nie odsyła. Niewątpliwie jednak przywołany przepis ustawy o przekształceniu, dotyczy - nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 13 października 2005 r. Zatem stan nieruchomości istniejący w tym okresie czasu winien być rozstrzygający dla dokonania prawidłowej oceny charakteru jej zabudowy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż jak wynika z akt sprawy niewątpliwie skarżącym przysługiwało w dniu wejścia w życie powyższej ustawy, tj. w dniu 13 października 2005 r., prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, ponieważ nabyli je na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 19 maja 2000 r. Przesłanka podmiotowa została spełniona, jednakże w zakresie przesłanki przedmiotowej podzielić należy stanowisko organu administracji, iż przedmiotowa nieruchomość nie była w dniu 13 października 2005 r. zabudowana na cele mieszkaniowe lub garażami albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę. Z zapisów w akcie notarialnym z dnia 19 maja 2000 r. wynika, że na gruncie znajdował się pawilon handlowy - sklep. Z analizy akt sprawy wynika, że w dniu 6 lutego 2000 r. wydano decyzje o warunkach zabudowy dla zamierzenia polegającego na przebudowie i modernizacji istniejącego obiektu handlowego na budynek mieszkalno-pensjonatowy. Decyzją z dnia 23 kwietnia 2001 r. udzielono skarżącym pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części pawilonu gastronomicznego na lokal mieszkalny.
Z informacji udzielonych przez inne orzekające organy wynika, że prace budowlane mające na celu zmianę sposobu użytkowania budynku na budynek mieszkalno-pensjonatowy z pomieszczeniami handlowymi trwały w latach 2000-2008. Z kartoteki budynku prowadzonej przez Starostwo Powiatowe wynika, że budynek został zakwalifikowany jako niemieszkalny w dacie zakładania tj. w dniu 9 marca 2005 r. natomiast zmiana tej kwalifikacji na mieszkalny został dokonane w kartotece w dniu 21 lutego 2008 r. w wyniku inwentaryzacji powykonawczej obiektu. W ocenie Sądu posiadane dokumenty pozwalały organom administracji na jednoznaczne określenie charakteru zabudowań i przeznaczenia nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży, kartoteki budynku, decyzji o warunkach zabudowy. Wszystkie te dokumenty należy zakwalifikować jako dokumenty urzędowe, które mają istotną moc dowodową i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści, w konsekwencji organ administracji jest zobowiązany uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z tych względów stwierdzić należy, iż organ prowadzący postępowanie administracyjne ustalając charakter zabudowy na nieruchomości zasadnie oparł swoje ustalenia na przywołanych dokumentach urzędowych, wyczerpując tym samym procedurę w zakresie ustalania i wyjaśniania stanu faktycznego sprawy. Tym samym nie mogły zostać uznane za wiarygodne twierdzenia skarżących, że w dacie wydania decyzji o warunkach zabudowy (tj. w dniu 6 lutego 2000 r.) działka została przeznaczona na teren zabudowy mieszkaniowej, gdyż budynek o dotychczasowej funkcji wyłącznie handlowej zyskał przeznaczenie m.in. mieszkalne dopiero w dacie zakończenia robót budowlanych i dokonania odbioru, który skutkował zmianą przeznaczenia obiektu w kartotece budynku. Powyższe miało miejsce w 2008 r.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. przez organ odwoławczy, gdyż organ ten nie przeprowadzał żadnego postępowania wyjaśniającego, nie zebrał żadnych nowych dowodów, a dysponował jedynie tymi zgromadzonymi przez organ I instancji oraz załączonymi do odwołania. Zatem przyjąć należy, że całość dokumentacji w oparciu o które rozstrzygnięto sprawę była skarżącym znana. Natomiast wskazywany przez skarżących art. 73 prawdopodobnie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miał w sprawie zastosowania, zatem nie mógł zostać naruszony.
Na marginesie wskazać należy skarżącym, iż w dniu 9 października 2011 r. nastąpiła zmiana treści ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i od tej daty prawo do skutecznego żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przysługuje osobom fizycznym i prawnym będącym w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości. W obecnej chwili nie ma ograniczenia w zakresie przeznaczenia nieruchomości na konkretny cel, aby takie żądanie było skuteczne. Zmiana przepisu jest korzystna dla skarżących i nic nie stoi na przeszkodzie, aby ponownie zainicjowali oni postępowanie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w K. przy ul. S 41, działka nr [...].
W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a przedstawiona przez organ argumentacja i wykładnia zastosowanych przepisów zasługują na uwzględnienie. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło