II SA/Gd 890/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Prezybielski Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. K. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia 20 maja 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 24 stycznia 2003 r., na podstawie art. 48, art. 80 ust.2 pkt 1 i art. 83 ust.l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., po ponownym rozpoznaniu, nakazał H. i J. K. rozebrać: 1. samowolnie wybudowany na działce nr [...] w N. K. budynek warsztatu o wymiarach 15,00 m na 4,05 m, posiadający wspólną ścianę z wybudowanym budynkiem gospodarczym oraz budynkiem wymienionym w pkt 2, 2. samowolnie wybudowany na działce nr [...] w N. K. budynek garażowy o wymiarach 9,20 m na 3,90 m, posiadający wspólną ścianę z wybudowanym budynkiem gospodarczym i budynkiem wymienionym pkt 1. W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas przeprowadzonych oględzin na działce nr [...] w N. K. gmina K. stwierdzono istnienie budynku gospodarczego murowanego z dachem dwuspadowym i poddaszem użytkowym, na budowę którego została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 10 kwietnia 1996 roku. Zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, przedmiotowy budynek miał mieć wymiary 15,00 m na 7,00 m. Z dokonanych pomiarów obiektu wynikało, że wybudowany budynek ma wymiary 15,20 m na 7,00 m._ Różnicę w wymiarach organ uznał za mało istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę. Do wyżej wymienionego obiektu, na budowę którego została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, zostały dobudowane dwa obiekty budowlane trwale związane z gruntem: * budynek warsztatowy, niepodpiwniczony, o wymiarach 15,0 m na 4,05 m, o konstrukcji murowanej, przylegający od strony zachodniej (okapu) do zasadniczego budynku, z dachem jednospadowym krytym blachą, stanowiącym przedłużenie dachu budynku zasadniczego, * budynek garażowy, niepodpiwniczony, o wymiarach 9,29 m na 3,90 m, z dachem dwuspadowym krytym blachą, przylegającym od strony północnej (szczytu) do budynku zasadniczego. Ponadto w związku ze stwierdzeniem, iż inwestor nie pobrał dziennika budowy i w związku z czym niemożliwe było ustalenie toku prowadzonej budowy, rozpoczęcia i zakończenia jej poszczególnych etapów, datę rozpoczęcia przedmiotowych robót ustalono na podstawie oświadczenia J. K., który wyjaśnił, iż roboty rozpoczęły się w 1996 r. i nadal trwają. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pozwolenie na budowę dotyczyło jedynie budowy budynku gospodarczego, którego powierzchnia zabudowy wynosi 105 m2. Powierzchnia zabudowy samowolnie dobudowanych budynków wynosi dodatkowo 97 m2. Obiekty te posiadają ponadto odrębną wydzieloną funkcję , tj. garaż i warsztat. Ponadto zgodnie z wypisem planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta i Gminy dnia 27 kwietnia 1990 roku Nr [...] (Dz.Urz.Woj.Gd.Nr 16 z 15 czerwca 1990 r. poz. 118) oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy K. dnia 18 grudnia 1992 roku Nr [...] (Dz.Urz.Woj.Gd. Nr 6 z 19 czerwca 1993 r., poz. 35) obszar działki nr [...] położonej w N. K., gmina K. przeznaczony jest pod uprawy polowe. W związku z tym przedmiotowe obiekty budowlane stanowią ewidentną samowolę budowlaną, na których budowę nie uzyskano pozwolenia, Jednocześnie wskazano na pewną niespójność otrzymanego wypisu z wydanymi przez Urząd Gminy warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 5 sierpnia 1995 r., oraz decyzją o pozwoleniu na budowę z 10 kwietnia 1996 r. W uzasadnieniu obydwu decyzji podano, cyt."... teren działki nr [...] położonej we wsi N. K, w granicach oznaczonych na zał. Nr 1 do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu kolorem czerwonym, przeznaczony jest do adaptacji istniejącego tartaku." Organ stwierdził ponadto, że niemożliwe było zastosowanie do wybudowanych obiektów art. 49 Ustawy - Prawo budowlane z 1994 roku, w związku z tym, że roboty budowlane nie zostały zakończone, zatem nie został spełniony warunek upływu 5 letniego okres od czasu zakończenia budowy. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. K. żądając jej uchylenia. Potwierdził, iż budynek odbiega od warunków pozwolenia na budowę, ale nie w istotny sposób. Wskazał ponadto, iż niemożliwe jest rozebranie wspólnej ściany, ponieważ groziłoby to zawaleniem całej budowli w związku z czym zaproponował wykonanie inwentaryzacji oraz dodatkowo projektu budowlanego zawierającego zmiany celem zalegalizowania całego budynku gospodarczego. Odwołujący podniósł ponadto, iż przedmiotowa decyzja jest dla niego krzywdząca, bowiem wybudowany obiekt spełnia wszystkie warunki techniczne, w tym odległości od granic działek sąsiednich oraz w sposób nieznaczny odbiega od warunków pozwolenia na budowę. Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 maja 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r" nr 106, poz. 1126 ze zm.): 1. uchylił zaskarżoną decyzję w całości, 2, nakazał H. i J. K. rozebrać samowolnie wybudowany na działce nr [...] w N. K. budynek warsztatu o wymiarach 15,00 m na 4,05 m z wyłączeniem ściany wspólnej z tylną ścianą budynku gospodarczego oraz budynek garażowy o wymiarach 9,20 m na 3,90 m z wyłączeniem ściany wspólnej ze ścianą szczytową budynku gospodarczego wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 10 kwietnia 1996r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o właściwą podstawę prawną, jednak jej orzeczenie zostało nieprecyzyjnie sformułowane. Organ I instancji bowiem w uzasadnieniu decyzji wywodził, że dobudowane obiekty, pomimo połączenia ich poprzez ścianę tylną oraz szczytową z omawianym budynkiem gospodarczym, są odrębnymi obiektami o określonych funkcjach - garaż i warsztat, na wybudowanie których wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Formułując nakaz rozbiórki, organ nie wyłączył z jego zakresu ścian budynku gospodarczego wybudowanego w oparciu o pozwolenie na budowę, zatem organ wojewódzki zmuszony był uchylić zaskarżoną decyzję i orzec w sprawie precyzując zakres rozbiórki. WINB odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu stwierdził, iż dobudowanych obiektów nie można traktować jako odstępstwa od wydanego pozwolenia na budowę, gdyż stanowią one odrębne obiekty. Nie są one, jak sugeruje strona, poszerzeniem czy wydłużeniem budynku gospodarczego, na który było wydane pozwolenie na budowę lecz dobudowane są do jego ściany tylnej i bocznej bez uzyskania stosownych pozwoleń. Ponadto omawiany budynek gospodarczy, o wymiarach zgodnych z zatwierdzonym projektem, jest zakończony i funkcjonuje niezależnie od samowolnie powstałych dobudówek. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli H. i J. K., żądając zmiany zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący przyznał się do dokonania powiększenia budynku, na realizacje którego uzyskał ostateczną decyzje pozwolenie na budowę. Jednocześnie wyjaśnił, że chciał doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem, o czym świadczy szereg czynności, które podejmował w trakcie toczącego się postępowania i poniesione koszty za opracowanie dokumentacji "zamiennej". Skarżący wskazali, iż decyzja o nakazie rozbiórki jest dla nich bardzo krzywdząca, zwłaszcza, że budynki spełniają wszelkie warunki techniczne dotyczące odległości, jakie powinny być zachowane. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie oraz podzielił argumentację faktycznąi prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi organ wskazał, że nie można zgodzić się z opinią, iż budynki dobudowane do obiektu gospodarczego powstałego na działce nr [...] w N. K. stanowią istotne odstępstwo od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, bowiem stanowią one odrębne obiekty dobudowane do ściany tylnej i bocznej legalnie postawionego budynku. Poza tym budowa budynku, wzniesionego na podstawie pozwolenia na budowę została zakończona i funkcjonuje niezależnie od powstałych dobudówek. W ocenie WINB wykonalna jest rozbiórka samowolnie wzniesionych budynków, bowiem w nakazie rozbiórki wyłączono ściany wspólne z legalnie wybudowanym budynkiem, co nie spowoduje zniszczenia obiektu zasadniczego. Nie mają również znaczenia dla sprawy argumenty skarżących wskazujące na przestrzeganie warunków technicznych w związku z realizacja samowoli oraz ekonomiczne, bowiem dla obowiązku zastosowania art. 48 Prawa budowlanego wystarczy zaistnienie przesłanki w postaci braku pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Skarga w niniejszej sprawie nie mogła zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie należy wyjaśnić, iż w niniejszej sprawie niemożliwe było zastosowanie przez organy art. 51 Prawa budowlanego, bowiem zgodnie z treścią tego przepisu właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego. Przypadki określone w art. 48 Prawa budowlanego, to budowa albo wybudowanie bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia obiektu budowlanego lub jego części. Stosownie do art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa oraz przebudowa obiektu budowlanego. Przedmiotem samowoli na działce nr [...] są dwa odrębne obiekty budowlane (garaż i warsztat) wybudowane bez pozwolenia na budowę i przylegające do innego budynku, na wybudowanie którego inwestorzy uzyskali decyzję o pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji jest nie zasadne twierdzenie, że wybudowanie tych dwóch odrębnych budynków mieści się w pojęciu istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę domku gospodarczego, bowiem o odstępstwie możemy mówić, gdyby na przykład inwestor powiększył rozmiar budynku zasadniczego lub zmienił jego wygląd. Natomiast przedmiotem samowoli w niniejszej sprawie są bezsprzecznie dwa odrębne obiekty budowlane, na wybudowanie których inwestor powinien był uzyskać pozwolenie na budowę. Stosownie do przepisów art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. W myśl natomiast art. 48 obowiązującej w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j- t. z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z ustaleń dokonanych przez organy administracji wynika bezspornie, że na działce nr [...] w N. K., gmina K., H. i J. K. wybudowali budynek gospodarczy murowany z dachem dwuspadowym i poddaszem użytkowym, na budowę którego została wydana decyzja pozwolenia na budowę z dnia 10 kwietnia 1996 roku. Do wyżej wymienionego obiektu, na budowę którego została wydana decyzja pozwolenie na budowę, zostały samowolnie dobudowane dwa obiekty budowlane trwale związane z gruntem. Obowiązujące wówczas przepisy art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a wymagały uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania każdej budowli z wyłączeniem obiektów i robót budowlanych wymienionych enumeratywnie w art. 29 ustawy. W mniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania wyłączenia przewidzianego w art. 29 Praw budowlanego, bowiem z przeprowadzonych oględzin jednoznacznie wynikało, że są to obiekty budowlane, które są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty i dach (por. art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem o konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa, a nie uznanie organu budowlanego i to niezależnie od subiektywnego przekonania skarżącego o nieracjonalności decyzji rozbiórkowej i powodów wybudowania obiektu budowlanego. Niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru budowy i zrealizowanie obiektu bez dopełnienia tych warunków skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane. Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustaWę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) oddalił skargę.