II SA/Gd 897/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 26 października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej G. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia 20 lutego 2004r. Nr ... Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 w związku z art. 20 ust. 3 i art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji (Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz.950 z późn. zm.) odmówił G. B. przyznania uprawnień wdowy po kombatancie. W uzasadnieniu wskazano, iż mąż zainteresowanej - Z. B. zmarły w dniu 5 lutego 2002r. w S. posiadał uprawnienia kombatanckie przyznane z mocy decyzji Związku Bojowników o Wolność i Demokrację Zarząd Wojewódzki z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie września 1946r. do grudnia 1947r. w ramach służby w Milicji Obywatelskiej. W dniu 27 marca 2002r. do Urzędu wpłynął wniosek G. B. o przyznanie uprawnień wdowy po kombatancie. Zgodnie z treścią przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 wskazanej wyżej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały je wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej". Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie ustalono, że zmarły mąż strony posiadał uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w wyżej wskazanym okresie podczas służby w organach Milicji Obywatelskiej. W aktach niniejszej sprawy brak jest dowodów dających możliwość zastosowania w przedmiotowej sprawie treści przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 2 cyt. ustawy pozwalającego na zachowanie uprawnień kombatanckich osobom, które uczestniczyły w wojnie domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, tym osobom które uzyskały uprawnienia w tytułów określonych w ustawie oraz żołnierzom z poboru którzy służbę pełnili w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r. Ponadto należy podkreślić, że uprawnienia przysługujące wdowie po kombatancie nie są prawem samoistnym lecz pochodnym. Ich nabycie uzależnione jest od tego czy pierwotnie uprawniony zachowałby je, gdyby żył. Należy uznać ponad wszelką wątpliwość, że zmarły mąż strony zostałby pozbawiony uprawnień przyznanych przez ZBoWiD z uwagi na fakt, iż pełniona przez niego służba nie mieści się w ramach działalności kombatanckich określonych cyt. ustawą, co w konsekwencji powoduje, że wnioskodawczyni nie przysługują uprawnienia wdowy po kombatancie. G. B. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż niezasadnie zabiera się jej wszystkie uprawnienia po mężu, skoro uprawnienia słusznie mu się należały. Wskazała że w okresie od 1940 do 1945 roku mąż był na przymusowych robotach na rzecz III Rzeszy, a potem pełnił służbę w MO. Decyzją z dnia 26 października 2004r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 2 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, iż akta sprawy nie zawierają odpisu aktu małżeństwa strony z Z. B.wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego. W aktach jest jedynie świadectwo ślubu kościelnego wydanego przez Urząd Parafialny w Ś., co nie stanowi dowodu na zawarcie przez stronę małżeństwa z w/wym. w znaczeniu cywilnoprawnym. Zgodnie z art. 138 § 2 w związku z art. 127 § 3 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki z cyt. wyżej przepisu. Wyjaśnienia wymaga bowiem, czy strona pozostawała z Z. B. w związku małżeńskim. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła G. B. dołączając do akt skrócony odpis aktu małżeństwa wydany przez Urząd Stanu Cywilnego Ś. Skarżąca wskazała, że mąż zmarł 5 lutego 2002r. a ona do chwili obecnej nie otrzymała żadnych przywilejów. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi oraz o skierowanie sprawy do rozpatrzenia w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Niniejsza sprawa na wniosek Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozpatrzona została w trybie uproszczonym. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, natomiast skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy w zakreślonym jej terminie czternastu dni, stąd też Sąd działając w oparciu o art. 119 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy rozpatrzył skargę na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 138 § 1 i 2 k.p.a., organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania w niniejszej sprawie, w zależności od dokonanej oceny prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej, wydaje decyzję utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy, uchylającą zaskarżoną decyzję i orzekającą co do istoty sprawy bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji kasacyjnej, ocenia jej legalność w zakresie ograniczającym się do wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Podstawa do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej zachodzi zatem tylko wówczas, gdy organ I instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy (zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania w znacznej części) i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 k.p.a. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Niewątpliwie w niniejszym postępowaniu należało wyjaśnić czy skarżąca G. B. pozostawała w związku małżeńskim z Z. B., skoro wystąpiła ona o przyznanie uprawnień wdowy po tymże kombatancie. Wyjaśnienie tej kwestii nie stwarza jednakże potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Organ odwoławczy mógł bowiem przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego w trybie art. 136 Kpa. W niniejszej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych bezzasadnie przyjął, iż poprzednie postępowanie przed tym organem posiada istotne braki, wymagające przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Zaskarżona decyzja narusza zatem prawo. Powyższa okoliczność uzasadniała uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy - treść wydanej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję. W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącej kwotę 100 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania - uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Powyższe rozstrzygnięcie jest bowiem, zdaniem Sądu, obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania w zakresie swych skutków materialnoprawnych. Decyzja kasacyjna skutków takich nie wywiera, powodując jedynie konieczność rozpatrzenia sprawy ponownie przez organy administracji. Nie stanowi to tego rodzaju wykonalności, której dotyczy przepis art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.