II SA/Gd 897/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym skargi T. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 lipca 2018 r., sygn. akt [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu T. M. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W dniu 21 listopada 2018 r. T. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 lipca 2018 r., sygn. akt [..], którym utrzymano w mocy postanowienie Starosty z dnia 6 października 2017 r., nr [..], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 9 lutego 2017 r. orzekającą o nieodpłatnym nabyciu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2016 r. przez Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę, nieruchomości składającej się z działek o nr od [..] do nr [..], o łącznej powierzchni 2,7518 ha, położonej w obrębie [..], k.m. 1, gmina K., jako mienia pozostałego po A. Równocześnie ze skargą skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując, że nie dochował terminu bez swojej winy. W tym zakresie wyjaśnił, że w dniach 6-18 sierpnia 2018 r. przebywał za granicą w celach służbowych, a następnie w dniach 18-28 sierpnia 2018 r. był na wyjeździe wakacyjnym. Dopiero w dniu 27 listopada 2018 r. skarżący udał się do organu i po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, że nastąpiło doręczenie kwestionowanego aktu w drodze doręczenia zastępczego, mimo iż po powrocie z wyjazdów w skrzynce pocztowej skarżącego nie było dokumentu awiza oraz powtórnego awiza. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 897/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie uznając, że nie uprawdopodobnił on braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jak wskazał Sąd, przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi była nieobecność skarżącego w miejscu zamieszkania, podczas której nastąpiło – zgodnie z informacją zawartą w aktach sprawy – doręczenie zastępcze zaskarżonego postanowienia w trybie art. 44 k.p.a. Jednakże w ocenie Sądu ani wyjazd służbowy, ani wyjazd wakacyjny nie mogły zostać uznane za przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie terminu, albowiem zdarzenia te nie mają charakteru nagłego i nieoczekiwanego, lecz zostały zaplanowane. Tylko zaś zdarzenia nagłe, których strona nie mogła przewidzieć i powstrzymać przy dołożeniu należytej staranności, mogą świadczyć o braku winy w niedochowaniu terminu. Skoro zaś strona toczącego się postępowania w sposób planowany opuszcza jedynie czasowo miejsce zamieszkania, które pozostaje niezmienione, powinna oba zadbać o uniknięcie negatywnych skutków swojej nieobecności. W konsekwencji skarżący planując wyjazd służbowy, a później urlop, powinien był ustanowić pełnomocnika do odbioru przesyłek. Nie podjął on jednak żadnych działań zmierzających do zapewnienia odbioru pism w postępowaniu administracyjnym na czas zaplanowanej nieobecności. Oznacza to, że skarżący dopuścił się zaniedbań, które spowodowały uznanie dokonanego przez pocztę doręczenia zastępczego przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie za doręczenie skuteczne w myśl art. 44 k.p.a. Sąd nie podzielił też stanowiska skarżącego, że nie wiedział on o wydaniu kwestionowanego postanowienia i rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia skargi, albowiem po powrocie z zagranicy, w skrzynce pocztowej nie było ani awiza, ani powtórnego awiza. W tym zakresie Sąd dokonał analizy oznaczeń umieszczonych na znajdującej się w aktach administracyjnych organu kopercie zawierającej zaskarżone postanowienie uznając, że w przypadku obu awizacji spełniony został wymóg w postaci adnotacji doręczyciela, czy i w jaki sposób powiadomił adresata o przesyłce ze wskazaniem miejsca pozostawienia przesyłki do odbioru. Adnotacje te zostały także opatrzone podpisem doręczyciela. W ocenie Sądu skarżący nie zakwestionował sposobu wypełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru i adnotacji na kopercie, jak również nie skorzystał z przysługującej mu możliwości zareklamowania doręczenia przesyłki. Z kolei uwzględnienie oświadczenia skarżącego i jego żony o braku awizowania prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. Ponadto, Sąd wskazał, że niezależnie od faktu nieobecności skarżącego w miejscu zamieszkania podczas podjętych prób doręczenia, miał on czas, aby wnieść skargę w terminie. Jak wynika bowiem z wyjaśnień skarżącego, powrócił on z wyjazdów w dniu 28 sierpnia 2018 r., natomiast z uwagi na doręczenie postanowienia w trybie zastępczym w dniu 22 sierpnia 2018 r., termin do wniesienia skargi do sądu upływał dopiero 21 września 2018 r. Strona miała zatem aż 24 dni, aby uzyskać informacje o stanie sprawy, co pozwoliłoby ustalić, że zostało wydane postanowienie, i że nastąpiło jego doręczenie w trybie zastępczym, a w konsekwencji także umożliwiłoby skarżącemu wniesienie skargi w terminie. Czynności takie strona podjęła jednak dopiero w dniu 27 listopada 2018 r., co Sąd uznał za brak należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym postanowieniem z dnia 21 marca 2019 r., w sprawie o sygn. akt I OZ 251/19, oddalił zażalenie skarżącego na ww. rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Wyjaśnić należy, że skarga wniesiona do sądu administracyjnego w pierwszej kolejności podlega badaniu pod względem jej dopuszczalności, co oznacza, że Sąd zobligowany jest do ustalenia, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę wniesioną z uchybieniem terminu. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 lipca 2018 r., a zatem w myśl art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę należało wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie organu drugiej instancji zostało doręczone stronie w trybie art. 44 § 4 k.p.a. w dniu 22 sierpnia 2018 r., a więc wyznaczony przepisami termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego upływał w dniu 21 września 2018 r. Tymczasem skarga została złożona osobiście w placówce organu dopiero w dniu 29 listopada 2019 r. co oznacza, że czynność ta dokonana została po upływie terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., a zatem była prawnie bezskuteczna. Podkreślić przy tym należy, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został prawomocnie oddalony, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 marca 2019 r. oddalił zażalenie strony na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2019 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Okoliczności te uprawniały Sąd do odrzucenia skargi wniesionej po upływie ustawowego terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.