II SA/Gd 898/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. N., E. U. i A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na uchwałę Rady Gminy z dnia 19 sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy C. postanawia 1. odrzucić skargę L. N. i E. U., 2. zwrócić skarżącemu L. N. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpis w kwocie 300 zł (trzysta złotych), 3. zwrócić skarżącemu E. U. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpis w kwocie 300 zł (trzysta złotych). . L. N., E. U. i A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia 19 sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy C. W uzasadnieniu skargi wskazali, że w dniu 22 sierpnia 2013 r. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi wniesionej przez L. N. i E. U., gdyż nie wystąpili oni w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 9 grudnia 2013 r. wezwano pełnomocnika skarżących do wskazania w terminie siedmiu dni czy skarżący L. N. i E. U. przed wniesieniem skargi zwracali się do Rady Gminy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą z dnia 19 sierpnia 2013 r. W piśmie z dnia 25 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżących zakwestionował twierdzenie organu o braku wezwania do usunięcia prawa, podnosząc, że do skargi zostało dołączone pismo zawierające takie wezwanie, a skarżący wystąpili do Sądu aby chronić swój interes prawny. Następnie w wykonaniu zarządzenia z dnia 10 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że w dniu 4 maja 2013 r. w imieniu wszystkich skarżących skierował do Wójta Gminy trzy pisma dotyczące wszczęcia postępowania w przedmiocie wniesienia uwag do projektu studium. Organ odpisywał na te pisma, kierując swoje pisma do pełnomocnika na adres Spółki A lub też na adres pełnomocnika bez wskazania mandanta. Dowodem na połączenie przez organ tych postępowań jest pismo organu z dnia 12 sierpnia 2013 r., w którym odniósł się do uwag wniesionych przez wszystkich mocodawców. Po podjęciu zaskarżonej uchwały skarżący E. U., który był obecny na posiedzeniu w dniu 19 sierpnia 2013 r., wezwał Radę do usunięcia naruszenia prawa. Nadto pełnomocnik skarżących, mając na uwadze praktykę organu, który połączył postepowania wszystkich skarżących, wniósł pismem z dnia 22 sierpnia 2013 r. o usunięcie naruszeń prawa przez zmianę przeznaczania wskazanych w nim działek, z których tylko jedna jest własnością Spółki A. Dlatego też pismo to dotyczyło wszystkich mandantów. Rada natomiast potwierdziła prawidłowość wniosku o usunięcie naruszenia prawa skierowanego przez trzy podmioty, kierując do pełnomocnika pismo z dnia 9 października 2013 r., w którym nie kwestionuje wystąpienia dotyczącego działek, do których Spółka A nie ma interesu prawnego, jako że nie są jej własnością a współwłasnością L. N. i E. U. Wprawdzie na sesji w dniu 17 października 2013 r. została podjęta przez Radę uchwała o nieuwzględnieniu wezwania Spółki A, jednakże faktycznie Rada głosowała nad wnioskiem dotyczącym działek L. N. i E. U. O kwalifikacji prawnej pisma nie decyduje jego oznaczenie lecz żądanie, podstawa prawna i uzasadnienie. Dlatego też pismo z dnia 22 sierpnia 2013 r. należy kwalifikować jako wezwanie na piśmie organu złożone w imieniu L. N., E. U. i A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej musi być poprzedzone wniesieniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skierowanym do właściwego organu, który zaskarżoną uchwałę lub zarządzenie wydał. Stosownie do treści ust. 2a skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. Z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż określone w punktach 1-5) wniesienie jej jest niedopuszczalne. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., (sygn. akt II OPS 2/07, publik. ONSAiWSA z 2007 r., nr 3, poz. 60), stwierdzono, że przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie zaś z art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z powyższego wynika, że warunkiem koniecznym dla dopuszczalności wniesienia skargi, w tym zachowania terminu do jej wniesienia, w trybie przywołanego art. 101 § 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest uprzednie bezskuteczne wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia. Niespełnienie tego warunku poprzez brak wezwania skutkuje odrzuceniem przez wojewódzki sąd administracyjny skargi jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. m.in. Komentarz do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. Tadeusza Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 481). Instytucja wezwania ma na celu załatwienie sprawy przez organ, zanim będzie konieczna interwencja sądu administracyjnego. Dopiero w przypadku, gdy organ nie zastosuje się do wezwania, zachodzi przesłanka do wniesienia skargi do sądu. Przytoczony przepis ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym nie wyłącza obowiązku poprzedzenia skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa sytuacji, gdy skargę taką składa podmiot reprezentujący grupę mieszkańców. Wynika to wprost z treści tego przepisu, nakazującego do skargi dołączyć pisemną zgodę grupy mieszkańców, a więc konkretnych osób. Osoby te muszą zatem wezwać organ gminy do usunięcia naruszenia, o ile zamierzają zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego, stosownie do treści ust. 1 art. 101 ww. ustawy. Z akt administracyjnych wynika, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożyła jedynie A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. pismem z dnia 22 sierpnia 2013 r. i reprezentowana była przez pełnomocnika skarżących. Pełnomocnik skarżących twierdził, że wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa nie tylko w imieniu Spółki, ale także w imieniu L. N. i E. U. Wskazać jednakże należy, że z treści wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 22 sierpnia 2013 r. nie wynika, aby oprócz wystąpienia w imieniu Spółki pełnomocnik skarżących dokonał wezwania również w imieniu innych osób, w szczególności L. N. i E. U. W przedmiotowym wezwaniu pełnomocnik skarżących nie powołuje się na przedłożone następnie do sądu pełnomocnictwa tychże osób, z których miałoby wynikać jej upoważnienie do skierowania takiego wezwania również w ich imieniu. Również nie powołuje się na jakiekolwiek inne pełnomocnictwo do działania w imieniu tych skarżących. Pełnomocnik powołał się jedynie na znajdujące się w aktach pełnomocnictwo udzielone mu przez A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Tymczasem wezwanie do usunięcia naruszenia winno pochodzić od konkretnie określonego podmiotu, działającego osobiście lub przez pełnomocnika, tylko bowiem wskazany w wezwaniu podmiot wzywający jest uprawniony następnie do złożenia skargi do sądu. W wezwaniu skierowanym do organu w trybie art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy pełnomocnik skarżących musiałby zatem wskazać, że domaga się usunięcia naruszenia prawa w imieniu konkretnie oznaczonych w tym wezwaniu osób, dołączając pełnomocnictwa udzielone przez te osoby. Argumentacja pełnomocnika skarżących co do wystąpienia z wezwaniem również w imieniu skarżących L. N. i E. U., których własność stanowią wymienione w tym w wezwaniu działki, nie zasługuje na uwzględnienie, pozostając w sprzeczności z wymogiem określonym w art. 101 ust. 1 ustawy. Wprawdzie w aktach znajdują się również pełnomocnictwa udzielone przez L. N. i E. U., jednakże dołączone one zostały do zgłoszonych w toku procedury planistycznej uwag. Wbrew twierdzeniom skarżących sposób udzielania odpowiedzi na te uwagi nie może mieć żadnego znaczenie dla kwalifikacji pisma z dnia 22 sierpnia 2013 r. Treść tego pisma nie wskazuje, aby pochodziło także od innych osób. Nie jest przy tym wystarczające wskazanie działek stanowiących własność innych niż składająca wezwanie osób. Wreszcie nie sposób dopatrzyć się wezwania w protokole posiedzenia Rady z dnia 19 sierpnia 2013 r., na którym podjęto zaskarżoną uchwałę. Obecny na tym posiedzeniu E. U. zgłosił swój sprzeciw wobec zaskarżonej uchwały, zapowiadając podjęcie kroków prawnych. Stwierdzić zatem należy, że L. N. i E. U. nie wyczerpali trybu wynikającego z art. 101 ust. 1 ustawy, bowiem nie wnieśli do właściwego organu samorządu gminnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym odrzucił ich skargę L. N. i E. U. O zwrocie uiszczonych przez skarżących wpisów Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji postanowienia, zgodnie z treścią art. 232 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.