II SA/Gd 91/15

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-08-17

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazuje niskie dochody, ponosi wysokie wydatki (w tym alimenty) i posiada znaczne zadłużenie podlegające egzekucji, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że przy obecnych dochodach, ponoszonych wydatkach oraz znacznym zadłużeniu egzekwowanym z jego majątku, nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. W związku z tym przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
P. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o zawieszeniu postępowania. Wnioskodawca wskazał na niskie dochody z prac dorywczych, wspólne gospodarstwo domowe z córką, płacenie alimentów oraz objęcie całego majątku postępowaniem egzekucyjnym. Po wezwaniu do przedłożenia dokumentów, wnioskodawca przedstawił aneks do umowy o pracę z niskim wynagrodzeniem, PIT za rok 2014 z dochodem 5020 zł, nakaz podatkowy dotyczący posiadania gruntów rolnych oraz zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z tytułu zadłużenia około miliona złotych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej postanawia: przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF P. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W załączonym do wniosku oświadczeniu wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, a cały jego majątek został objęty postępowaniem egzekucyjnym. Źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie z prac dorywczych w wysokości 800 zł - 1000 zł miesięcznie. Wskazał wnioskodawca, że nie posiada środków na prowadzenie przedmiotowej sprawy. Oświadczył, że nie posiada aktywnych rachunków bankowych, córka mieszka u matki, a on płaci alimenty, które potrącane są z wynagrodzenia za pracę w wysokości 217 zł. Rozpoznając złożony wniosek zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2013 r., poz.270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy pismem z 14 lipca 2015 r., zobowiązano go do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca przedstawił aneks do umowy o pracę, gdzie podstawa wynagrodzenia została określona na 437 zł brutto; nakaz podatkowy, z którego wynika, że posiada 20 ha gruntów rolnych; PIT 11, z którego wynika, że dochód za rok 2014 wyniósł 5020 zł; zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, z których wynika, że zadłużenie ciążące na wnioskodawcy wynosi około jednego miliona złotych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy referendarz sądowy uznał, że wykazał on, iż zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca przy uzyskiwanych obecnie dochodach i ponoszonych wydatkach oraz z uwzględnieniem poziomu zadłużenia egzekwowanego z jego majątku nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie. Przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy uwzględniono przede wszystkim fakt, iż źródłem utrzymania wnioskodawcy jest niskie wynagrodzenie oraz poziom zadłużenia jest bardzo wysoki. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło