II SA/Gd 910/11
WyrokWSA w Gdańsku2012-03-29
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Wanda Antończyk, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która opiera się na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, może zostać uznana za nieważną, jeśli uchwała uchwalająca ten plan została później prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego stwierdzona jako nieważna ze skutkiem wstecznym?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, która została wydana w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który następnie został prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego uznany za nieważny ze skutkiem wstecznym, jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność. Sąd stwierdza nieważność takiej decyzji, ponieważ organ administracji wydał ją na podstawie aktu prawa miejscowego, który w chwili rozstrzygania nie obowiązywał.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.S. na decyzję Wojewody z dnia 26 września 2011 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę farmy wiatrowej. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji, uznając, że projekt spełnia wymogi Prawa budowlanego i nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podniósł, że WSA w Gdańsku wcześniej stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy S. z dnia 27 lipca 2010 r. uchwalającej ten plan, co czyni zaskarżoną decyzję nieważną. Wojewoda argumentował, że wyrok stwierdzający nieważność uchwały nie był prawomocny w momencie wydawania jego decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody, orzekł, że decyzja nie może być wykonana i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody z dnia 26 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego P. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 26 czerwca 2011 r. Wojewoda uchylił decyzję Starosty z dnia 25 stycznia 2010 r. w całości oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Spółce z o.o. w G. pozwolenia na budowę farmy wiatrowej "O." składającej się z trzech turbin Gamesa 90, wewnętrznych dróg dojazdowych i placów montażowych, zjazdu z drogi gminnej, elektroenergetycznej linii kablowej SN 15kV oraz linii optotelekomunikacyjnej na terenie działek nr [...] obręb J. gmina S. oraz dz. nr [...] obręb 24, [...] obręb 25 gmina miejska S.
Organ odwoławczy stwierdził, że przedłożony projekt budowlany spełnia warunki wynikające z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, a projektowana inwestycja nie narusza zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., przyjętego uchwałą Rady Gminy S. nr [...] dnia 27 lipca 2010 r., warunków decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 23 września 2010 r., wydanej przez Wójta Gminy S. spełnia także warunki wynikające z decyzji Wójta Gminy S. dnia 14 września 2009 r. określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację zamierzonego przedsięwzięcia, ponadto inwestor dołączył do wniosku opracowany przez osoby uprawnione i właściwie uzgodniony projekt budowlany, a także złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zatem zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego nie można było odmówić wnioskodawcy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak uczynił to organ I instancji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł właściciel działki graniczącej z terenem planowanej inwestycji P.S. domagając się jej uchylenia w całości. Wskazał, że WSA w Gdańsku w dniu 29 września 2011 r. stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy S. dnia 27 lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi O., B., J. – działki nr: część [...], od [...] do [...], od [...] do [...], część [...], część [...], [...] w obrębie J. oraz [...], [...] w obrębie B.
W ocenie skarżącego wobec faktu wyeliminowania z obrotu prawnego uchwały z dnia 27 lipca 2010 r., na którą powołuje się zaskarżona decyzja Wojewody zachodzi konieczność uchylenia pozwolenia na budowę. Konieczność taką wynika z przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zaś art. 156 § 1 k.p.a. nakazuje stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w okolicznościach braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wskazał, iż wyrok w sprawie sygn. akt II SA/Gd 978/10 orzekający nieważność uchwały Rady Gminy S. z dnia 27 lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieprawomocny, zatem nie mógł rzutować na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Tym samym zasadny jest wniosek o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270.), dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Wojewody Pomorskiego została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do stwierdzenia jej nieważności, co w konsekwencji skutkuje zastosowaniem przez Sąd przepisów art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt.2 k.p.a.
Punktem wyjścia do rozważań prawnych w niniejszej sprawie jest okoliczność wyeliminowania z obrotu prawnego uchwały określającej sposób i możliwości zagospodarowania terenu dla inwestycji określonej w kontrolowanej przez Sąd decyzji, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Mianowicie prawomocnym wyrokiem z dnia 29 września 2011 r., sygn. II SA/Gd 978/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy S. z dnia 27 lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi O., B., J. – działki nr: część [...], od [...] do [...], od [...] do [...], część [...], część [...], [...] w obrębie J. oraz [...], [...] w obrębie B.
Inwestycja będąca przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie obejmuje działki nr [...] obręb J., gmina S. oraz dz. nr [...] obręb 24, [...] obręb 25 gmina miejska S. Dokonując porównania numerów działek widocznym staje się, że w odniesieniu do działek nr [...] i [...] w obrębie J. o sposobie możliwego zagospodarowania decydowały zapisy uchwały, która wyrokiem Sądu została wyeliminowana z obrotu prawnego. Prawidłowe zastosowanie przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ( tj. Dz.U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) wymaga, aby przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdził zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (albo decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu).
Zauważyć należy, że wyrok stwierdzający nieważność uchwały wywiera skutek prawny z mocą ex tunc. Stwierdzenie nieważności uchwały jest bowiem aktem deklaratoryjnym, działającym z mocą wsteczną od daty jej wydania. Uchwała dotknięta wadami wymienionymi w treści art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest bowiem nieważna od początku, tj. od chwili jej podjęcia, a zatem sąd – orzekając o jej nieważności, jedynie potwierdza to swoim rozstrzygnięciem (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 maja 2004 roku, sygn. akt IV SA 1939/2003, nie publ.).
Z powyższych rozważań wynika, że stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy S. z dnia 27 lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi O., B., J., dokonane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 września 2011 roku, wywołało skutki ex tunc, a co za tym idzie spowodowało, iż w czasie wydawania zaskarżonej decyzji, zatwierdzony uchwałą miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego nie obowiązywał. Przedmiotowy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyeliminował bowiem wadliwą uchwałę z obrotu prawnego ze skutkiem wstecznym, a zatem, ustalając stan prawny obowiązujący w chwili wydawania kwestionowanych decyzji, należało postępować tak jakby uchwała Rady Gminy w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 27 lipca 2010 roku w ogóle nie została podjęta. Ten akt prawa miejscowego był bowiem niezdolny do wywołania skutków prawnych od chwili jego podjęcia, a prawomocne orzeczenie Sądu, stwierdzające jego nieważność, jedynie tę okoliczność potwierdziło.
Co za tym idzie – w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy podjął decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla planowanej inwestycji na podstawie aktu prawa miejscowego nieobowiązującego w chwili rozstrzygania. Tym samym organ wydał decyzję bez podstawy prawnej, dotkniętą wadą powodującą jej nieważność zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i na mocy art. 152 ustawy orzekł o braku wykonalności zaskarżonej decyzji.
Orzekając w pkt 3 wyroku o zwrocie kosztów Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ustawy, w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło