II SA/Gd 913/03

WyrokWSA w Gdańsku2005-02-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do kwatery po zmarłym żołnierzu nabywają członkowie rodziny, którzy w dniu śmierci żołnierza nie posiadali uprawnień do wojskowej renty rodzinnej, ale nabyli je w późniejszym okresie, na podstawie przepisów obowiązujących w dacie orzekania przez organ administracji?
Ratio decidendi
Prawo do kwatery po zmarłym żołnierzu nabywają jedynie ci członkowie rodziny, którzy w dniu śmierci żołnierza posiadali uprawnienia do wojskowej renty rodzinnej. Zmiana przepisów w późniejszym okresie nie może wpływać na skutki prawne zdarzeń faktycznych, które miały miejsce przed wejściem w życie nowych regulacji, zgodnie z zasadą lex retro non agit.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku R. B. o stwierdzenie nabycia prawa do kwatery po zmarłym ojcu. Organ administracji odmówił przyznania prawa do kwatery, wskazując, że R. B. w dniu śmierci ojca nie posiadał uprawnień do wojskowej renty rodzinnej, które były warunkiem nabycia prawa do kwatery. Skarżący argumentował, że powinien być oceniany na podstawie przepisów obowiązujących w dacie orzekania, a nie w dacie śmierci ojca. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie : WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.), Protokolant Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. P. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 26 maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niezachowania prawa do kwatery. oddala skargę. 3 II SA/Gd 913/03 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 26 maja 2003 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na podstawie art. 13 ust. 4 i 5 oraz art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania R. B. od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Nr [...] z dnia 9 kwietnia 2003 r. w sprawie stwierdzenia niezachowania prawa do kwatery stałej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że po śmierci R.B., decyzją nr [...] z dnia 10.09.1999 r. kwaterę w G. przy ul. [...] przyznano córce J. B. na czas posiadania uprawnień do wojskowej renty rodzinnej, tj. od dnia 04.07.1999 r. do dnia 30.09.2002 r., następnie przedłużonej do dnia 30.09.2003 r. W dniu 11.03.2003 r. R. B., powołując się na przepis art. 23 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa... (Dz.U. Nr 240, poz. 2055) wystąpił z wnioskiem do Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o stwierdzenie nabycia przez niego prawa do kwatery. Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w decyzji nr [...] z dnia 09.04.2003 r. stwierdził, iż R. B. nie zachował prawa do kwatery w związku z faktem, iż w dniu śmierci ojca nie nabył uprawnień do wojskowej renty rodzinnej. Od decyzji R.B. odwołał się do Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, wnioskując o ponowne rozpatrzenie jego wniosku i przyznanie mu prawa do kwatery po zmarłym ojcu. Rozpoznając sprawę organ II instancji stwierdził, że w dniu śmierci R.B. w kwaterze zamieszkiwały jego dzieci: córka J. i syn R. Zgodnie z zaświadczeniem Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia 19.10.1999 r. uprawnienie do wojskowej renty rodzinnej po zmarłym w dniu 04.07.1999 r. ojcu nabyła córka J. Stan uprawnień do kwatery należy rozpatrywać na dzień śmierci żołnierza. W dniu śmierci R. B. przepis art. 23 ust. 2 i 3 ustawy nabycie uprawnień do kwatery uzależniał od posiadania uprawnień do wojskowej renty rodzinnej. R. B. takich uprawnień nie posiadał, w związku z czym nie nabył on również uprawnień do kwatery. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R.B. stwierdzając, iż faktem bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest to, że w dniu śmierci ojca zamieszkiwał z nim w mieszkaniu przy ul. [...] w G. Skarżący podniósł również, że w jego przekonaniu podstawą prawną rozstrzygnięcia powinny być przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, a nie te obowiązujące w dacie śmierci jego ojca. Przepis art. 23 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie różnicuje możliwości nabycia prawa do kwatery w ten sposób i dlatego powinna być mu ona przyznana. W odpowiedzi na powyższą skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dla oceny jej zasadności podstawowego znaczenia nabiera charakter decyzji wydawanych na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W stanie prawnym obowiązującym w dacie śmieci R. B. zagadnienie to regulował art. 23 ust. 2 tego aktu prawnego stwierdzający, że w razie śmierci: 1) żołnierza zawodowego pełniącego czynną służbę wojskową jako służbę stałą: a) spełniającego warunki wymagane do uzyskania emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową albo b) którego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową, 2) emeryta lub rencisty, o którym mowa w ust. 1 prawo do kwatery nabywają wspólnie zamieszkali w kwaterze z żołnierzem, emerytem lub rencistą, w dniu jego śmierci, członkowie rodziny uprawnieni do wojskowej renty rodzinnej. Z postanowień tego przepisu jednoznacznie więc wynikało, że uprawnienia z tego tytułu przysługiwały jedynie tym członkom rodziny żołnierza, emeryta lub rencisty, którzy w dniu jego śmierci byli uprawnieni do wojskowej renty rodzinnej. W związku z tym momentem czasowym decydującym o nabyciu uprawnień do kwatery był dzień śmierci osoby legitymującej się uprawnieniami powstałymi w tym zakresie. W rozpatrywanym przypadku okolicznością nie budzącą wątpliwości jest fakt, że osobą taką w tym czasie nie był R.B. W związku z tym w dacie śmierci nie nabył on uprawnień do kwatery w G. przy ul. [...]. Stanu tego nie zmienił również fakt, że w okresie późniejszych krąg podmiotów upoważnionych do uzyskania kwatery został poszerzony. Nadal bowiem okolicznością przesądzającą o nabyciu uprawnień była data śmierci osoby posiadającej uprawnienia pierwotne oraz przepisy jakie w tym okresie obowiązywały. Nie jest dopuszczalna bowiem taka wykładnia przepisów prawa, w której skutki prawne okoliczności faktycznych powinny być oceniane na podstawie przepisów, które jeszcze w tej dacie nie obowiązywały. Prowadziłoby to bowiem do naruszenia stabilności porządku prawnego przez wprowadzenie braku pewności co do skutków prawnych wywoływanych przez określone w przepisach prawa zdarzenia faktyczne. Stanowiłoby to również niczym nie uzasadnione naruszenie zasady lex retro non agit zakazującej stosowania przepisów z mocą wsteczną. Dlatego też biorąc pod uwagę fakt, że Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa mogących mieć wpływ na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło