II SA/Gd 915/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 października 2010 r., Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej zasiłku stałego postanawia przyznać J. K. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. J. K., we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 31 maja 2011 r. (data wpływu do sądu), zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą, w stosunku do której orzeczono o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Stan zdrowia nie pozwala mu podjąć pracy. Wnioskodawca zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym, nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Źródłem jego utrzymania są świadczenia otrzymywane z pomocy społecznej – zasiłek stały (324 zł miesięcznie) oraz zasiłek pielęgnacyjny (153 zł miesięcznie). Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Oznacza to zatem, że skarżący z mocy samej ustawy zwolniony jest od konieczności ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, gdyż jego sprawa w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej zasiłku stałego należy do kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. W tej sytuacji referendarz rozważył wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, tj. w zakresie częściowym, gdyż z kosztów sądowych jest on zwolniony z mocy ustawy. Stosownie zatem do treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 cytowanej ustawy, zgodnie z którą strona obowiązana jest pokrywać koszty wywołane swoim uczestnictwem w sprawie. Rzeczą wnioskodawcy jest zatem wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Biorąc pod uwagę zawarte we wniosku dane, odzwierciedlające aktualną sytuację majątkową i osobistą skarżącego: fakt bardzo niskich dochodów, brak pracy, stan zdrowia i związaną z tym niepełnosprawność w stopniu znacznym, fakt braku majątku i oszczędności, należało uznać, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem pełnomocnika profesjonalnego z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Tym samym, spełnia on ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów, na podstawie wskazanych przepisów, orzeczono jak w sentencji postanowienia.