II SA/Gd 917/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi oraz W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 października 2010 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia odmówić przyznania Z. S. prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z. S. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (wniosek złożono na urzędowym formularzu PPF w dniu 21 grudnia 2010 r.). Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe z mężem. Źródłem utrzymania małżonków, wedle oświadczenia, jest renta męża wnioskodawczyni w kwocie 860 zł netto miesięcznie oraz emerytura wnioskodawczyni w wysokości 740 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada majątek w postaci mieszkania (powierzchni nie określono). Poza tym, nie ma żadnych oszczędności, czy przedmiotów wartościowych. Nadto, wskazała, że na leki wydaje około 500 zł miesięcznie, zaś na czynsz i ogrzewanie – 400 zł miesięcznie. W związku z powziętymi wątpliwościami, co do stanu majątkowego i sytuacji zarobkowej skarżącej, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismem z dnia 7 marca 2011 r. (doręczonym w dniu 21 marca 2011 r.), wezwano ją do przedłożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów źródłowych: - wyciągów wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię i jej męża osobistych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków zgromadzonych na lokatach lub oświadczenia o ich nieposiadaniu, - ostatniego odcinka renty męża wnioskodawczyni oraz emerytury skarżącej lub innych dokumentów, potwierdzających aktualną wysokość otrzymywanych świadczeń, - dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez wnioskodawczynię wydatków związanych z kosztami utrzymania (np.: czynsz, opłaty za media), w szczególności wyszczególnionych we wniosku (leki), - oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych przez wnioskodawczynię i jej męża pojazdów mechanicznych (podania marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości rynkowej). Wezwanie powyższe doręczone zostało w dniu 21 marca 2011 r. (zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki – k. 74 akt). Pomimo upływu terminu sądowego z dniem 4 kwietnia 2011 r., do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarżąca nie przedłożyła żadnych z wyżej wymienionych dokumentów. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym, to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie referendarza w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Mając na uwadze okoliczność, że skarżąca nie wykonała zobowiązania referendarza, nie wnosiła też o przedłużenie terminu do jego wykonania, należało uznać, że nie wykazała ona, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Pomimo wezwania, wnioskodawczyni nie przedłożyła żądanych w nim dokumentów, które pozwoliłyby na wyjaśnienie istotnych okoliczności oraz nasuwających się wątpliwości dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Z oświadczenia zawartego w formularzu PPF wynika, że skarżąca jest współwłaścicielką lokalu mieszkalnego. Jednocześnie, wedle oświadczenia, jej dochód wynosi 740 zł, zaś męża – 860 zł netto, przy czym małżonkowie nie mają nikogo na utrzymaniu. Wątpliwości dotyczą zatem stanu majątkowego wnioskodawczyni, w szczególności – posiadanych oszczędności. Skarżąca nie złożyła stosownych oświadczeń oraz nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych, a także dokumentów wskazujących, że faktycznie ponosi tak wysokie koszty na leki (500 zł miesięcznie). Brak wyjaśnień w tym zakresie nie usuwa wątpliwości, które nie mogą być rozwiane przy braku współdziałania wnioskodawczyni. Rzeczą wnioskodawcy, starającego się o uzyskanie prawa pomocy jest wykazanie, że spełnia ustawowe przesłanki, od których spełnienia uzależnione jest przyznanie prawa pomocy. Jak bowiem wskazano powyżej, jest to instytucja wyjątkowa, przewidziana dla osób, które są ubogie, w szczególności – na skutek wydarzeń losowych – pozbawione majątku i dochodów. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.