II SA/Gd 92/10

WyrokWSA w Gdańsku2010-06-17

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Dorota Jadwiszczok, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu otwierania drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego, jeśli zmiana ta, choć wykonana w celu likwidacji barier architektonicznych, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców i kolizję z drzwiami sąsiedniego lokalu?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu otwierania drzwi wejściowych do lokalu, jeśli zmiana ta, mimo że wykonana w celu likwidacji barier architektonicznych, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, uniemożliwia ewakuację lub koliduje z drzwiami sąsiedniego lokalu. Nawet jeśli roboty budowlane (przebudowa) zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie osłabiają konstrukcji budynku, mogą one zostać doprowadzone do stanu zgodnego z prawem poprzez nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego, jeśli naruszają zasady bezpieczeństwa i prawidłowego użytkowania obiektu budowlanego.
Stan faktyczny
Właściciele lokalu mieszkalnego samowolnie poszerzyli otwór drzwiowy i zmienili kierunek otwierania drzwi wejściowych na zewnątrz, co miało na celu ułatwienie wjazdu wózkiem inwalidzkim. Podobne roboty wykonali właściciele sąsiedniego lokalu. Zmiany te spowodowały wzajemne blokowanie się drzwi, utrudniając ewakuację i stwarzając zagrożenie bezpieczeństwa. Organy nadzoru budowlanego nakazały przywrócenie pierwotnego kierunku otwierania drzwi, uznając, że mimo wykonania robót zgodnie ze sztuką budowlaną, naruszają one zasady bezpieczeństwa i prawidłowego użytkowania budynku. Skarżący kwestionowali tę ocenę, powołując się na ekspertyzę techniczną i brak wypadków w przeszłości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. B. i W. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia 21 kwietnia 2008 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt. 1, art. 80 ust. 2 pkt. 1 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), zobowiązał K. i W. B. do przywrócenia poprzedniego kierunku otwierania drzwi wejściowych do lokalu nr 9 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. C. w L., celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, w terminie do 15 czerwca 2008 r. Organ wskazał, że w dniu 12 grudnia 2007 r. na wniosek Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą przy ulicy S. w L. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego wykonania robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr 8 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce nr [...] obręb 2 w L. przy ul C. Organ ustalił na podstawie przeprowadzonych w dniu 21 stycznia 2008 r. oględzin z udziałem specjalisty ds. kontrolno – rozpoznawczych Komendy Powiatowej Straży Pożarnej, że K. i W. B. w 2003 r. zdemontowali wraz z ościeżnicą istniejące drzwi o szerokości 80 cm, otwierane do wewnątrz mieszkania. Następnie poszerzyli otwór po zdemontowanych drzwiach i wstawili nową ościeżnicę wraz z drzwiami o szerokości 90 cm, otwierane na zewnątrz mieszkania. Powyższe roboty inwestorzy wykonali bez decyzji o pozwoleniu na budowę. W pismach kierowanych do organu K. i W. B. wskazali, że przedmiotowe roboty wykonali w celu ułatwienia wejścia i wjazdu wózkiem inwalidzkim niepełnosprawnej córce. Roboty wykonano zgodnie z umową z Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie z siedzibą w L., ze środków funduszu przeznaczonego na dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych. Organ ustalił również, że roboty budowlane polegające na zmianie kierunku otwierania drzwi dokonali również właściciele sąsiedniego mieszkania nr 8. Oba wejścia do mieszkań zlokalizowane są w narożniku podestu klatki schodowej w bliskim sąsiedztwie. Dokonane zmiany spowodowały wzajemne blokowanie się drzwi, co uniemożliwia ewakuację mieszkańców w przypadku wystąpienia pożaru lub innego zagrożenia i stanowi bezpośrednie zagrożenie dla osób z nich korzystających. Ze sporządzonej przez Komendanta Powiatowej Straży Pożarnej opinii wynika, że jedynym rozwiązaniem w celu zapewnienia warunków ewakuacji ludzi z mieszkań nr 8 i 9 jest przywrócenie stanu sprzed dokonanej samowoli i spowodowanie, aby drzwi otwierały się do wewnątrz tych mieszkań. W dniu 3 marca 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego postanowienie nr [...] zobowiązujące K. i W. B. do przedłożenia ekspertyzy dotyczącej wykonanych robót budowlanych polegających na poszerzeniu otworu drzwiowego i montażu ościeżnicy z drzwiami otwieranymi na zewnątrz mieszkania nr 9 w budynku przy ul. C. w L., wykonanej przez osobę posiadająca stosowne uprawnienia budowlane lub rzeczoznawcę budowlanego, w terminie do dnia 31 marca 2008 r. W dniu 26 marca 2008 r. przedłożona została wymagana ekspertyza, z której wynikało, że poszerzenie otworu drzwiowego w lokalu nr 9 nie spowodowało osłabienia konstrukcji budynku i nie ma wpływu na jego bezpieczeństwo. Stwierdzono również, że otwieranie drzwi na zewnątrz lokalu nr 9 nie będzie kolidowało z otwieranymi drzwiami lokalu nr 8, bowiem właściciele tego lokalu przywrócili stan pierwotny kierunku otwierania drzwi tj. do wewnątrz. Organ przeprowadził w dniu 15 kwietnia 2008 r. powtórne oględziny, podczas których ustalono, że mimo przełożenia drzwi w lokalu nr 8 z kierunkiem otwierania do wewnątrz, w dalszym ciągu istnieje zagrożenie dla lokatorów lokalu nr 8, brak jest miejsca na klatce schodowej na dogodne warunki ruchu i istnieje możliwość kolizji. Ponadto, po dokonaniu zwymiarowania szerokości wnęki drzwiowej w ścianie korytarza (105 cm) w lokalu nr 9 stwierdzono, że możliwe jest otwieranie drzwi do środka lokalu na prawą stronę (ściana przedpokoju), co nie powoduje utrudnień dla wjazdu wózka dla osób niepełnosprawnych. Wobec powyższego organ I instancji uznał, iż istnieje konieczność doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, poprzez przywrócenie stanu poprzedniego. Od opisanej decyzji odwołanie wnieśli K. i W. B., żądając jej uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili, iż została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, gdyż organ I instancji wadliwie zebrał i niewłaściwie ocenił materiał dowodowy. Odwołujący się wskazali, że w obecnym stanie faktycznym drzwi do lokalu sąsiedniego otwierają się do wewnątrz, więc nie ma możliwości kolizji. Natomiast ustalenia dokonane w toku wizji lokalnej w dniu 15 kwietnia 2008 r. są sprzeczne z rzeczywistością, gdyż nie przeprowadzono symulacji przejazdu wózkiem w sytuacji, w której światło przejazdu jest ograniczone przez otwierające się do wewnątrz drzwi. Nieuwzględniono faktu, że otwierane do wewnątrz drzwi znacznie ograniczają szerokość wjazdu. Odwołujący się stwierdzili, że zaskarżona decyzja został wydana również z naruszeniem art. 107 § 3 kpa, gdyż nie wskazano w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności dowodowej w postaci ekspertyzy technicznej. Ponadto zarzucili, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, ponieważ organ błędnie uznał, że zmiana sposobu otwierania drzwi wejściowych do ich lokalu narusza przepisy techniczno – budowlane i niezbędne jest przywrócenie wcześniej istniejącego sposobu otwierania tych drzwi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 grudnia 2009 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożonego obowiązku oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i ustalił nowy termin do dnia 31 stycznia 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego wykonanie robót budowlanych polegających na poszerzeniu otworu po zdemontowanych drzwiach wymagało decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie zaś do art. 50 ust 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49b ust.1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 wymienionej ustawy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem określając termin ich wykonania. Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 7 ww. ustawy przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Organ ustalił, że według ekspertyzy budowlanej roboty budowlane polegające na powiększeniu otworu drzwiowego do lokalu nr 9 zostały wykonane zgodnie z wiedzą i sztuką budowlaną a otwieranie nowo zamontowanych drzwi na zewnątrz lokalu nr 9 nie będzie kolidowało z ewakuacją mieszkańców w przypadku pożaru lub innego zagrożenia. Jednakże podczas kolejnych oględzin organ I instancji stwierdził, że drzwi wejściowe są usytuowane zbyt blisko od drzwi prowadzących do lokalu nr 8. Ustalono, że osoby stojące pod drzwiami do lokalu nr 8 mogą zostać uderzone otwieranymi na korytarz drzwiami lokalu nr 9, zatem przebudowa drzwi spowodowała zagrożenie bezpieczeństwa w przedmiotowym budynku. Ponadto ustalono, że w lokalu nr 9 jest możliwość swobodnego otwierania drzwi do wnętrza lokalu na końcową ścianę korytarza o szerokości 106 cm, po otwarciu drzwi nie ograniczają powiększonego prześwitu ościeżnicy. Odnosząc się do argumentu odwołania organ wyjaśnił, że z załączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej wykonanej w trakcie oględzin w dniu 15 kwietnia 2008 r. wynika, iż drzwi wejściowe o szerokości 90 cm otwierane do wnętrza lokalu nr 9 nie będą ograniczały prześwitu ościeżnicy. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo nakazał inwestorowi przywrócenie poprzedniego kierunku otwierania drzwi. Jednakże z uwagi na upływ terminu w postępowaniu odwoławczym należało uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i wyznaczyć nowy termin wykonania obowiązku. K. i W. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisana wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wnosząc o uchylenie obu decyzji. Skarżący ponowili zarzuty odwołania twierdząc, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, gdyż organy wadliwie zebrały i niewłaściwie oceniły materiał dowodowy, art. 107 § 3 kpa, gdyż nie wskazano w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności dowodowej w postaci ekspertyzy technicznej. Zarzucono również w skardze wydanie decyzji z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane, ponieważ błędnie uznano, że zmiana sposobu otwierania drzwi wejściowych do ich lokalu narusza przepisy techniczno – budowlane i niezbędne jest przywrócenie wcześniej istniejącego sposobu otwierania tych drzwi. W uzasadnieniu skarżący wskazali między innymi, że otwieranie drzwi na zewnątrz nie spowoduje jakiegokolwiek zagrożenia bezpieczeństwa. Potwierdza to ekspertyza techniczna, w której podkreślono brak możliwości fizycznego kontaktu drzwi wejściowych do obu lokali, gdyż drzwi do lokalu skarżących otwierają się na zewnątrz a drzwi do lokalu sąsiedniego – do środka. Skarżący podkreślili, że aktualny stan trwa od kilku lat i nigdy nie doszło na tym tle do wypadków. Podali również, że krawędź drzwi wejściowych do lokalu nr 9 została przesunięta ku krawędzi ich drzwi na skutek powiększenia otworu drzwiowego i zamontowania nowych drzwi przez właścicielkę lokalu sąsiedniego, dlatego skarżący twierdzą, że nie ponoszą wyłącznej odpowiedzialności za istniejący stan rzeczy. Podnieśli ponadto, że zmiana sposobu otwierania drzwi na do wewnątrz spowoduje, że ustanie możliwość wyjazdu z lokalu wózkiem inwalidzkim. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skargę jako niezasadną należało oddalić. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrolując zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa przez rozstrzygający sprawę organ, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo został przez organy ustalony opisany stan faktyczny. Pozostaje bezsporne, iż małżonkowie B., właściciele lokalu nr 9 w budynku mieszkalnym wielomieszkaniowym na działce nr [...] obręb 2 w L. przy ul C., którego jednym ze współwłaścicieli jest Spółdzielnia Mieszkaniowa w L. (vide: wypis z rejestru gruntów w aktach administracyjnych I instancji) samowolnie wykonali w 2003 r. roboty budowlane polegające na poszerzeniu otworu po zdemontowaniu uprzednio drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego i wstawieniu nowej ościeżnicy wraz z drzwiami o szerokości 90 cm otwieranymi na zewnątrz. Takie same roboty budowlane, wraz z montażem drzwi o szerokości 90 cm otwieranych na zewnątrz wykonane zostały przez właścicieli lokalu sąsiedniego, nr 8, w roku 2007. W przypadku skarżących przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane w celu likwidacji barier architektonicznych dla niepełnosprawnego dziecka (vide: fotokopia pisma i umowy z Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w L. k. 8b, c akt administracyjnych i instancji)). Pierwsze oględziny (dnia 21 stycznia 2008 r.), z udziałem przedstawiciela Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, przeprowadzone zostały w stanie faktycznym, w którym drzwi wejściowe do obu wymienionych lokali otwierały się na zewnątrz (vide: protokół oględzin, szkice sytuacyjne i zdjęcia k. 4 akt administracyjnych I instancji). Przywołana przez organ jako dowód opinia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej sporządzona w dniu 22 stycznia 2008 r. stwierdzała, że przy jednoczesnym otwarciu obydwu drzwi dochodzi do ich wzajemnego blokowania się, co uniemożliwia przeprowadzenie ewakuacji mieszkańców w przypadku ewentualnego powstania pożaru lub innego miejscowego zagrożenia. Organ straży pożarnej wskazał przy tym, że "w celu zapewnienia prawidłowych warunków ewakuacji ludzi w budynku mieszkalnym należy przywrócić stan sprzed dokonanej samowoli i spowodować, aby drzwi wejściowe do mieszkań nr 8 i nr 9 otwierały się do wewnątrz mieszkań". Skarżący złożyli, zgodnie z obowiązkiem nałożonym przez organ opisanym wyżej postanowieniem z dnia 3 marca 2008 r., ekspertyzę wykonaną przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane, dotyczącą wykonanych robót budowlanych związanych z poszerzeniem istniejącego otworu drzwiowego o 10 cm. Autor ekspertyzy stwierdził, że powiększony otwór drzwiowy nie ma wpływu na konstrukcję ani bezpieczeństwo budynku. Ocenił również, iż nie będzie utrudnienia ewakuacji przy otwarciu drzwi do lokalu nr 8 do wewnątrz i otwieraniu drzwi lokalu nr 9 na zewnątrz (vide: postanowienie PINB i ekspertyza k. 10-11 akt administracyjnych I instancji). Przedstawione okoliczności nie są kwestionowane przez stronę skarżącą. Istota spornego przedmiotu wyraża się w krytykowanej przez stronę ocenie konieczności przywrócenia poprzedniego sposobu otwierania drzwi wejściowych w lokalu nr 9, co wyraża się w sformułowaniu zarzutów odnośnie przeprowadzonego przez oba organy postępowania oraz zastosowania przez te organy przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Według art. 50 ust. 1 tej ustawy, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Stosownie zaś do treści art. 51 ust. 1 pkt 2, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Według ust. 7, przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Ten ostatni przepis miał również w niniejszej sprawie zastosowanie, ponieważ opisane wyżej roboty budowlane zostały zakończone przed wszczęciem kontrolowanego postępowania administracyjnego, wobec czego organ pominął zbędne w takich okolicznościach postanowienie o wstrzymaniu ich prowadzenia. Podkreślenia także wymaga, co trafnie ocenił organ II instancji, że wykonanie robót budowlanych, polegających na poszerzeniu otworu po zdemontowanych drzwiach, wymagało pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego. Przepis art. 29 w ust. 2 wymienia roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę (wymagają natomiast zgłoszenia stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2). Do takich robót należy w szczególności remont. Jednakże, posiłkując się legalną definicją remontu (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego), którego istota polega na odtworzeniu (w istniejącym obiekcie budowlanym) stanu pierwotnego trzeba zauważyć, że opisane przez organ, jak również przez autora ekspertyzy, roboty budowlane nie ograniczyły się do wymiany stolarki drzwiowej, lecz poprzez poszerzenie otworu zewnętrznego, drzwiowego (rozkuciu w tym celu ściany po 5 cm z każdej strony) doszło do zmiany parametru użytkowego przedmiotowego lokalu mieszkalnego wraz ze zmianą sposobu otwierania drzwi, to zaś mieści się w definicji "przebudowy" (art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego). Ocena zatem, że wykonano przedmiotowe roboty budowlane, będące przebudową, jak słusznie uznał organ II instancji, bez pozwolenia na budowę uprawniała organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 – 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Prawidłowo także organy oceniły, że wykonane roboty budowlane mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, wobec czego wydania decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 nie narusza prawa. Z treści tego, przytoczonego wyżej przepisu wynika, że organ, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem nakłada w szczególności obowiązek wykonania określonych czynności. Decyzję w tym przedmiocie wydaje się między innymi w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 2, a więc wówczas, gdy roboty budowlane prowadzone są w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, uwzględniając natomiast treść art. 51 ust. 7 – gdy powodują zagrożenia, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2. Brak naruszeń w zakresie zastosowania wskazanych przepisów Prawa budowlanego upatruje Sąd w prawidłowo zebranym i ocenionym materiale dowodowym. Wbrew zarzutom skargi, a wcześniej odwołania, zarówno organ I jak i II instancji uwzględnił w tej ocenie zmienione w stosunku do pierwszych oględzin okoliczności sprawy, to jest przywrócenie poprzedniego kierunku otwierania drzwi wejściowych (do wewnątrz) w lokalu sąsiednim, nr 8. Przytoczona wyżej treść ekspertyzy, w zakresie oceny poziomu bezpieczeństwa przy jednoczesnym otwieraniu drzwi do lokalu skarżących, nr 9 (na zewnątrz) i lokalu sąsiedniego nr 8 (do wewnątrz) polemizująca z opinią organu straży pożarnej, słusznie podlegała weryfikacji przez organy nadzoru budowlanego. Przedmiotowa ekspertyza jest bowiem jednym z dowodów w sprawie, niewiążącym organ lecz podlegającym ocenie stosownie do wymogów art. 80 kpa. W celu weryfikacji stanowiska autora ekspertyzy, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, dokonane zostały ponowne oględziny ("rekontrola w celu sprawdzenia sposobu zamontowania drzwi wejściowych do lokali nr 8 i 9..." k. 13 akt administracyjnych organu I instancji), które wraz z opisem stanu faktycznego i materiałem zdjęciowym dały następnie organowi I instancji podstawę do oceny, iż przy otwarciu drzwi do lokalu nr 9 nadal istnieje zagrożenie, z powodu możliwej kolizji, dla mieszkańców lokalu nr 8, brak jest miejsca na klatce schodowej na dogodne warunki ruchu. Organ II instancji zaaprobował to stanowisko podając również, że drzwi do lokalu nr 9 są zbyt blisko usytuowane lokalu nr 8, wobec czego "osoby stojące pod drzwiami do lokalu nr 8 mogą zostać uderzone otwieranymi na korytarz drzwiami lokalu nr 9". Zważywszy na materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie, ocena organów zdaniem Sądu jest uprawniona, a także została należycie uzasadniona, wobec czego również zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa jest niezasadny. Podkreślenia wymaga, że "doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem" w okolicznościach niniejszej sprawy oznacza doprowadzenie do takiego stanu, jaki przewidywał projekt budowlany przedmiotowego budynku, według którego drzwi do lokali mieszkalnych otwierają się do wewnątrz mieszkań (vide: rzut II kondygnacji budynku obejmujący stan sprzed zmian, z naniesionymi dokonanymi samowolnie zmianami, załącznik do protokołu oględzin z dnia 21.01.2008 r. k. 4 akt administracyjnych I instancji). Istotne jest także, co podkreślał organ I instancji ustalając stan faktyczny, a co wynika w szczególności z rysunku (rzutu) II kondygnacji, że poszerzenie otworów drzwiowych wraz ze zmianą kierunku otwierania drzwi dotyczy lokali położonych w bliskiej odległości, gdzie drzwi usytuowane są narożnie. Ocena kolizyjności i wzajemnego blokowania się w razie konieczności jednoczesnego wyjścia, co ma wpływ z kolei na ocenę bezpieczeństwa ludzi, była zatem usprawiedliwiona. Zdaniem Sądu nie można było pominąć opinii Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej z dnia 22 stycznia 2008 r. z której wynikało, że w celu zapewnienia prawidłowych warunków ewakuacji ludzi w budynku mieszkalnym należy przywrócić poprzedni sposobu otwierania drzwi wejściowych do obu lokali (nr 8 i nr 9). Odwołanie się zatem przez organ II instancji do jej treści, a jednocześnie przeprowadzenie dowodu służącego ocenie sytuacji po przywróceniu poprzedniego kierunku otwierania drzwi w lokalu nr 8 i wyciągnięcie wniosków co do istniejącego nadal niebezpieczeństwa było uprawnione. Trzeba przy tym także zważyć, że organ nie kwestionuje prawidłowości wykonanych robót budowlanych przy poszerzeniu otworu drzwiowego, zatem przedmiotowa samowola budowlana podlega legalizacji, lecz na określonych warunkach wynikających z oceny dokonanych zmian, w tym przypadku mających wpływ na poziom bezpieczeństwa ludzi. Nie może umknąć uwadze okoliczność, że przedmiotowe roboty budowlane w obu sąsiadujących lokalach mają miejsce w budynku wielomieszkaniowym, wielokondygnacyjnym, gdzie kwestia ewakuacji i drogi pożarowej ma znaczenie szczególne. W takim przypadku kolizyjność wyjścia z lokalu mieszkalnego (sprzeczna zresztą z projektem budowlanym) nie może podlegać aprobacie. Jednocześnie Sąd zauważa, iż organy nadzoru budowlanego uwzględniły konieczność niezbędnych zmian (w zakresie poszerzenia otworu drzwiowego zewnętrznego) w lokalu skarżących, wywołanych dostosowaniem do potrzeb osoby niepełnosprawnej a także dokonały oceny możliwości swobodnego otwierania drzwi do wewnątrz i nieograniczenie przy tym prześwitu ościeżnicy. Prawidłowości tych ustaleń w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości. Organy dokonując oceny samowolnie wykonanych robót budowlanych biorą pod uwagę te okoliczności, które mają wpływ na zastosowanie właściwej normy z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Kolizyjność i niebezpieczeństwo dla ludzi po dokonanych zmianach kierunku otwierania drzwi wejściowych w wyniku wykonanych robót budowlanych zostały przez oba ograny wykazane i należycie uzasadnione. W takiej sytuacji nie mogły organy kierować się wyłącznie dobrem jednej osoby, musiały bowiem uwzględnić wpływ zmiany na całokształt okoliczności związany z użytkowanym obiektem budowlanym (budynkiem mieszaklanym). Sąd nie może podzielić argumentów strony skarżącej, że brak kolizyjności wynika z tego, że aktualny stan trwa od kilku lat i nic się nie zdarzyło. Konieczność przywrócenia stanu poprzedniego wynika z kompletnej analizy okoliczności sprawy, popartej dowodami rzetelnie ocenionymi przez organy, zaś stan zgodny z prawem wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego przedmiotowego budynku. Zatem wszelkie zmiany w takim, jak w niniejszej sprawie budynku wielomieszkaniowym wymagają szczególnej analizy pod kątem przesłanki określonej w art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i nie mogą pozostawać poza reglamentacją przepisów tej ustawy i nadzorem właściwych organów. Organy dokonały ustaleń stanu faktycznego odwołując się do licznych dowodów znajdujących się w aktach administracyjnych, jedynie oceniając je odmiennie niż skarżący. Jednakże Sąd nie widzi w tej mierze naruszenia przepisu art. 80 kpa, ponieważ oceniając powołane w decyzji dowody nienaruszono zasady swobodnej oceny dowodów statuowanej wymienionym wyżej przepisem. Zarzuty skargi stanowią zatem jedynie polemikę z prawidłowo ustalonym i trafnie ocenionym materiałem dowodowym, wnioski organu są uprawnione w przedstawionych wyżej okolicznościach sprawy, jak również prawidłowo zastosowany został przepis prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło