II SA/Gd 922/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia oddalić wniosek G. L. o przyznanie prawa pomocy. G. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania z powodu braku pracy. Postanowieniem z dnia 19 marca 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy wskazując, że nie wykazał on okoliczności uzasadniających jego przyznanie. G. L. wniósł sprzeciw od wydanego postanowienia, domagając się uwzględnienia jego wniosku. Skarżący stwierdził, że zameldowany jest u rodziców. Nie posiada rachunków bakowych, kont i lokat dewizowych. Nie ma żadnego pojazdu mechanicznego. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), w związku z wniesieniem sprzeciwu postanowienie z dnia 19 marca 2012 r. utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem ustanowienia prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, a zatem wszyscy obywatele. Dlatego w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonywania wyboru pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a odstąpieniem od zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych wskazanych w art. 84 Konstytucji, czego wyrazem na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego jest regulacja zawarta w art. 199 i art. 214 (por. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005 – LEX). Jako instytucja o charakterze wyjątkowym, przyznanie prawa pomocy może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W niniejszej sprawie skarżący domagał się przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, a więc w zakresie całkowitym. Zatem rzeczą skarżącego było wykazanie własnej sytuacji materialnej na tyle trudnej, by uzasadniała wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych powyżej przepisach. Tym samym, to na nim spoczywał ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Skarżący winien był zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie pomimo wezwania Sądu skarżący nie nadesłał wskazanych w nim dokumentów, jak również nie złożył wymaganego oświadczenia, które pozwoliłyby na wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących jego aktualnej sytuacji finansowej. Z oświadczenia skarżącego wynika jedynie, że nie pracuje. Zameldowany jest u rodziców. Nie posiada rachunków bakowych, kont i lokat dewizowych. Nie ma żadnego pojazdu mechanicznego. Nie wiadomo natomiast z czego skarżący się utrzymuje ani jaki koszty utrzymania ponosi. Skarżący powołał się na okoliczności, których istnienia w żaden sposób nie udowodnił. Sąd zaś nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. W tej sytuacji stwierdzić należy, że nie zostały wykazane przesłanki przyznania skarżącemu prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani też w zakresie częściowym. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącego na podstawie art. 246 § 1 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.