II SA/Gd 925/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 9 lutego 2011 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich postanawia odmówić J. L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. J. L. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy są jego dochody z tytułu świadczenia emerytalno-rentowego w wysokości 3 690,10 zł miesięcznie (zgodnie z oświadczeniem). Wnioskodawca oświadczył, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni 80 m2. Podał też, że jest osobą w starszym wieku (84 lata), schorowaną, ponoszącą duże koszty na leki i leczenie. Z uwagi na chorobę nowotworową zmuszony jest do częstych wizyt u lekarzy. Duże koszty ponosi na dojazdy transportem prywatnym (wnioskodawca nie może korzystać z transportu publicznego). Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione przez niego okoliczności dotyczące dochodów w jego gospodarstwie domowym wskazują, że jego miesięczny dochód kształtuje się na poziomie 3 600 zł. Wnioskodawca nie ma nikogo na utrzymaniu. Jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, zmuszoną do ponoszenia kosztów swego leczenia (choć nie wskazanego, jakiego rzędu kwoty wnioskodawca wydaje na leki i lekarzy). Uzyskiwane dochody są jednak na takim poziomie, że można wnioskować, że wydatek w kwocie 100 zł na wpis sądowy (takie koszty na obecnym etapie generuje niniejsze postępowanie) pozostaje w sferze możliwości finansowych wnioskodawcy, który bez uszczerbku dla swojego utrzymania – jest w stanie go ponieść. Zarówno zatem osiągane dochody, jak i posiadany majątek w postaci domu nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącego kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W ocenie referendarza, sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest na tyle dobra, że jest on w stanie, choćby z bieżących dochodów, ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie, sprowadzające się na obecnym etapie do wydatku na wpis w wysokości 100 zł. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. Skarżący – posiadając majątek w postaci domu oraz dysponując stałymi dochodami, których wysokość nie jest niska, do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.