II SA/Gd 926/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-02-11

Skład orzekający: Diana Trzcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie trudnej sytuacji materialnej w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, posiadając stałe dochody i majątek, ale nieosiągający wysokich dochodów, może zostać zwolniony od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, jednak nie od pozostałych kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca T. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym sprzeciwu w sprawie robót budowlanych. Prowadzi gospodarstwo domowe z dziadkiem i konkubiną, osiąga dochody z umowy o pracę oraz posiada nieruchomość wraz z domem. Dziadek otrzymuje rentę, ale nie ujawnia jej wysokości. Wnioskodawca nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów, a konkubina nie osiąga dochodów i jest na jego utrzymaniu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a w pozostałym zakresie wniosek odmówiono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia 29 września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie robót budowlanych postanawia 1. przyznać T. R. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od niniejszej skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. T. R. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe razem z dziadkiem i konkubiną Źródłem utrzymania rodziny są dochody z tytułu umowy o pracę wnioskodawcy (w kwocie 1 300 zł miesięcznie brutto) oraz renta rolnicza dziadka (w wysokości 750 zł miesięcznie). Konkubina wnioskodawcy nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada żadnego majątku, studiuje na koszt wnioskodawcy. Wnioskodawca wskazał, że jest właścicielem nieruchomości gruntowej wraz domem o powierzchni 67 m2. Poza tym, nie posiada żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Na wezwanie referendarza wnioskodawca nadesłał pismo, w którym wyjaśnił, że nie jest w stanie dokładnie określić kwoty renty otrzymywanej przez dziadka, ponieważ odmawia on podania takiej informacji. Podobnie, dziadek odmówił udostępnienia wyciągów z rachunków bankowych. Wnioskodawca podkreślił, że nie z własnej winy nie może ujawnić tej okoliczności. Do pisma załączono zaświadczenie wnioskodawcy o wysokości jego zarobków z tytułu zatrudnienia w charakterze montera – 954,15 zł miesięcznie netto. Ponadto, przedłożono kserokopie rachunków: za energię – 180,61 zł (nie wskazano za jaki okres), za wodę i wywóz nieczystości – 232,81 zł (również nie wskazano za jaki okres), oraz 12 zł – z nieopisanego tytułu. Wnioskodawca nie wyjaśnił, w jakiej części on ponosi te koszty, a w jakiej uiszcza je dziadek. W oświadczeniu dołączonym do opisywanego pisma wnioskodawca podał, że ani on, ani jego konkubina nie posiadają żadnych rachunków bankowych, ani lokat. Konkubina pozostaje na jego utrzymaniu – nie posiada żadnych dochodów, ani majątku. W skład jego majątku wchodzi nieruchomość o powierzchni 15 arów, zabudowana starym domem, niepodpiwniczonym, o konstrukcji ceglano-glinianej, wymagającym remontu oraz dwa budynki gospodarcze, piwnica typu loszek oraz studnia. Skarżący nie otrzymuje dopłat bezpośrednich, posiada zaś samochód osobowy marki [...], rocznik 2006, o wartości – wedle oświadczenia – 5 tysięcy złotych. Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W ocenie referendarza, wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie, przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dziadkiem i konkubiną, nie ma na utrzymaniu dzieci, a fakt ponoszenia kosztów utrzymania konkubiny nie jest związany z żadnym obowiązkiem prawnym, lecz wyłącznie dobrą wolą wnioskodawcy. Skarżący posiada stały dochód w postaci wynagrodzenia za pracę. Jak wynika z jego oświadczenia, dziadek wnioskodawcy posiada swoje własne dochody, z których się sam utrzymuje. Ponadto, wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości gruntowej wraz z domem i przynależnościami. Z uwagi jednak na to, że jego dochody nie są szczególnie wysokie, uwzględniono jego wniosek przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od niniejszej skargi, który wynosi 500 zł. W ocenie referendarza brak jest podstaw, by uwzględnić wniosek skarżącego w całości, gdyż posiada on majątek w postaci domu, osiąga stałe miesięczne dochody, nie ma nikogo na utrzymaniu, co pozwoli mu - jeśli weźmie się pod uwagę fakt zwolnienia od wpisu od skargi – na partycypowanie w pozostałych kosztach sądowych w sprawie. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności referendarz, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło