II SA/Gd 93/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-02-23

Skład orzekający: Jolanta Górska, Stanisław Nowakowski, Wojciech Jarzembski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., prawidłowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., musi w uzasadnieniu wskazać, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, oraz określić, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu. Brak takiego wskazania w zaskarżonej decyzji stanowi naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą nakazu wstrzymania użytkowania części magazynowo-socjalnej budynku handlowego. Organ odwoławczy uznał, że użytkowanie magazynu jako hurtowni jest niezgodne z planem zagospodarowania przestrzennego i może powodować nadmierny ruch kołowy. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu błędne zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. z uwagi na brak wskazania konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Jolanta Górska Sędziowie: NSA Stanisław Nowakowski WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Protokolant: Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 grudnia 2001r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania części budynku handlowego uchyla zaskarżoną decyzję. II SA/Gd 93/02 U z a s a d n i e n i e Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia 25 października 2001 r. na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 z 1994 r. poz. 414) odmówił K. C., Z. i K. O. oraz A. F. wydania nakazu wstrzymania użytkowania części magazynowo-socjalnej, budynku handlowego, zlokalizowanego na dz. nr [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] w W., będącego własnością M. i A. P., zam. w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że M. i A. P. posiadali pozwolenie na użytkowanie pomieszczeń magazynowo-socjalnych usytuowanych w poziomie parteru budynku usługowo-mieszkalnego, które nie określało rodzaju działalności gospodarczej jaka może być prowadzona w przedmiotowym obiekcie. Zdaniem organu rozszerzenie prowadzonej w istniejącym budynku handlowym sprzedaży i naprawy sprzętu AGD o hurtową sprzedaż towarów takich jak: chemia gospodarstwa domowego, pakowane art. spożywcze itp. nie jest zmianą sposobu użytkowania. Odwołanie od decyzji złożyli K. C., A. F. i Z. i K. O. Zdaniem skarżących wprowadzenie ruchu pojazdów na zaplecze działki powoduje nie tylko zmianę sposobu użytkowania ale też zmianę sposobu zagospodarowania terenu. A zatem doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją [...] z dnia 4 grudnia 2001 r. na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednol. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że zakres funkcji przewidzianych w planie zagospodarowania przestrzennego dla danego obszaru o dominującej funkcji mieszkaniowej, dopuszcza "usługi o charakterze osiedlowym" oraz możliwość funkcji niemieszkalnych do zabudowy jednorodzinnej pod warunkiem nie powodowania uciążliwości dla otoczenia i zmiany charakteru otoczenia. W rozpatrywanym przypadku użytkowanie przedmiotowego magazynu jako hurtowni zdecydowanie nie jest usługą o charakterze osiedlowym, ponieważ nie służy bezpośrednio obsłudze mieszkańców. Funkcja ta jest zatem niezgodna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, niewątpliwie zwielokrotniony ruch kołowy spowodować może, że część działki położona na tyłach posesji stanie się placem manewrowym o charakterze przemysłowym, co nie jest w tym przypadku dopuszczalne z uwagi na ustalenia w/w planu stawiające warunek nie spowodowania zmian charakteru otoczenia. Wskazano także, że przy ocenie, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania należy wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności związane z nowowprowadzoną działalnością, a nie tylko fakt, że w przedmiotowym pomieszczeniu przechowywane są określone towary. Skargę na powyższą decyzję wniósł A. P. stwierdzając, że bezzasadne są argumenty użyte przez organ II instancji dotyczące uciążliwości funkcji magazynu dystrybucyjnego art. chemii gosp. dom. i spożywczych. Zdaniem skarżącego miernikiem uciążliwości danej funkcji nie jest nazwa firmy lecz rodzaj działalności oraz dane liczbowe takie jak: pow. użytkowa, pow. magazynowa, ilość zatrudnionych. Skarżący zawarł w swej skardze informacje dotyczące powierzchni użytkowej i magazynowej oraz ilości zatrudnionych osób, stwierdzając że świadczą one o znikomej uciążliwości prowadzonych usług. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdzono także odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, że nie można zgodzić się z twierdzeniem, że w danym przypadku miernikiem uciążliwości jest powierzchnia magazynowa czy liczba zatrudnionych. Organ nadzoru budowlanego obowiązany jest ocenić sposób użytkowania pod kątem zgodności z przepisami, w tym ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, który jako prawo miejscowe stanowi niekwestionowaną wykładnię dokonanej oceny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Na wstępie należy przede wszystkim – powołując się na treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stwierdzić, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Abstrahując więc od zarzutów podniesionych w skardze należy zauważyć, że w zaskarżonej decyzji przytaczając podstawę prawną swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się m. in. na art. 138 § 2 K.p.a. Przepis ten jednak stwierdza, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy – co należy w tym miejscu mocno podkreślić – rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie zawarł stwierdzenia, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w szczególności brak jakichkolwiek wskazań co powinno być przedmiotem dalszego postępowania wyjaśniającego. Nie wskazano ustalenia jakich okoliczności zaniechał organ pierwszej instancji i co w związku z tym należy jeszcze ustalić aby można było merytorycznie rozstrzygnąć sprawę. Tylko w razie stwierdzenia – czego brak w zaskarżonej decyzji – że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co najmniej "w znacznej części" upoważnia organ odwoławczy po myśli art. 138 § 2 K.p.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Jeśli nie zostają spełnione przesłanki wymienione w tym przepisie, to wówczas organ odwoławczy wydaje jedną z decyzji określonych w art. 138 § 1 K.p.a. Na marginesie tylko należy zauważyć, że stosownie do art. 136 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wracając do zasadniczego wątku niniejszego uzasadnienia, należy więc skonstatować, iż skoro w zaskarżonej decyzji nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, to organ odwoławczy dopuścił się naruszenia prawa i skargę należało w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnić. I dlatego orzeczono jak wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło