II SA/Gd 933/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska Sędziowie WSA Alina Dominiak Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dowódcy [...] Flotylli Obrony Wybrzeża z dnia 11 czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku z tytułu posiadania klasy mistrzowskiej specjalisty wojskowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Portu Wojennego z dnia 28 kwietnia 2003 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3 II SA/Gd 933/03 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 11 czerwca 2003 r. Nr [...] Dowódca [...] Flotylli Obrony Wybrzeża na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 9 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Komendanta Portu Wojennego z dnia 28 kwietnia 2003 r. Nr [...] w sprawie wstrzymania wypłaty dodatku z tytułu posiadania klasy mistrzowskiej specjalisty wojskowego do czasu uregulowania stanu prawnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że Dowódca Marynarki Wojennej w dniu 26 lutego 2003 r. rozkazem Nr [...] uchylił swój rozkaz Nr [...] z dnia 28.05.2001 r. dotyczący nadania żołnierzom klas kwalifikacyjnych, w którym to rozkazie nadano J. W. mistrzowską klasę specjalisty wojskowego w specjalności SW 49-7-64. Jako podstawę uchylenia wyżej wymienionego rozkazu podano fakt, iż w związku z wejściem w życie z dniem 30 marca 2001 r. ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2000 r. Nr 120, poz. 1268) utraciły moc prawną obowiązujące dotychczas zarządzenia Ministra Obrony Narodowej wydane bez upoważnienia ustawowego. W związku z tym w dniu 15 kwietnia 2003 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne, mające na celu ponowne ustalenie prawa J. W. do dodatku kwalifikacyjnego za mistrzowską klasę kwalifikacyjną. W wyniku zakończonego postępowania w dniu 28 kwietnia 2003 r. Komendant Portu Wojennego wydał decyzję wstrzymującą wypłatę dodatku z tytułu posiadania klasy mistrzowskiej specjalisty wojskowego i jednocześnie zachował skarżącemu prawo o dodatku za pierwszą klasę specjalisty wojskowego, a swojej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Od powyższej decyzji odwołał się J. W. domagając się jej uchylenia. Rozpatrując złożone odwołanie organ II instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalono, iż o ile udział odwołującego się w sesji egzaminacyjnej, w której złożył on egzamin ma klasę mistrzowską z wynikiem pozytywnym miał miejsce w okresie obowiązywania uchylonych przepisów, to prawo do dodatku z tego tytułu powstaje wbrew twierdzeniom odwołującego się nie z dniem 23 marca 2001 r., a z dniem wydania rozkazu o nadaniu żołnierzowi odpowiedniej klasy klasyfikacyjnej. W myśl pkt 15 rozdziału I "Komisje i Egzaminy" nieobowiązującej Instrukcji o klasyfikowaniu specjalistów wojskowych w siłach zbrojnych RP sygnatura Szkol. [...], po zakończeniu sesji egzaminacyjnej na daną klasę klasyfikacyjną sporządza się protokół w dwóch egzemplarzach podpisany przez przewodniczącego i wszystkich członków komisji egzaminacyjnej, a oryginał tego protokołu stanowi podstawę do wydania rozkazu o nadaniu żołnierzom odpowiedniej klasy kwalifikacyjne. W rozpatrywanym stanie faktycznym na podstawie protokołu sesji egzaminacyjnej, w której uczestniczył skarżący Dowódca Marynarki Wojennej wydał rozkaz o nadaniu klasy kwalifikacyjnej J. W.. Rozkaz o nadaniu klasy kwalifikacyjnej został wydany w dniu 28 maja 2001 r. przez Dowódcę Marynarki Wojennej. Tym samym bezspornym było, iż miało to miejsce w sytuacji utraty mocy prawnej przepisów, o których mowa powyżej. Powyższe spowodowało wszczęcie przez Dowódcę Marynarki Wojennej działań zmierzających do usunięcia powstałego naruszenia prawa poprzez anulowanie rozkazu nr [...] z dnia 28 maja 2001 r., który to rozkaz nadawał skarżącemu klasę mistrzowską specjalisty wojskowego. Wbrew więc twierdzeniom odwołującego się, jego uprawnienie do posiadania klasy mistrzowskiej powstało nie z dniem złożenia egzaminów z wynikiem pozytywnym, a z dniem wydania rozkazu nadającego mu tę klasę, co nastąpiło w dniu 28 maja 2001 r. Dopiero na podstawie uchylonego rozkazu nr [...] z dnia 28 maja 2001 r. została wydana przez Komendanta Portu Wojennego decyzja nr [...] przyznająca skarżącemu dodatek finansowy w wysokości 18% uposażenia zasadniczego, na podstawie której to decyzji pobierał on przedmiotowe świadczenie. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. W. stwierdzając, że utrata mocy obowiązującej przez przepisy, na podstawie których nadano i potwierdzono mu klasy kwalifikacyjne nastąpiła z dniem 30 marca 2001 r., natomiast on wymagane egzaminy zdał w dniu 23 marca 2001 r. i z tym dniem nabył prawo do otrzymywania dodatku finansowego, w związku z czym jego zdaniem, nie powinien ponosić ujemnych konsekwencji późniejszych zmian w obowiązujących przepisach prawa. W odpowiedzi na powyższą skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z postanowieniami art. 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.) 1. Prawo do uposażenia powstaje z dniem stawienia się żołnierza do pełnienia służby w określonych miejscu. 2. Zmiana wysokości uposażenia następuje z dniem powstania okoliczności uzasadniających tę zmianę. Na kanwie tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że przepisy ustawy o uposażeniu żołnierzy, a w szczególności art. 7 ust. 2 tej ustawy nie stwarzają podstawy do zmiany wysokości przyznanego żołnierzowi uposażenia przez obniżenie stawki lub innego składnika wynagrodzenia ustalonego ostateczną decyzją administracyjną, gdy uposażenie to zostało określone niezgodnie z warunkami ustawy bądź przepisami wykonawczymi. Zmiana uposażenia żołnierza w takim wypadku jest dopuszczalna tylko na warunkach zmiany uchylenia bądź stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej - art. 145 § 1, art. 154, 156 § 1 ewentualnie art. 162 § 1 K.p.a. (zobacz bliżej wyrok NSA z 4 sierpnia 1995 r., SA/Wr 436/95, ONSA 1996 z. 4, poz. 155). W rozpatrywanym przypadku organy administracji wstrzymały wypłatę dodatku z tytułu posiadania klasy mistrzowskiej do czasu uregulowania stanu prawnego bez podania podstawy prawnej upoważniającej do takiego działania. Nie kwestionując możliwości podjęcia takiego rozstrzygnięcia należy zwrócić uwagę, że decyzja o wstrzymaniu wypłaty dodatku z tytułu posiadania klasy mistrzowskiej powinna być poprzedzona przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego odpowiadającego ogólnym regułom, a podjęta w sprawie decyzja powinna spełniać wymagania określone art. 107 § 1 K.p.a., to jest zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W przedmiotowej sprawie organy administracji obu instancji jako podstawę faktyczną uzasadniającą ich podjęcie powołują rozkaz Dowódcy Marynarki Wojennej Nr [...] z dnia 26 lutego 2003 r. uchylający rozkaz Nr [...] z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie nadania klas kwalifikacyjnych o specjalnościach wojskowych. W uzasadnieniu decyzji administracyjnych obu instancji brak jest jednak oceny jaki charakter z punktu widzenia postępowania administracyjnego ma ten rozkaz, brak jest również potwierdzeń, że został on skarżącemu doręczony oraz czy mógł on go w jakiś sposób zaskarżyć. Biorąc pod uwagę fakt, że jest to okoliczność, której zarówno organy administracji jak i skarżący nadają kluczowe znaczenie należy stwierdzić, że powinna być ona zgodnie z regułami określonymi w art. 7 i 77 K.p.a. w sposób wszechstronny wyjaśniona, a dokonane ustalenia w myśl art. 107 § 1 K.p.a. powinny znajdować swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji administracyjnych. W rozpatrywany przypadku nie miało to miejsca. Dlatego też przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracji powinny dokonać oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a następnie na tej podstawie rozważyć czy nie zachodzi konieczność podjęcia jednego z rozstrzygnięć określonych w art. 145 § 1, 154, 156 § 1 lub art. 162 § 1 K.p.a. Tylko te przepisy pozwalają bowiem na wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznych decyzji administracyjnych. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, że sygnalizowane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć wpływ na wynik postępowania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Biorąc pod uwagę fakt, że zaskarżone rozstrzygnięcie może wywoływać poważne następstwa prawne Sąd na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że nie może ono podlegać wykonaniu.