II SA/Gd 938/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant: Sylwia Górny po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Uzasadnienie. Decyzją z dnia 23 czerwca 2005r., nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, uchylił własną decyzję z dnia 27 stycznia 2005r., nr [...] przyznającą skarżącemu zasiłek stały w wysokości 418 zł miesięcznie od 1 stycznia 2005r. do 31 stycznia 2007r. i składkę zdrowotną w wysokości 8,50% od kwoty zasiłku na czas trwania świadczenia, po czym przyznał skarżącemu zasiłek stały w wysokości: - 418 zł na okres od 1 do 31 stycznia 2005r., - 317 zł na okres od 1 do 28 lutego 2005r., - 242, 66 zł na okres od 1 marca 2005r. do 31 stycznia 2007r., oraz przyznał składkę zdrowotną w wysokości 8,50% od kwoty zasiłku na czas świadczenia, a także ustalił, że świadczenie pieniężne stanowiące część wypłaconego zasiłku stałego za okres od 1 lutego 2005r. do 30 czerwca 2005r. w łącznej wysokości 677 zł są świadczeniami nienależnie pobranymi podlegającymi zwrotowi. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał co następuje: Decyzją z dnia 27 stycznia 2005r. Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, przyznał A. P. świadczenia pieniężne w formie zasiłku stałego w wysokości 418,00 zł miesięcznie na okres od l stycznia 2005r. do 31 stycznia 2007r. i składki zdrowotnej w wysokości 8,50% od kwoty zasiłku na czas trwania świadczenia. Decyzja ta została zmieniona decyzją z dnia 18 marca 2005r. Nr [...], w ten sposób, że zmianie uległa wysokość zasiłku stałego z uwagi na zmianę sytuacji materialnej świadczeniobiorcy, w następstwie przyznania mu dodatku mieszkaniowego. Odwołanie od tej ostatniej decyzji wniósł Pan A. P. podnosząc, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, z którego wynika, że dodatek mieszkaniowy uznany zostaje za dochód w znaczeniu przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64 póz. 593) z późniejszymi zmianami. Rozpatrując sprawę w wyniku złożonego odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przepis art. 8 ust. l pkt. l, 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej stanowi, iż prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, przy czym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o : 1. miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych 2. składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie społeczne 3. kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu nie wlicza się także jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze. Zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418,00 zł. A. P. jest osobą samotnie gospodarującą, a jego dochód stanowi dodatek mieszkaniowy. Uznając że organ pierwszej instancji błędnie ustalił datę, od której zmianie uległa wysokość zasiłku stałego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 1 czerwca 2005r., sygn. akt [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wydając decyzję z dnia 23 czerwca 2005r., nr [...] organ pierwszej instancji uwzględnił wskazania Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia l czerwca 2005r. sygn. akt [...], jak również istotne dla sprawy okoliczności zaistniałe w związku z wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu l czerwca 2005r. decyzji sygn. akt.[...] w sprawie uchylenia decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 26 stycznia 2005r., nr [...] i przyznania A. P. zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 144,00 zł miesięcznie na okres od l stycznia 2005r. do 31 stycznia 2007r. Biorąc po uwagę, że decyzja o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego wpłynęła w istotny sposób na sytuację dochodową A. P. począwszy od l stycznia 2005r. stosownie do dyspozycji art. 106 ust.5 konieczne było uchylenie decyzji z dnia 27 stycznia 2005 r. Zgodnie z przywołanym wyżej przepisem decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobraniem nienależnego świadczenia i innych przesłanek. Uchylenie decyzji spowodowało konieczność orzeczenie w całości o świadczeniach pieniężnych z pomocy społecznej należnych A. P. w formie zasiłku stałego począwszy od stycznia 2005 r. jak również orzeczenie co do pobranych świadczeń uznanych za świadczenia nienależne. Kierując się przesłankami zawartymi w art. 8 ust. l pkt. l ,3 i 4 ustawy ustalono, że począwszy od l stycznia 2005r. A. P. osiągnął dochód w postaci zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 144,00 zł. , który począwszy od l lutego 2005r. wzrósł do kwoty 218,34 zł. wobec przyznania dodatku mieszkaniowego. A. P. jest osobą samotnie gospodarującą, dlatego na podstawie art. 37 ust. l pkt.l i ust.2 pkt.l ustawy, uwzględniając sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku ustalono, że przysługuje jej zasiłek stały w następujących wysokościach: a) styczeń 2005r.-418.00 zł b) luty 2005r.-317.00 zł c) od l marca 2005r. do końca okresu na który wydano orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (461,00-144,00-74,34 )- 242,66 zł miesięcznie. Za okres od l lutego do 30 czerwca 2005r. strona pobierała zasiłek stały w wysokości niezgodnej z podanym wyżej wyliczeniem o kwotę zasiłku pielęgnacyjnego w wyniku czego pobrała nienależne świadczenia w wysokości 677,00zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. P. decyzją z dnia 21 października 2005r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia, że kwota 677 zł stanowi świadczenie nienależnie pobrane oraz żądania zwrotu tej kwoty i umarza w tym zakresie postępowanie pierwszej instancji, zaś w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy zważył co następuje; zgodnie z treścią art. 37 ust. l pkt l i ust.2 pkt l ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418zł miesięcznie. Stosownie do treści art. 8 ust. 3 ustawy za bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania pomniejszona o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie społeczne, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W myśl art. 8 ust. l pkt l ustawy kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej stanowi kwota 461 zł., zaś art. 106 ust.5 ustawy stanowi, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia.... A. P. jest osobą samotnie gospodarującą. W miesiącu styczniu 2005r. wystąpił do MOPS o przyznanie mu pomocy społecznej w formie zasiłku stałego załączając do wniosku orzeczenie o niepełnosprawności. W miesiącu grudniu 2004r. nie posiadał żadnego dochodu, dlatego też na miesiąc styczeń 2005r. przyznano mu zasiłek stały w kwocie 418,00zł. Od stycznia 2005r. przyznany mu został zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 144zł miesięcznie. Zasiłek pielęgnacyjny stanowi dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy, wobec czego, zgodnie z obowiązującymi przepisami, zasiłek stały należało ustalić w kwocie stanowiącej różnice pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej czyli kwotą 461 zł a dochodem tej osoby w wysokości 144zł. W tym stanie zasiłek stały za m-c luty 2005r. wyniósł317.00zł. Kolejny dochód w formie dodatku mieszkaniowego w kwocie 74,34zł skarżący uzyskał od miesiąca lutego 2005r. Dodatek mieszkaniowy łącznie z zasiłkiem pielęgnacyjnym stanowi dochód w wysokości 218,34zł, wobec czego od miesiąca marca 2005r. kwota zasiłku stałego uległa kolejnej zmianie i wyniosła 242,66zł (461 zł -218,34zł). W związku z tym, iż orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało na okres do 31 stycznia 2007r. zasiłek stały w kwocie 242,66zł przyznany został na okres od l marca 2005r. do 31 styczni 2007r. W przypadku, gdy nastąpi kolejna zmiana w sytuacji materialnej bądź osobistej strony, zasiłek stały podlegać będzie kolejnej weryfikacji. Mając na uwadze obowiązujące przepisy Kolegium stwierdza, iż organ mógł, a nawet był obowiązany,bez zgody strony uchylić własną decyzję z uwagi na uzyskiwanie przez stronę w kolejnych miesiącach wskazanych wyżej dochodów i prawidłowo ustalił wysokość należnej stronie pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. Odnosząc się do treści orzeczenia dotyczącego ustalenia, że wypłacony stronie zasiłek stały w łącznej kwocie 677,00zł stanowi świadczenie nienależne i żądania jego zwrotu Kolegium stwierdza, iż żądanie to jest nieuzasadnione. Art.6 pkt 16 ustawy zawiera jednoznaczną definicję świadczenia nienależnie pobranego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu za świadczenie nienależnie pobrane należy uznać świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. W niniejszej sprawie nie zaistniała sytuacja złożenia przez stronę nieprawdziwych danych czy niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej, wobec czego brak jest przesłanek do uznania, że kwota wskazana w decyzji stanowi świadczenie nienależnie pobrane. Dlatego też w części orzekającej o obowiązku zwrotu tego świadczenia decyzję należało uchylić a postępowanie pierwszej instancji umorzyć jako bezprzedmiotowe, zgodnie z treścią art. 105 § 1 Kpa. Skargę do Sądu na tę decyzję wniósł A. P., wskazując, że jego zdaniem do dochodu nie wlicza się ani zasiłku okresowego, ani dodatku mieszkaniowego, zaś dochód osoby całkowicie niezdolnej do pracy stanowi zasiłek pielęgnacyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Jedyną kwestią wymagająca wyjaśnienia jest odniesienie się do stanowiska skarżącego, że dochodem osoby niepełnosprawnej, niezdolnej do żadnej pracy i samotnie gospodarującej jest zasiłek pielęgnacyjny oraz zarzutu niezgodnego z prawem wliczania do tego dochodu zasiłku okresowego i dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 8 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji) za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca , w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1. miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, 2. składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, 3. kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu nie wlicza się także jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze. Powyższe wyliczenie stanowi zamknięty katalog. Nie mieści się w nim zasiłek okresowy ani dodatek mieszkaniowy, gdyż oba te świadczenia nie są jednorazowymi świadczeniami pieniężnymi ani świadczeniami w naturze o jakich mowa w przywołanym wyżej przepisie. Z natury rzeczy zasiłek okresowy jest świadczeniem wypłacanym co miesiąc przez określony okres. Taki sam charakter ma dodatek mieszkaniowy. Zatem oba te świadczenia podlegają zaliczeniu do dochodu. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe względy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.