II SA/Gd 938/22
WyrokWSA w Gdańsku2023-04-06
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Jolanta Górska, Wojciech Wycichowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 1MW wraz ze stacją transformatorową, dla której brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy stosować wymogi dotyczące "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1) oraz dostępu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czy też wyłącza je przepis art. 61 ust. 3 tej ustawy?Ratio decidendi
Przepis art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu obowiązującym od 29 sierpnia 2019 r., jednoznacznie wyłącza stosowanie wymogów "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1) oraz dostępu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2) do instalacji odnawialnych źródeł energii, niezależnie od ich mocy. Wykładnia systemowa i celowościowa, uwzględniająca cele dyrektyw unijnych dotyczące promowania OZE i upraszczania procedur administracyjnych, potwierdza, że celem ustawodawcy było ułatwienie realizacji takich inwestycji. Organy administracji błędnie odmówiły ustalenia warunków zabudowy, stosując przepisy, które w tym przypadku nie miały zastosowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 1MW wraz ze stacją transformatorową. Wójt Gminy odmówił ustalenia warunków zabudowy, uznając, że inwestycja nie spełnia warunku "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1) i dostępu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2), a przepis art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ma zastosowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia obu decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 września 2022 r. nr SKO Gd/2448/22 w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 25 marca 2022 r. nr RIG.6730.54.2021.AR, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego K. K. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarga K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 września 2022 r., nr SKO Gd/2448/22, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
W dniu 27 października 2021 r. skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1MW wraz z 1 kontenerową stacją transformatorową nn/SN oraz infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki nr [...] obręb U., gmina Pszczółki.
Wójt Gminy Pszczółki decyzją z dnia 25 marca 2022 r., nr RIG.6730.54.2021.AR, wydaną na podstawie art. 4 ust. 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i art. 64 ust. 1 - 5 w zw. z art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r., poz. 741 ze zm.), odmówił ustalenia warunków zabudowy dla objętej wnioskiem inwestycji.
Uzasadniając wydaną decyzję, Wójt wskazał, że elektrowni słonecznych (farm fotowoltaicznych) nie można kwalifikować do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z tym w celu ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej działki należało przeprowadzić pełną analizę urbanistyczną w zakresie określonym w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z przeprowadzonej w niniejszej sprawie analizy wynika zaś, że teren działki nr [...] przeznaczony pod zabudowę nie spełnia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż stan faktyczny i prawny terenu koliduje z planowanym sposobem zabudowy i zagospodarowaniem tej działki. W obszarze analizowanym występują tereny przeznaczone pod uprawy rolne i leśne bez żadnych form zabudowy. Wnioskowana funkcja, jako przemysłowa, nie uzupełnia zatem istniejącej funkcji w obszarze analizowanym. W związku z powyższym, dla planowanej inwestycji nie można ustalić warunków zabudowy, gdyż analizowany teren nie jest zabudowany w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Jednocześnie organ wskazał, że z przeprowadzonej analizy wynika, że w niniejszej sprawie spełnione są pozostałe warunki wynikające z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym warunek dostępu do drogi publicznej, określony w punkcie 2. Organ wyjaśnił przy tym, że choć teren nie ma dostępu do drogi publicznej, to zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisów art. 61 ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 7 września 2022 r., wydaną na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3 pkt 3a, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 i 3, art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r., poz. 503), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Pszczółki z dnia 25 marca 2022 r.
Kolegium wskazało bowiem, że z treści art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że wolą ustawodawcy jest, aby inwestycje, w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW, do których zaliczyć należy farmę fotowoltaiczną, były realizowane przede wszystkim na podstawie ustaleń planu miejscowego - co nie wyklucza jednak możliwości ubiegania się o decyzję o warunkach zabudowy dla takiej inwestycji, jednak wówczas wymagane jest spełnienie wszystkich wymogów z art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 tej ustawy, a więc również zawartych w pkt 1 i 2. Ze stanowiącej załącznik do decyzji analizy wynika zaś, że działka nr [...] położona we wsi U., zlokalizowana jest poza terenami zabudowanymi. W sąsiedztwie działki znajdują się tereny upraw rolnych i tereny leśne. Z uwagi na brak jakiejkolwiek zabudowy w obszarze analizowanym brak jest możliwości ustalenia jakichkolwiek wskaźników oraz parametrów, które stanowiłyby podstawę dla ustalenia wskaźników i parametrów dla nowej zabudowy, w tym wskaźnika powierzchni zabudowy do powierzchni działki. Działka ponadto nie ma możliwości włączenia do drogi publicznej. W skład działki wchodzą grunty rolne oznaczone symbolem RIVa, RIVb, W-RIVb, LsIV. W analizie jednoznacznie stwierdzono, że wobec braku jakiegokolwiek zainwestowania zabudową w obszarze analizowanym, nie ma możliwości określenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie kontynuacji funkcji, gabarytów i parametrów, o których mowa w art. 61 ust. 1 ustawy.
We wniesionej do Sądu skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy wskazanych przepisów nie stosuje się do inwestycji polegających na budowie instalacji odnawialnych źródeł energii, tj. farmy fotowoltaicznej stanowiącej przedmiot wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy złożonego w niniejszej sprawie przez skarżącego, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji ze względu na to, że planowana inwestycja miała nie spełniać wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
- art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 10 ust. 2a pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że inwestycja objęta wnioskiem skarżącego, nie stanowi urządzenia, o którym mowa w dyspozycji naruszonego przepisu, w konsekwencji czego organ w przedmiotowej sprawie nieprawidłowo podjął czynności na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 2a pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i doprowadził do wydania zaskarżonej decyzji;
2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: art 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na braku wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego sprawy, oparciu się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji na poglądach orzecznictwa dotyczących nieaktualnych przepisów prawa i w konsekwencji pominięciu faktu, że w przypadku budowy instalacji związanej z odnawialnymi źródłami energii, nie jest konieczne spełnienie warunku tzw. dobrego sąsiedztwa, a stosowanie wskazanego kryterium w przedmiotowej sprawie przez organ oznacza wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego, jak również utrudnia budowę jakiejkolwiek inwestycji związanej z odnawialnymi źródłami energii.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Samorządowego kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 września 2022 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy Pszczółki z dnia 25 marca 2022 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa.
Mocą kontrolowanych decyzji orzekające organy odmówiły ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1MW wraz z 1 kontenerową stacją transformatorową nn/SN oraz infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki nr [...] obręb U., gmina Pszczółki, wskazując, że w niniejszej sprawie nie można zastosować wyjątku określonego w art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a przeprowadzona analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dowodzi, że warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy nie jest spełniony.
Wskazać w tym miejscu zaś należy, że z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.) - zwanej dalej u.p.z.p., wynika, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Z kolei, art. 59 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 60 ust. 1 tej ustawy decyzję o warunkach zabudowy wydaje na wniosek inwestora wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 oraz uzyskania uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Dla pozytywnego wydania decyzji o warunkach zabudowy określone w tej normie warunki muszą być spełnione łącznie.
W drodze wyjątku przewidzianego w art. 61 ust. 3 u.p.z.p., przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.
W rozpoznawanej sprawie bezspornie mamy do czynienia z sytuacją dotyczącą określenia sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu, dla którego brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nadto, nie budzi wątpliwości Sądu, że planowaną inwestycję zaliczyć należy do instalacji odnawialnego źródła energii, o której mowa w art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Zgodnie bowiem z tym przepisem instalacja odnawialnego źródła energii to instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół: a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub, b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego, a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej lub magazyn biogazu rolniczego.
Wskazać zatem należy, że w orzecznictwie na tle regulacji art. 61 ust. 3 u.p.z.p. prezentowane były sprzeczne stanowiska. Według jednej grupy poglądów, przy wykładni przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie należy ograniczać się tylko do wykładni językowej, ale wskazane jest również sięgnięcie do reguł wykładni systemowej i celowościowej z odwołaniem się do art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., a w konsekwencji przy stosowaniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. należy uwzględnić regulacje zawarte w studium. W przypadku natomiast, gdy postanowienia studium nie przewidują na danym terenie lokalizacji urządzeń odnawialnych źródeł energii o mocy wyższej niż wskazana w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., albo nie jest w takiej sytuacji możliwe wydanie warunków zabudowy w ogóle (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Go 277/21; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 629/21; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 257/22 – dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl) albo możliwe jest wprawdzie wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale na zasadach ogólnych, tj. przy spełnieniu wszystkich warunków wynikających z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 520/22; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 3705/19 - dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Według natomiast drugiej grupy poglądów, kategoryczne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie daje podstaw do wprowadzania ograniczeń w jego zastosowaniu wynikających m.in. z mocy czy innych parametrów jakimi ma się charakteryzować lokalizowana instalacja odnawialnego źródła energii a dokonywanie rekonstrukcji treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie jest właściwe ze względu na wewnętrzny i niewiążący przy wydawaniu decyzji charakter postanowień studium (tak: WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 96/22; WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 549/22; NSA w wyroku z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1276/21 - dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w omawianej kwestii, wypracowano już jednolitą linię orzeczniczą, przyjmując, że lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów u.p.z.p. niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 tej ustawy nie wymaga oceny przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1482/21; wyrok NSA z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2130/22; wyrok NSA z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2249/22 - dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie powyższe stanowisko w pełni podziela.
W szczególności zaś, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1482/21, art. 61 ust. 3 u.p.z.p. uzyskał aktualne brzmienie (obowiązujące od 29 sierpnia 2019 r.) wskutek nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1524, dalej nowela 2019), mocą której dodano zwrot "a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii". Treść tego przepisu jest w pełni klarowna i jednoznacznie przesądza, że przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się m.in. do instalacji odnawialnych źródeł energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Co więcej, z treści tego przepisu nie wynika zróżnicowanie instalacji w zależności od ich mocy. Takiego rozróżnienia nie sposób również wywieść z treści art. 10 ust. 2 u.p.z.p. oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Z przepisów tych wynika wyłącznie to, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 100 (obecnie 500) kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, muszą zostać rozmieszczone w studium, aby mogły później ich dopuszczalna lokalizacja została wprowadzona w planie miejscowym, o ile oczywiście taki plan zostanie uchwalony. Przepisy te odnoszą się jednak do tzw. lokalnego porządku planistycznego (studium, plan miejscowy) i zakres ich stosowania jest ograniczony wyłącznie do tych gminnych aktów planistycznych, a nie decyzji o warunkach zabudowy. Okoliczność, że gmina w studium planuje przeznaczyć dany teren pod określoną zabudowę, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla dopuszczalności wydania warunków zabudowy. Prowadzi zaś do konkluzji, iż brak rozmieszczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW nie wyłącza a priori dopuszczalności ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla takiej inwestycji. Jest to podyktowane tym, że stosownie do art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Jeżeli jednak studium nie jest aktem prawa miejscowego, co wynika z art. 9 ust. 5 u.p.z.p., to jego zapisy nie są wiążące dla organu na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Z uwagi na powyższe art. 10 ust. 2 u.p.z.p., jak i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie mogą stanowić podstaw normatywnych, które powinny być uwzględniane przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wskazać nadto należy, że w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej z dnia 19 lipca 2019 r. wskazano, że ze względu na rozbieżności judykatury, interwencji ustawodawcy wymagała kwestia kwalifikowania budowy urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Zaproponowano rozszerzenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. o instalacje odnawialnego źródła energii. Przy ustalaniu warunków zabudowy dla tych instalacji nie będzie wymagane spełnienie zasady dobrego sąsiedztwa oraz warunku dostępu do drogi publicznej. W ramach tych zapisów w żadnym miejscu nie wskazano, że zmiana art. 61 ust. 3 u.p.z.p. ma dotyczyć instalacji odnawialnego źródła energii o określonej mocy.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1482/21, wskazał także, że nowelizację art. 61 ust. 3 u.p.z.p. trzeba postrzegać systemowo jako realizację celów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych Jednym z celów tej dyrektywy, który został uprzednio również wyrażony w Dyrektywach 2009/28/EC oraz 2001/77/EC, jest zalecenie uproszczenia i skrócenia procedur administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii. Każdy krok w celu zwiększenia dostępności energii słonecznej ma fundamentalne znaczenie w transformacji polityki energetycznej i zmniejszenia uzależnienia od tradycyjnej energii jak i ochronę klimatu. Wdrożenie technologii fotowoltaiki słonecznej i energii słonecznej termicznej daje szanse przynoszenia obywatelom i przedsiębiorstwom korzyści, tak w zakresie ochrony klimatu, jak i korzyści ekonomiczne. Wykorzystanie energii słonecznej, w połączeniu z efektywnością energetyczną, stanowi sposób na ochronę obywateli i przedsiębiorców przed zmiennością cen paliw kopalnych. Te fundamentalne wartości leżące u podstaw ograniczenia barier w rozwoju instalacji fotowoltaicznych w pełni uzasadniały odejście od zawartej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. ustawowej zasady kontynuacji, mającej na celu zapewnienie ładu przestrzennego, z której wynikałaby dopuszczalność realizacji takich inwestycji tylko w sąsiedztwie zabudowy przemysłowej. Nie sposób uzasadnić pierwszeństwa zasady kontynuacji przed korzyściami jakie dla społeczeństwa płyną z energii słonecznej, to jest zwiększeniem bezpieczeństwa energetycznego, stabilnością jej cen oraz korzyściami dla klimatu, takimi jak ograniczenie odpadów, oszczędność paliw kopalnych oraz zmniejszeniem w skali globalnej emisji zanieczyszczeń do atmosfery.
Mając zatem na uwadze wszystkie wskazane powyżej argumenty, Sąd stwierdził, że wydając kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje orzekające organy dokonały błędnej wykładni art. 61 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wykluczenie literalnej wykładni przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p., a skupienie się na poszukiwaniu wykładni systemowej, doprowadziło do wydania decyzji odmownej, która jest przedwczesna i nie uwzględnia możliwości realizacji spornej inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy (art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p.), dla której nie ma potrzeby spełnienia wymogu dobrego sąsiedztwa.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono o uchyleniu decyzji organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na postawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią ocenę prawną sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło