II SA/Gd 945/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. M. G. i R. Z. G. na decyzję Wojewody z dnia 2 listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia postępowanie w sprawie zawiesić. Z. M. G. i R. Z. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 2 listopada 2011 r., nr [[...]]. Decyzją tą Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, z dnia 24 sierpnia 2011 r., nr [[...]], którą odmówiono skarżącym zwrotu nieruchomości położonej w G. przy ul. C., stanowiącej uprzednio działki nr: [[...]] i [[...]], w skład której wchodzą obecnie działki nr: [[...]]-[[...]]. Przedmiotowa nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia 5 listopada 1979 roku, sporządzonym na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r., nr 11, poz. 79), pod ogródki działkowe. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja wydana została na podstawie art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 roku, nr 102, poz. 651 ze zm.). Art. 136 ust. 3 stanowi, iż poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z art. 137 ust. 1 wynika zaś, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jak wynika z uzasadnienia decyzji podstawą jej wydania stanowiły ustalenia organu, zgodnie z którymi na działkach nr: [[...]] i [[...]] - będących własnością Gminy Miasta, w użytkowaniu wieczystym Polskiego Związku Działkowców - cel wywłaszczenia został zrealizowany albowiem stanowią one integralną część ogrodu działkowego [[...]]. W odniesieniu do działek nr: [[...]]-[[...]], w stosunku do których użytkowanie wieczyste na rzecz Polskiego Związku Działkowców zostało rozwiązane porozumieniem z dnia 29 kwietnia 2008 r., organ również uznał, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany. Na terenie tym - według organu - wybudowano bowiem Dom Działkowca z pomieszczeniami administracyjnymi, świetlicą i hydrofornią, wybudowano pompę głębinową wody, część terenu przeznaczono na parking, zbiornik wodny zarybiono, a teren przy zbiorniku był corocznie wykaszany. Działka oznaczona nr [[...]] jest wciąż wykorzystywana przez członków ROD [[...]] i jest zagospodarowana w całości przez ogródki działkowe. W stosunku do pozostałych działek nr: [[...]]-[[...]] organ uznał, iż nie mogą one zostać zwrócone w związku z wykorzystaniem ich pod realizację drogi publicznej - ulicy C. Organ stwierdził bowiem, iż w wyniku przebudowy ulicy C. w 2011 roku teren ten został zagospodarowany pod chodnik i teren zieleni urządzonej. Rozpoznając skargę na powyższą decyzję Sąd stwierdził, iż postanowieniem z dnia 18 stycznia 2011 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SA/Gd 562/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym: "Czy art. 137 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) w zakresie, w jakim nie uznaje za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, na której w terminie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, rozpoczęto prace związane z realizacją tego celu i w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten zrealizowano, lecz następnie przeznaczono ją na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest zgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP ?". Sprawa została zarejestrowana w Trybunale pod sygnaturą P 12/11. W uzasadnieniu tego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził m. in.: "Jeżeli zatem istnieje, wywiedziona z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, polegająca na tym, że należy zwrócić wywłaszczoną nieruchomość w każdym przypadku, w którym nie jest ona faktycznie wykorzystywana na cel publiczny określony w decyzji o wywłaszczeniu, to art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest zgodny z tą zasadą, gdyż nie przewiduje możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, na której wprawdzie zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu z zachowaniem terminów w nim wskazanych, ale później ten sposób wykorzystywania zarzucono i przystąpiono do wykorzystywania nieruchomości na inny cel, nawet też publiczny." Sąd ustalił również, iż postanowieniem z dnia 12 maja 2011 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze akt I SA/Wa 41/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym: "Czy art. 1 pkt 89 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004r. Nr 141 poz. 1492) w zw. z art. 19 tej ustawy - zmieniający art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010r. Nr 102 poz. 651 ze zm.) w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie nowego brzmienia art. 137 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w sytuacji, kiedy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został przez jednostkę samorządu terytorialnego zrealizowany przed dniem 22 września 2004r. tj. dniem wejścia w życie wyżej wymienionej ustawy zmieniającej - jest zgodny z art. 2 i art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Sprawa została zarejestrowana w Trybunale pod sygnaturą P 38/11. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga oceny prawidłowości zastosowania przez organy w niniejszej sprawie art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która to ocena jest zależna od wyniku opisanych powyżej postępowań toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym. W związku z powyższym Sąd - na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy zgodności z Konstytucją przepisów wskazanych w ww. postanowieniach wojewódzkich sądów administracyjnych, w tym w szczególności art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.