II SA/Gd 96/03
WyrokWSA w Gdańsku2006-01-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędzia WSA Jolanta Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa i przebudowa istniejącego garażu, polegająca na jego powiększeniu, stanowi budowę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę, a w przypadku braku takiego pozwolenia, czy organ ma obowiązek wydać nakaz rozbiórki?Ratio decidendi
Rozbudowa i przebudowa istniejącego obiektu budowlanego, polegająca na powiększeniu jego powierzchni i kubatury, stanowi budowę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W przypadku wykonania takich prac bez wymaganego pozwolenia, organ administracji ma obowiązek, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, wydać decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej części obiektu.Stan faktyczny
Skarżący J. i S. S. zostali decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 września 2002 r. zobowiązani do rozbiórki rozbudowanej części garażu, wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący w odwołaniu argumentowali, że wykonane prace stanowiły remont, a nie budowę, i nie wymagały pozwolenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 48 Prawa budowlanego i domagając się stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
II SA/Gd 96/03
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 września 2002 r., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał J. i S. S. rozbiórkę rozbudowanej części garażu, o wymiarach 1,5 x 6,3 m od strony ulicy [...] na nieruchomości położonej w G., przy ul. [...].
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że oględziny przeprowadzone w dniu 20 sierpnia 2002 r. wykazały, że ściana frontowa garażu, istniejącego na nieruchomości inwestorów przy ul. [...] 1, została wysunięta o 150 cm w kierunku ulicy, w stosunku do poprzedniego położenia. Ściana frontowa została rozebrana i zdemontowano istniejącą w niej bramę garażową. Następnie wymurowano nową ścianę zewnętrzną, w której zamontowano podnoszoną bramę oraz dobudowano nową boczną ścianę od strony posesji przy ul. [...]. Prace związane z przebudową i powiększeniem garażu zostały wykonane latem 2002 r., bez uzyskania przez inwestorów ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedmiotowy garaż rozbudowano o powierzchnię 1,5 x 6,3 m.
Uwzględniając to, że roboty budowlane związane z powiększeniem garażu wykonano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, organ administracji uznał, że stosownie do art. 48 cytowanego wyżej Prawa budowlanego istniał obowiązek obligatoryjnego nakazu rozbiórki tej części obiektu budowlanego.
Odwołanie od decyzji wnieśli J. i S. S., zarzucając, że wykonane przez nich roboty budowlane nie były inwestycją, "lecz remontem istniejącego garażu, polegającym między innymi na jego wydłużeniu."
W tej sytuacji, w ocenie inwestorów, miał zastosowanie przepis art. 29 ust 2 pkt 1 Prawa budowlanego, stanowiący, iż remont garażu nie wymaga pozwolenia na budowę. W odwołaniu zarzucono również, że art. 48 Prawa budowlanego "nie dotyczy obiektu będącego w budowie lub wybudowanego, a w szczególności obiektu, w którym przeprowadzono wyłącznie remont." Konsekwencją wykonanych przez nich prac nie było powstanie obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, wobec czego decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Nie uwzględniając tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w dniu 3 grudnia 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ administracji wskazał, że przebudowa istniejącego garażu poprzez powiększenie jego powierzchni o wymiary 1,50 x 6,3 m wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a ponadto przepis art. 48 Prawa budowlanego dotyczy obligatoryjnego nakazu rozbiórki nie tylko obiektu budowlanego, lecz również jego części zrealizowanej w warunkach samowoli budowlanej.
Organ odwołał się również do definicji zawartej w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, wskazując, że przez pojęcie budowy obiektu budowlanego rozumie się również jego przebudowę.
W skardze do Sądu J. i S. S., zarzucając rażące naruszenie art. 48 Prawa budowlanego, domagali się stwierdzenia nieważności decyzji organów obydwu instancji, bądź też uchylenia zaskarżonej decyzji.
W ocenie skarżących, przy przedmiotowym garażu nie przeprowadzano żadnych prac, które wymagały by uzyskania pozwolenia na budowę. Wywodzili, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można nakazać rozbiórki części budynku, zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej, jeżeli samowolnie zrealizowana jego część jest połączona trwale z nim w taki sposób, że ewentualna rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji faktycznej i prawnej, zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że zakres i opis robót budowlanych przeprowadzonych przy przebudowie przedmiotowego garażu, polegający na rozbiórce frontowej ściany tego obiektu łącznie z bramą garażową, a następnie dobudowanie nowej ściany zewnętrznej ściany bocznej od strony Tetmajera, co spowodowało wydłużenie garażu o 1,50 m w kierunku ulicy, było samowolą budowlaną związaną z powiększeniem powierzchni i kubatury istniejącego poprzednio garażu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) stanowił, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Okoliczności faktyczne sprawy, oparte na ustaleniach dokonanych w toku oględzin, przeprowadzonych z udziałem skarżącego S. S. oraz pełnomocnika inwestorów nie są w skardze kwestionowane, a wynika z nich, że latem 2002 r. właściciele przedmiotowej nieruchomości przy ul. [...] 1 A w G. rozebrali ścianę frontową istniejącego garażu i zdemontowali znajdującą się w niej bramę garażową, wymurowali nową ścianę zewnętrzną, w której zamontowano podnoszoną bramę (ściana frontowa) oraz dobudowali boczną ścianę od strony posesji przy ul. [...]. Konsekwencją tych prac była rozbudowa garażu o wymiary 1,5 x 6,3 m. Przedmiotowy protokół został podpisany przez skarżącego i pełnomocnika inwestorów bez żadnych zastrzeżeń.
W świetle tych ustaleń bezsporne jest, że inwestorzy dokonali rozbudowy i przebudowy istniejącego obiektu budowlanego, powiększając go o wskazaną wyżej kubaturę i powierzchnię.
Stosownie do obowiązującego wówczas art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należało rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego.
Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30.
W świetle przytoczonych przepisów prawa zarzuty skargi dotyczące wydania nakazu rozbiórki z rażącym naruszeniem przepisów prawa są oczywiście bezzasadne.
Obowiązujący wówczas art. 29 ust 2 pkt 1 Prawa budowlanego stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów zabytkowych, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu i instalacji gazowych albo zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej lub powodzią, a także nie wpływa na zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy na terenie miast.
Nie dotyczył on zatem robót wykonanych samowolnie przez skarżących, polegających na przebudowie istniejącego obiektu budowlanego, w tym wykonaniu nowego stropu, jako elementu konstrukcji oraz powiększeniu istniejącego garażu o ok. 10 m2.
Przepisy Prawa budowlanego nie przewidują legalizacji oczywistej samowoli budowlanej z tej tylko przyczyny, iż inwestor samowolnie rozebrał istniejący obiekt budowlany, powiększył go o znaczną powierzchnię, a następnie połączył nowym stropem. Jest to okoliczność faktyczna, a nie prawna.
Z tych tez przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło