II SA/Gd 96/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w dniu 13 października 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. S., L. S. i A. K. na decyzję Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 30 listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej warunków zabudowy oddala skargę. Decyzją z dnia 22 stycznia 2003 r. Burmistrz ustalił na rzecz T. W. dla warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego w głąb działki o część mieszkalną z poddaszem użytkowym przewidzianej do realizacji w M. przy ul. W. [...], działka nr [...] obręb [...]. W dniu 14 października 2005 r. S. S., L. S. i A. K. – współwłaścicielki nieruchomości położnej na działce nr [...], graniczącej z nieruchomością objętą ww. inwestycją - wniosły o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 maja 2006 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 22 stycznia 2003 r. Rozpatrując ponownie sprawę, a skutek wniosku stron, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 19 września 2006 r., utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 9 maja 2006 r. Wnioskiem z dnia 5 lutego 2009 r. S. S., L. S. i A. K. wniosły o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2006 r. z uwagi na nowe okoliczności wcześniej nieznane, a które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz z uwagi na wysokie prawdopodobieństwo wydania decyzji przez Burmistrza wskutek przestępstwa. W uzasadnieniu podniosły, że w trakcie postępowania prokuratorskiego ujawniono błąd w decyzji Burmistrza z dnia 22 stycznia 2003 r. polegający na sfałszowaniu dokumentu poprzez samowolne dopisanie przez urzędniczkę słów, które niw były treścią wniosku poprzez zmianę wnioskodawcy z K. W. na T. W. bez stosownego upoważnienia, pełnomocnictwa lub późniejszego potwierdzenia. Po rozpatrzeniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 6 kwietnia 2009 r., wydaną na podstawie art. 149 § 3, art. 145 § 1 i 2, art. 156, art. 157 i art. 150 § 1 k.p.a., odmówiło wznowienia postępowania wskazując w uzasadnieniu decyzji, że zarzuty przedstawione przez wnioskodawczynie nie dotyczyły decyzji Kolegium z dnia 9 maja 2006 r., lecz decyzji Burmistrza z dnia 22 stycznia 2003 r., albowiem tę decyzję wnioskodawczynie wskazały jako obarczoną błędem wskutek działań urzędnika Urzędu Miasta. Nowe, nieznane wcześniej okoliczności, którym w przekonaniu wnioskodawczyń jest sfałszowanie dokumentu, w efekcie czego zmieniono kwestionowanej decyzji Burmistrza wnioskodawcę i zakres planowanej inwestycji, są zarzutami dotyczącymi postępowania prowadzonego przez Burmistrza i jako takie mieszczą się w katalogu podstaw wznowienia postępowania. Z uwagi na powyższe Kolegium na zasadzie art. 149 § 3 k.p.a. uznało, że uwzględnienie wniosku i wszczęcie postępowania jest niedopuszczalne. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawczynie wskazały na nowe okoliczności, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia z uwagi na wysokie prawdopodobieństwo wydania decyzji przez Burmistrza wskutek przestępstwa popełnionego przez pracownika Urzędu Miasta. W ocenie skarżących wniosek o wznowienie postępowania jest w pełni uzasadniony, a sprawę należy potraktować kompleksowo, biorąc pod uwagę wszystkie zgromadzone w sprawie dokumenty, a nie opierając się wyłącznie na ocenie Urzędu Miasta. Rozpatrując ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 30 listopada 2009 r., wydaną na podstawie art. 145 § 1, art. 147, art. 149 § 3 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 6 kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że warunkiem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest pojawienie się takich dowodów i okoliczności, które są dla sprawy istotne i nowe, przy czym muszą to być dowody istniejące w dniu wydania decyzji lecz nieznane organowi wydającemu decyzję. Kolejną przesłanką warunkująca wznowienie postępowania jest zgłoszenie przez stronę żądania wznowienia w terminie jednego miesiąca od daty dowiedzenia się przez nią o okoliczności stanowiącej podstawę do jego wznowienia. Kolegium podniosło, że na okoliczność prawdopodobieństwa wydania decyzji przez Burmistrza wskutek przestępstwa wnioskodawczynie wskazywały już w trakcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Z dołączonego do akt sprawy postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia 18 grudnia 2008 r. wynika, że zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa zostało złożone przez wnioskodawczynie w dniu 14 sierpnia 2008 r., a więc już w trakcie toczącego się postępowania prokuratorskiego wiedziały one o okolicznościach wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania. Oznacza to, że w sprawie nie został zachowany, wskazany w art. 148 § 1 k.p.a. jednomiesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, co uzasadnia wydanie decyzji o odmowie wznowienia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Odnośnie przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Kolegium wskazało, że podstawa wznowienia w postaci sfałszowania dowodu, czy wydania decyzji w wyniku przestępstwa powinna być stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu. W niniejszej sprawie nie zapadło jednak prawomocne orzeczenie sądu ani innego organu. Postanowienie o umorzeniu śledztwa zostało uchylone postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 11 marca 2009 r. i sprawa została przekazana Prokuratorowi Rejonowemu celem dalszego prowadzenia postępowania. Kolegium stwierdziło, że w sprawie zachodzi konieczność odmowy wznowienia postępowania, jednak podstawą do podjęcia takiego rozstrzygnięcia jest inna przyczyna niż określona w zaskarżonej decyzji. Kolegium uznało, że nie została spełniona ustawowa przesłanka złożenia podania o wznowienie w terminie, a zatem zobowiązane było do odmowy wznowienia postępowania. S. S. i L. S. w skardze na powyższą decyzję wniosły o jej uchylenie wskazując w uzasadnieniu skargi, że utrzymanie w mocy decyzji z dnia 6 kwietnia 2009 r. oznacza, że Kolegium merytorycznie rozpatrzyło wniosek, czego mu nie było wolno, zważywszy na zarzut uchybienia terminu. Zdaniem skarżących należało skorzystać z art. 105 k.p.a. Wniosek o wznowienie postępowania został bowiem rozpatrzony merytorycznie. Skarżące podniosły ponadto, że w sierpniu 2008 r. powiadomiły prokuraturę wyłącznie o swych wątpliwościach, które nie mogły stanowić podstawy wniosku o wznowienie postępowania. Kolegium nie ustaliło daty doręczenia stronom postanowienia Prokuratury z dnia 18 grudnia 2008 r. o umorzeniu śledztwa, co powoduje, że nie mogło merytorycznie stwierdzić uchybienia terminu. Dla bytu i skuteczności wniosku znaczenie ma orzeczenie Sądu Rejonowego z dnia 11 marca 2009 r., które potwierdza fakty wskazane w postanowieniu prokuratury, co uzasadnia twierdzenie, że wniosek pierwotny o wznowienie postępowania wbrew twierdzeniom Kolegium był przedwczesny a stał się skuteczny już w trakcie postępowania. Kolegium bezzasadnie wymagało przedstawienia prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego popełnienie przestępstwa, albowiem zgodnie z art. 145 § 2 k.p.a., orzeczenia takie nie jest konieczne wobec oczywistości popełnienia przestępstwa. W niniejszej sprawie urzędniczka do protokołu przyznała, że sama zmieniła treść dokumentów, co czyni zadość treści tego przepisu, na który strony się powołują. W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2009 r. wniosła również A. K. W uzasadnieniu skargi podniosła, że już w 2005 r. podejrzewała, że decyzja Burmistrza z dnia 23 styczna 2003 r. została wydana z naruszeniem prawa oraz w wyniku przestępstwa. Przedstawiła okoliczności dotyczące podejrzenia popełnienia przestępstwa przez pracownika Urzędu Miasta. Wskazał, że w sprawy nie rozpatrzono rzetelnie i nie wyjaśniono wszystkich okoliczności, w tym naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieprzestrzeganie równego traktowania wszystkich stron przez władze publiczne oraz naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedostateczne zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego potrzebnego dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o unieważnienie decyzji Burmistrza z dnia 22 stycznia 2003 r. W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 1 lica 2010 r. sprawa ze skargi S. S. i L. S. została połączona do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą ze skargi A. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Decyzja ta kończy postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania, na skutek negatywnego załatwienia wniosku. W tej fazie postępowania organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem ustawowych terminów. Odmowa wznowienia może mieć miejsce wyłącznie z uwagi na naruszenie przepisów formalnych, a nie materialnoprawnych. Następuje wtedy gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. W przedmiotowej sprawie granice rozstrzygnięcia zostały wyznaczone wnioskiem stron o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2006 r. Zatem kontrolą organów rozstrzygających w przedmiotowej sprawie objęte było wyłącznie postępowanie toczące się przez tymże Kolegium zakończone ww. decyzja, a więc postępowanie w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia 22 stycznia 2003 r. Wniosek o wznowienie postępowania dotyczył zatem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zapadłej w postępowaniu zwykłym, wydanej przez Burmistrza. Przedmiotem tego postępowania było zatem wyłącznie ustalenie, czy decyzja Burmistrza z dnia 22 stycznia 2003 r. była dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji. Z kolei kontrola tego postępowania, w wyniku wniosku o jego wznowienie, może się odbywać wyłącznie w oparciu o ustalenia, czy w jego toku wystąpiły uchybienia proceduralne określone w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. Aby jednak podnoszone we wniosku podstawy wznowienia postępowania mogły być przez organ merytorycznie rozpatrzone, musza one dotyczyć postępowania, którego wznowienia strona żąda. W sytuacji, gdy okoliczności powoływane przez stronę stanowią przesłanki wznowienia postępowania innego, niż strona się domaga, organ nie ma podstaw, aby wznawiać postępowanie. Rozstrzyganie co do przesłanek wznowienia postępowania innego, niż tego, którego wznowienia strona się domaga stanowiłoby rozpoznanie sprawy z naruszeniem właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Tego typu sytuacja, jak wyżej opisana miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Z treści podania o wznowienie postępowania wynikało, że w istocie strony oparły swoje żądanie o przesłanki wznowienia wymienione w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a., albowiem podnosiły, że wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2006 r. utrzymującą decyzję tegoż Kolegium o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 22 stycznia 2003 r., jest uzasadnione ujawnieniem się nowej, nieznanej wcześniej okoliczności, polegającej na sfałszowaniu dokumentu, co jednocześnie stanowiło wydanie decyzji wskutek przestępstwa. Konsekwentnie jednak umyka skarżącym, że okoliczności, na które się powołują stanowić mogą wyłącznie przedmiot rozstrzygnięcia w stosunku do postępowania zakończonego decyzją Burmistrza z dnia 22 stycznia 2003 r. Wskazywana przez skarżących okoliczność, że w toku ww. postępowania pracownik Urzędu Miasta dokonał sfałszowania dokumentu w postaci wniosku o ustalenie warunków zabudowy oraz że na skutek powyższego doszło do popełnienia przestępstwa w żaden sposób nie może dotyczyć postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza. Wskazywane przez skarżących wady postępowania nie zaistniały bowiem w postępowaniu zakończonym decyzją Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2006 r. W postępowaniu tym nie mogły zatem wystąpić okoliczności, na które powoływały się skarżące, żądając wznowienia postępowania. Z tych względów należało uznać, że podanie zawierające żądanie wznowienia postępowania, nie było oparte o ustawowe przesłanki wznowienia, albowiem określone w nim okoliczności odnosiły się do innego postępowania, niż to, którego wznowienia skarżące się domagały. W takiej sytuacji procesowej organ rozstrzygający w przedmiotowej sprawie zobowiązany był do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Oceniając zaskarżoną decyzję, w związku z poczynionymi wyżej uwagami, Sąd miał na względzie, że Kolegium rozpatrując ponownie sprawę wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, jednak błędnie uznał w uzasadnieniu decyzji, że odmowa wznowienia postępowania winna była nastąpić z uwagi na wniesienie podania o wznowienie postępowania z przekroczeniem ustawowego terminu. Jak bowiem już wyżej wskazano prawidłową podstawą odmowy wznowienia postępowania było ustalenie, że okoliczności podnoszone w podaniu dotyczyły innego postępowania, tak jak to przyjęło Kolegium rozstrzygając w pierwszej instancji. Skoro zatem podanie o wznowienie postępowania nie wskazało przesłanek wznowienia brak było podstaw do badania, czy skarżące wniosły o wznowienie postępowania w ustawowym terminie. Utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji przez organ odwoławczy (czy też, jak w przedmiotowej sprawie, organ rozpatrujący sprawę w trybie art. 127 § 3 k.p.a.) oznacza, że nowe powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu pierwszej instancji. Inaczej mówiąc oznacza to, że organ drugiej instancji doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji jak organ pierwszej instancji. Z tych też względów brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, mimo że z uwagi na błędne uzasadnienie naruszała ona art. 107 § 3 k.p.a., albowiem naruszenie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Na skutek wydania zaskarżonej decyzji ostało się bowiem prawidłowe rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2006 r. to jest decyzja tegoż Kolegium z dnia 6 kwietnia 2009 r. Wyłącznie zaś naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowić podstawę uwzględnienia skargi. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.