II SA/Gd 96/15

WyrokWSA w Gdańsku2015-08-19

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Wanda Antończyk, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, na której znajduje się pylon reklamowy, ma przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nowego nośnika reklamy usytuowanego w bliskiej odległości od granicy jego działki, w kontekście potencjalnego oddziaływania inwestycji na jego nieruchomość i interesy prawne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania i prawa materialnego, odmawiając skarżącej Spółce przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Właściciel nieruchomości sąsiedniej, nawet jeśli jego nieruchomość nie jest bezpośrednio zabudowana, powinien być uznany za stronę, jeśli istnieje potencjalne oddziaływanie planowanej inwestycji na jego uzasadnione interesy, w tym interesy wynikające z prawa sąsiedzkiego (art. 144 k.c.). Brak takiego uznania uniemożliwia ochronę tych interesów.
Stan faktyczny
Spółka A. wniosła skargę na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę nośnika reklamy i tablicy reklamowej. Wojewoda uznał, że Spółka A., właściciel sąsiedniej działki z pylonem reklamowym, nie jest stroną postępowania, ponieważ jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Spółka A. zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię pojęcia "obszaru oddziaływania" oraz brak uwzględnienia jej interesów prawnych wynikających z prawa sąsiedzkiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz A. Spółki z o.o. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Wojewody z dnia 17 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 17 grudnia 2014 r., nr [...], umarzającą postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem A. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 5 września 2014 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę B. dla inwestycji polegającej na budowie nośnika reklamy o wysokości 7,52 i tablicy reklamowej przy ul. A., działka nr [...] obr. [...] G. Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 5 września 2014 r., nr [...], Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę B. dla inwestycji polegającej na budowie nośnika reklamy o wysokości 7,52 i tablicy reklamowej o wymiarach 4,0 x1,5 m przy ul. A., na działce nr [...] obr. [...] w G. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. Skarżąca zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem uprawnień strony do wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów poprzez wydanie jej przed upływem terminu do wniesienia uwag. Skarżąca twierdziła, że swoje uwagi przekazała pismem w dniu 5 września 2014 r. Zarzuciła również niezgodne z prawem odstąpienie od uzasadniania decyzji, mimo że decyzja rozstrzyga sporne interesy stron. Rozpoznając odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 17 grudnia 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, że skarżącej Spółce nie przysługuje przymiot strony. Organ odwoławczy zweryfikował w świetle przepisów prawa budowlanego, w tym art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stanowisko organu I instancji, który uznał skarżącą za stronę, i doszedł do przekonania, że brak jest przepisów, których naruszenie planowaną inwestycją uzasadniałoby legitymację procesową skarżącej Spółki jako właściciela działki nr [...], bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji na działce nr [...]. Organ odwoławczy nie zaprzeczając tezie o dopuszczalności ustronnienia właścicieli działek sąsiednich w postępowaniu o pozwolenie na budowę wyjaśnił, że w świetle okoliczności przedmiotowej sprawy przyznanie przymiotu strony skarżącej Spółce jest nieuzasadnione. W postępowaniu udzielono pozwolenia na budowę nośnika reklamy o wysokości 7,52 m i tablicy reklamowej o wymiarach 4,0 m x 1,5 m, która jest usytuowana w odległości około 2 m od granicy działki skarżącej Spółki, natomiast fundament tego obiektu (całkowicie zagłębiony) usytuowano w odległości 1 m od tej granicy. Biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, organ nie dopatrzył się takiego oddziaływania na działkę sąsiednią, które pozwoliłoby uznać ją za znajdującą się w obszarze oddziaływania. Najbliższy obiekt to nośnik reklamowy Skarżącej spółki zlokalizowany w odległości około 23 m od granicy z działką nr [...] , który według skarżącej spółki będzie przysłonięty przez obiekt projektowany, objęty przedmiotową decyzją. Organ wskazał, że obowiązujące przepisy nie regulują zasad sytuowania reklam, a fakt że skarżąca jako pierwsza usytuowała taki obiekt nie może ograniczać zabudowy sąsiednich nieruchomości w zgodzie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ ustalił, że z dołączonych do odwołania zdjęć wynika, iż istniejący pylon reklamowy jest zdecydowanie większych rozmiarów od planowanego i należałoby rozważyć czy to on nie oddziałuje na nieruchomość inwestora. Organ wskazał, że obszar oddziaływania to nie jest teren, w którym da się odczuć skutki uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem obiektu, jest to bowiem oddziaływanie faktyczne przedsięwzięcia, które w pewnych okolicznościach może stanowić podstawę do wystąpienia na drogę postępowania cywilnego. Organ odwoławczy podkreślił, że planowany obiekt nie jest obiektem budowlanym mogącym oddziaływać znacząco na środowisko, gdyż nie jest wymieniony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Ponadto w wyniku jego powstania nie zmieni się sposób odprowadzenia wód opadowych, zatem nie zostaną naruszone przepisy ustawy Prawo wodne. Nie generuje on uciążliwych dla sąsiednich nieruchomości immisji typu hałas, zapach czy drgania. Powstanie tego obiektu nie uniemożliwi skarżącej korzystania z jej nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy wskazał, że inne zakończone postępowania administracyjne prowadzone względem inwestora przez organy nadzoru budowlanego, nie mogą mieć wpływu na przedmiotowe postępowanie po pierwsze ze względu na brak przymiotu strony przez skarżącą a po drugie, są to odrębne postępowania nie mające wpływu na przebieg badanej sprawy. Podobnie kwestie estetyki i ilości reklam na budynku inwestora nie mogą być przedmiotem tego postępowania. W skardze na powyższą decyzję A. zarzuciła naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w związku z art. 144 kodeksu cywilnego poprzez odmowę skarżącej przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, z uwagi na błędną wykładnię pojęcia "obszaru oddziaływania obiektu" skutkujące przyjęciem, że nieruchomość skarżącej leży poza obszarem oddziaływania nośnika z tablicą reklamową i w konsekwencji niezasadne umorzenie postępowania; 2. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz brak prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w szczególności poprzez: - brak dokonania rzetelnej i wszechstronnej oceny uwarunkowań prawnych planowanej inwestycji przy uwzględnieniu interesu prawnego Skarżącej jako właścicielki sąsiedniej nieruchomości, - wydanie rozstrzygnięcia w sprawie przed wykonaniem przez organ I instancji wezwania do uzupełnienia postępowania dowodowego, co spowodowało pominięcie przez organ II instancji stanowiska organu I instancji wyrażonego w piśmie z dnia 18 grudnia 2014 r. oraz dołączonych do tego pisma dokumentów, - pominięcie dowodu z pisma skarżącej z dnia 5 września 2014 r. i dokumentacji zdjęciowej dołączonej przez skarżącą do odwołania, - pomięcie przy wyznaczaniu obszaru oddziaływania obiektu funkcji, formy oraz konstrukcji projektowanego obiektu a także sposobu, w jaki obiekt ten będzie oddziaływał na istniejący już na nieruchomości skarżącej pylon reklamowy; 3. art. 8, 9, 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, zasady udzielania informacji, oraz zasady szybkości postępowania przejawiające się w szczególności przyznaniem prymatu zasadzie szybkości postępowania nad zasadą wnikliwości rozpoznania sprawy oraz odmową skarżącej statusu strony w przedmiotowym postępowaniu mimo przyznawania skarżącej statusu strony w trzech wcześniejszych postępowaniach także dotyczących usytuowania nośnika z tablicą reklamową na gruncie inwestora; 4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do argumentów skarżącej podniesionych w odwołaniu. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca kwestionuje prawidłowość proceduralną przeprowadzonego postępowania z powodu wydania decyzji przed upływem terminu wyznaczonego dla stron do ustosunkowania się do zebranego w sprawie materiału. Wskazała, że zawiadomienie o tym terminie doręczone zostało Spółce w dniu 1 września 2014 r., a Spółka w dniu 5 września 2014 r. nadała w placówce pocztowej pismo z tej daty wyrażające swoje stanowisko wobec inwestycji. Organ I instancji nie czekał natomiast na upływ terminu i w dniu 5 września 2014 r. wydał decyzję udzielającą pozwolenie na budowę. W odniesieniu do pozbawienia skarżącej przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu skarżąca wskazała, że organ odwoławczy uczynił to bez analizy argumentacji przedstawionej w odwołaniu dotyczącej wpływu planowanego obiektu na możliwość korzystania przez skarżącą z jej nieruchomości. Wojewoda pominął przy tym analizę oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżącej przez pryzmat przepisów prawa sąsiedzkiego uregulowanych w art. 140-144 kodeksu cywilnego. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżąca wskazała, że przy ustalaniu kręgu stron postępowania organ winien mieć na uwadze, że obszar oddziaływania obiektu związany jest w szczególności z posadowieniem obiektów, ich wzajemnym oddziaływaniem związanym chociażby z odległością od innych elementów zabudowy i ograniczeniem zagospodarowania terenów sąsiednich, zazwyczaj (choć nie tylko) nieruchomości, przy granicy których ma powstać obiekt budowlany, w świetle przepisów art. 140-144 kodeksu cywilnego. Zasłonięcie istniejących tablic i billboardów reklamowych może powodować pozbawienie działki funkcji usługowej, co wiąże się niewątpliwie ze znacznym ograniczeniem jej zagospodarowania, a w konsekwencji naruszeniem regulacji dotyczących tzw. prawa sąsiedzkiego, w szczególności art. 144 kc obejmującego zakaz ujemnego oddziaływania na cudzą nieruchomość. Podkreślono, że inwestor planuje umiejscowić nośnik z tablicę reklamową w bardzo bliskiej tj. 2 metrowej odległości od granicy z nieruchomością skarżącej, podczas gdy sama skarżąca umiejscowiła swój nośnik w odległości 23 m od granicy działki. Skarżąca podkreśliła, że inwestor ma faktyczną możliwość lokalizacji projektowanego obiektu w innym miejscu na swojej działce, co umożliwiłoby uwzględnienie interesów wszystkich stron. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Skarga jest uzasadniona. Kontroli legalności w postępowaniu przed sądem poddana została decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego w odniesieniu do A. wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę nośnika reklamy i tablicy reklamowej. Przyczyną umorzenia postępowania odwoławczego był brak interesu prawnego odwołującej się, której nieruchomość, czyli działka o nr [...] będąca w jej użytkowaniu wieczystym, znajdując się poza terenem oddziaływania inwestycji, nie czyniła jej stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę nośnika reklamy i tablicy reklamowej zlokalizowanych na działce bezpośrednio sąsiadującej, tj. działce nr [...]. Organ odwoławczy doszedł do przekonania, że oddziaływanie planowanej inwestycji nie będzie wykraczać poza granice zainwestowanej działki i nie będzie wprowadzało ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości odwołującej. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że A. jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z działką, na której ma być realizowana planowana inwestycja. Poza sporem pozostaje również fakt, że na działce skarżącej usytuowany jest pylon reklamowy pełniący funkcję informacji i promocji zlokalizowanego na tej działce centrum handlowego. W toku kontrolowanego postępowania skarżąca zmierzała do uwzględnienia jej interesu prawnego i jego ochrony w trakcie realizacji inwestycji polegającej na budowie nośnika z tablicą reklamową w bliskiej odległości od granicy z działką skarżącej. Kwestię strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę reguluje przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Powyższa regulacja stanowi urzeczywistnienie wyrażonej w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego zasady poszanowania występujących na obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepis ten nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych regulacji, przewidujących szczegółowe wymagania w zabudowie i zagospodarowaniu terenu. Z regulacji współkształtujących zakres pojęcia "obszar oddziaływania" nie została wyłączona dyspozycja wskazanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Ustawodawca sformułował w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego obowiązek poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, nie określając jednak dokładnie na czym owo poszanowanie ma polegać i nie doprecyzował samego sformułowania "interesy osób trzecich", poza wskazaniem, że przejawia się ono m.in. w zapewnieniu dostępu do drogi publicznej. W orzecznictwie sądowym ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich wyjaśnia się wskazując, że obejmuje ona w szczególności: 1) zapewnienie dostępu do drogi publicznej, 2) ochronę przed pozbawieniem: a) możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, b) dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, 3) ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, 4) ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2011 r., II SA/Łd 745/2011, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Za nieruchomości pozostające w obszarze oddziaływania obiektu uznawane są przede wszystkim nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji, przy czym istnieją w tym zakresie w orzecznictwie dwa stanowiska. Pierwsze stanowisko zakłada, że właściciel nieruchomości musi wykazać naruszenie konkretnego przepisu prawa wprowadzającego ograniczenie w zagospodarowaniu jego nieruchomości. Drugie stanowisko zakłada natomiast, że właściciel takiej nieruchomości jest uczestnikiem postępowania bez konieczności wykazywania takiego naruszenia. Stanowisko to uzasadniane jest faktem, że właściciel sąsiedniej nieruchomości staje się uczestnikiem postępowania w celu obrony swoich interesów związanych z oddziaływaniem planowanego obiektu w tym celu aby mieć możliwość obrony swoich interesów i wykazania spodziewanego oddziaływania. Sąd w niniejszym składzie przychyla się do drugiego z tych stanowisk, jako umożliwiającego obronę interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości, którzy winni mieć prawo do wzięcia udziału w postępowaniu i zakwestionowania przedstawionych przez inwestora okoliczności faktycznych odnośnie zakresu wpływu inwestycji na ich nieruchomość. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 marca 2014 r. sygn. II SA/Gd 32/14, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. II SA/Gd 776/12, wyroki dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl, w) W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1053/09 (wyrok dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że przy ocenie, czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługuje. Ocena wpływu konkretnej inwestycji na otoczenie obejmuje cały szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu tego obiektu i nie może ograniczać się do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie usytuowania obiektu na działce. Pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, lecz nie tylko, interesy te mogą bowiem znajdować swoje umocowanie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Skarżący powoływał się na ochronę jego interesów wynikającą z przepisów prawa cywilnego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej rozpoznający sprawę o udzielenie pozwolenia na budowę, mając na uwadze, iż w myśl art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego należy zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, a w tym właściciela sąsiedniej nieruchomości, przy granicy której ma powstać obiekt budowlany, powinien rozważyć ją w szczególności w świetle przepisów art. 140 i 144 k.c., zawartych w Księdze drugiej – "Własność i inne prawa rzeczowe". Przepis art. 140 k.c. określa treść własności stanowiąc, iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zgadza się z oceną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1481/09, że skoro postępowania administracyjne mają w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, więc wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść domagającej się uznania jej za stronę postępowania (wyrok dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, w odległości 2 m od granicy z sąsiednią nieruchomością w przypadku tablicy reklamowej, a w odległości 1 m od granicy z tą działką w przypadku fundamentu nośnika tej tablicy, z powołaniem się na art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, organ administracji publicznej powinien mieć zwłaszcza na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania wobec prawa oraz przepisy konstytucyjne o ochronie prawa własności. Prawo własności jest bowiem prawem konstytucyjnie chronionym (art. 64 ust. 1 Konstytucji) i ochrona ta jest dla wszystkich równa (art. 64 ust. 2 Konstytucji). Istotnym elementem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela innej (sąsiedniej) nieruchomości. W zgodzie z tymi konstytucyjnymi zasadami powinny być wykładane przepisy Prawa budowlanego, które mają wpływ na prawo sąsiedzkie. Istotne znaczenie w stosunkach sąsiedzkich właścicieli nieruchomości ma usytuowanie obiektu budowlanego w określonej odległości od granicy nieruchomości. Ważne jest też dla tych stosunków wzajemne usytuowanie obiektów budowlanych na sąsiednich nieruchomościach ze względu na oddziaływanie m.in. poprzez zasłonięcie dopływu światła lub widoku. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 września 2006 r., sygn. II OSK 1090/05 stwierdził, że usytuowanie budynku na działce budowlanej, z poszanowaniem interesu prawnego właścicieli działek sąsiednich, oznacza nie tylko uwzględnienie norm, o których mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., ale także wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich. Wyważenie tych interesów prawnych oznacza uwzględnienie istniejącej zabudowy (wyrok dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). To, czy wykonanie określonych robót budowlanych wpływa na możliwość zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej, winno podlegać szczegółowym ustaleniom i wszechstronnej ocenie, której w rozpoznawanej sprawie zabrakło. Organ odwoławczy pozbawiając skarżącą przymiotu strony ograniczył się do wyjaśnienia położenia tablicy reklamowej w odniesieniu do działki skarżącej i stwierdzając, że do tej inwestycji nie odnoszą się przepisy techniczno – budowlane dotyczące budynków uznał, że inwestycja nie wpływa na ograniczenie korzystania z nieruchomości skarżącej. Wojewoda nie rozważył natomiast istotnych dla sprawy okoliczności i nie zweryfikował ich w świetle przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Pozbawienie przez organ odwoławczy statusu strony użytkownika wieczystego działki bezpośrednio graniczącej z terenem objętym inwestycją uniemożliwiło mu wzięcia czynnego udziału w postępowaniu w celu ochrony swoich interesów. Stanowiska powyższego nie należy utożsamiać z wadliwością decyzji o pozwoleniu na budowę. Postępowanie odwoławcze przeprowadzone z udziałem skarżącej jako strony postępowania nie musi bowiem doprowadzić do wyeliminowania pozwolenia na budowę z obrotu prawnego. Organ odwoławczy, odmawiając skarżącej przymiotu strony i umarzając postępowanie odwoławcze z tego powodu, naruszył przepisy postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. oraz przepisy prawa materialnego art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję. Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji organ winien rozpoznać wniesione odwołanie. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz A. kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł, oraz koszty zastępstwa procesowego ustalone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 461) w wysokości 240 zł i zwrot wydatku – opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło