II SA/Gd 96/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 96/16 w sprawie ze skargi A Spółka z o.o. z siedzibą w S. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych postanawia zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 96/16 i przyznać K. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem, wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił K. S. przyznania prawa pomocy. Jak wynika z akt sprawy postanowienie to wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 29 czerwca 2016 r. K. S. złożył w Sądzie, na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskujący złożył przedmiotowy wniosek po otrzymaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydanego w dniu 18 maja 2016 r. w sprawie o sygn.. akt II SA/Gd 96/16 toczącej się ze skargi A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [...]. W złożonym wniosku wnioskujący oświadczył, że od 6 miesięcy nie posiada zatrudnienia ani żadnego źródła dochodu. Spółka, w której posiada udziały o wartości 12 500 zł zaprzestała działalności. Z żoną posiada z kolei, od 1999 r., rozdzielność majątkową i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego a jedynie wspólnie zamieszkuje, za co w zamian nieodpłatnie jej pomaga. Wnioskujący oświadczył również, że posiada kredyt w wysokości 30 000 zł oraz pożyczkę w łącznej wysokości 16 000 zł. Rozpoznając złożony wniosek PPF, starszy referendarz sądowy WSA uznał, że zawarte w nim oświadczenie wnioskodawcy jest niewystarczające do dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych i dlatego też, zarządzeniem z dnia 7 lipca 2016 r., wydanym na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwał wnioskującego do przedłożenia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów oraz stanu rodzinnego. Przesyłka zawierającą to wezwanie została przez Sąd przekazana wnioskującemu w dniu 8 lipca 2016 r. na adres wskazany przez niego w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2016 r. starszy referendarz sądowy WSA w Gdańsku odmówił K. S. przyznania prawa pomocy, stwierdzając w jego uzasadnieniu, że wnioskujący uchylając się od przedstawienia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów oraz stanu rodzinnego, nie wykazał spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy. Zaś na podstawie przedłożonego formularza PPF nie można uznać, aby wnioskujący spełniał przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. W dniu 25 sierpnia 2016 r. do Sądu zwrócona został przesyłka skierowana do wnioskującego a zawierająca wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów oraz stanu rodzinnego – jako nieskutecznie doręczona. W piśmie z dnia 12 września 2016 r. wnioskujący wniósł sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 17 sierpnia 2016 r., podnosząc, że nie otrzymał wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych i dlatego też nie nadesłał wymaganych dokumentów i oświadczeń. Zgodnie z zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 22 września 2016 r. ponownie wezwano wnioskującego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów oraz stanu rodzinnego. W odpowiedzi w piśmie z dnia 27 października 2016 r. wnioskujący oświadczył, że: od 4 stycznia 1996 r. została zniesiona wspólnota majątkowa pomiędzy wnioskującym a jego żoną M. S. i nie prowadzą oni wspólnego gospodarstwa domowego. Oświadczył także, że: za rok 2015 nie składał żadnych zeznań ani deklaracji podatkowych ze względu na brak dochodów; nie posiada statusu osoby bezrobotnej a głównym jego miejscem zamieszkania jest ul. S. w P., przy czym nieruchomość ta jest wyłączną własnością jego żony, która też ponosi koszty jej utrzymania. Wnioskujący oświadczył ponadto, że koszty jego utrzymania są bardzo wysokie, ale nie posiada on tytułu prawnego do otrzymania dokumentów potwierdzających ich wysokość. Do złożonego oświadczenia wnioskujący załączył: akt notarialny z dnia 4 stycznia 1996 r. stanowiący umową o podział majątku wspólnego pomiędzy wnioskującym a M. E. S., w której to wszystkie składniki majątku wspólnego przyznane zostały na wyłączną własność M. E. S. Wnioskujący przedłożył również: zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2015 przez M. S.; informację o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku 2015 r. osiągniętego prze M. S. z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą "[..]"; wyciąg z rachunku karty kredytowej należącej do wnioskującego, na której saldo zadłużenia wynosi 0,00 zł; zawartą przez wnioskującego umowę kredytu gotówkowego na cel konsumpcyjny na kwotę 68 229,17 zł oraz umowę pożyczki pieniężnej na kwotę 7000 zł oraz na kwotę 2800 zł; pismo [..] o wyrażeniu zgodny na spłatę posiadanego przez wnioskującego zadłużenia na raty. Wnioskujący przedłożył także wyciąg z należącego do niego rachunku bankowego z okresu od 10 sierpnia 2016 r. do 25 października 2016 r., z którego wynika, że co miesiąc wnioskujący wpłaca nie niego kwotę w wysokości 1100 zł, która wydatkowana jest następnie na: spłatę odsetek wymagalnych (438,41 zł), spłatę odsetek karnych (2,04 zł), spłatę rat kapitału wymagalnego (566,29 zł), spłatę odsetek niewymagalnych (68,76 zł). Rozpoznając złożony sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wydane w niniejszej sprawie przez starszego referendarza sądowego postanowienie z dnia 17 sierpnia 2016 r. musiało zostać zmienione. Przede wszystkim, postanowienie to wydane zostało pomimo niedoręczenia wnioskującemu wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów oraz stanu rodzinnego a w postanowieniu tym, przyczyną odmowy udzielenia prawa pomocy, stało się właśnie nieprzedstawienie tych dokumentów i oświadczeń. Ponadto, Sąd uwzględnił, że art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wskazuje, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Art. 246 § 1 tej ustawy wyjaśnia natomiast, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnienia złożone przez wnioskującego oraz informacje, wynikające z przedłożonych przez niego dokumentów, w ocenie Sądu, uprawniają zaś do stwierdzenia, że zachodzą przesłanki do przyznania wnioskującemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskujący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedstawionego przez wnioskującego wyciągu z rachunku bankowego za okres od 10 sierpnia 2016 r. do 25 października 2016 r., wynika, że co miesiąc wnioskujący wpłaca na to konto kwotę w wysokości 1100 zł, która w całości wydatkowana jest następnie na: spłatę odsetek wymagalnych (438,41 zł), spłatę odsetek karnych (2,04 zł), spłatę rat kapitału wymagalnego (566,29 zł), spłatę odsetek niewymagalnych (68,76 zł). Ponadto, wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskujący złożył po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w niniejszej sprawie wyroku, którym uchylono decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [..] a w złożonym wniosku wnioskujący podkreślił, że nie zgadza się z tym wyrokiem i chce złożyć od niego skargę kasacyjną. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 260 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zmienił zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie starszego referendarza sądowego i przyznał wnioskującemu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie radcy prawnego.