II SA/Gd 96/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2023 r. nr SKO Gd/2876/23 w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia sprawozdania w sprawie zbierania odpadów komunalnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w J. G. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarga K. Spółki z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2023 r., nr SKO Gd/2876/23, w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia sprawozdania w sprawie zbierania odpadów komunalnych wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu 24 września 2020 r. skarżąca Spółka złożyła za pośrednictwem systemu Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz Gospodarce Odpadami sprawozdanie podmiotów zbierających odpady komunalne za rok 2019 (dalej jako sprawozdanie za rok 2019). Pismem z dnia 11 stycznia 2023 r. Prezydent Miasta Gdańska zawiadomił Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie naliczenia administracyjnej kary pieniężnej oraz o uchybieniu terminu do złożenia sprawozdania za rok 2019, ustalonego na dzień 31 sierpnia 2020 r. Jednocześnie, wskazując na art. 15 zzzzzn² ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poinformowano o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego sprawozdania w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma. Pismo doręczono w dniu 18 stycznia 2023 r. Po rozpatrzeniu złożonego w dniu 17 stycznia 2023 r. przez Spółkę wniosku, Prezydent, postanowieniem z dnia 27 lutego 2023 r., wydanym na podstawie art. 58 i art. 59 § 1 kpa, odmówił przywrócenia terminu do złożenia sprawozdania podmiotów zbierających odpady komunalne za rok 2019. W uzasadnieniu wskazał, że sprawozdanie za rok 2019 zostało złożone w dniu 24 września 2020 r., jednak w ocenie Prezydenta nic nie stało na przeszkodzie, by zostało złożone w wyznaczonym terminie, tj. do dnia 31 sierpnia 2020 r. Prezydent podkreślił, że system Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz Gospodarce Odpadami wymaga jedynie dostępu do Internetu oraz posiadania konta użytkownika a tym samym nie wymaga obecności w biurze osoby składającej sprawozdanie. Nadto, użytkownik główny może dodać kolejnych użytkowników głównych, którzy mogliby złożyć sprawozdanie za rok 2019. Spółka wyjaśniła, że w biurze firmy nieobecna była Prezes Zarządu, która ograniczyła kontakt z osobami trzecimi z uwagi na opiekę sprawowaną nad kilkuletnią córką, zmagającą się z częstymi infekcjami. Także osoba odpowiedzialna za złożenie sprawozdania za rok 2019 była przez dłuższy czas nieobecna. W ocenie Prezydenta jednak w takiej sytuacji Prezes Zarządu powinien przekazać jej obowiązki innej osobie. Nadto, Prezydent uwzględnił, że mimo trwającej pandemii Spółka świadczyła swoje usługi a jej pracownicy wykonywali swoje obowiązki z miejsca zamieszkania. Prezydent wskazał, że na bieżąco prowadzona była ewidencja odpadów polegająca na wystawianiu kart przekazania odpadów oraz uzupełnianiu kart ewidencji odpadów, m.in. w sierpniu i wrześniu 2020 r. Organ podkreślił, że firma aktywnie działała w systemie Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz Gospodarce Odpadami w okresie właściwym dla terminowego złożenia przedmiotowego sprawozdania. Reasumując, organ odmówił przywrócenia wnioskowanego terminu, gdyż Spółka nie uprawdopodobniła, że złożyła sprawozdanie za rok 2019 po upływie wyznaczonego terminu bez swojej winy. Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia 13 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że Spółka bezspornie uchybiła terminowi na złożenie sprawozdania za rok 2019. Kolegium nie podzieliło jednak stanowiska Prezydenta odnośnie możliwości zastosowania art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zdaniem Kolegium, wniosek Spółki o przywrócenie terminu do złożenia sprawozdania za rok 2019 nie mógł być bowiem rozpoznany w oparciu o art. 15 zzzzzn² powołanej ustawy. W ocenie Kolegium, należało zatem ustalić, czy zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu określone w art. 58 kpa. Organ drugiej instancji podkreślił przy tym, że określona w tym przepisie przesłanka wniesienia wniosku o przywrócenie terminu nie później niż w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny, która spowodowała uchybienie terminu jest przesłanką pierwotną w stosunku do pozostałych przesłanek. Zdaniem Kolegium, wskazana przyczyna ustała najpóźniej w dniu 24 września 2020 r., kiedy zostało złożone sprawozdanie za rok 2019. Wtedy bowiem Prezes zarządu Spółki powzięła wiedzę o braku złożenia sprawozdania w ustawowym terminie. Jednakże wniosek o przywrócenie terminu do złożenie sprawozdania za rok 2019 Spółka złożyła dopiero w dniu 17 lutego 2023 r. a zatem po upływie terminu wskazanego w art. 58 § 2 kpa. W rezultacie brak było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu. W skardze na tak wydane postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 15 zzzzzn² ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 7a w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 9 kpa poprzez jego błędną wykładnię; 2. art. 58 § 2 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 7a w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 9 kpa poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę przywrócenia terminu do złożenia sprawozdania, w sytuacji gdy przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na lex specialis w postaci art. 15 zzzzzn² powołanej ustawy, nadto strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w terminie wyznaczonym przez organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 11 stycznia 2023 r. Wskazane naruszenia spowodowały, zdaniem skarżącej, załatwienie sprawy w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem strony, a także w sposób rażący godzący w zasadę budowania zaufania uczestników postępowania dla władzy publicznej, gdyż sposób załatwienia sprawy stoi w sprzeczności ze skutkami, jakie dla Spółki spowodowało wyznaczenie jej przez Prezydenta terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu pismem z dnia 11 stycznia 2023 r. a nadto rozstrzyga wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść strony. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Kolegium do ponownego rozpoznania. Skarżąca wskazała, że cel art. 15 zzzzzn² powołanej ustawy, którym jest umożliwienie stronom wnoszenia o przywrócenie terminu by zredukować ujemne skutki pandemii COVID-19 w sferze terminowości wykonania obowiązków wynikających z przepisów postępowania administracyjnego, uzasadnia w jej ocenie wykładnię tego przepisu w sposób umożliwiający jego zastosowanie do stanów faktycznych z całego okresu pandemii COVID-19, w tym sprzed 16 grudnia 2020 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 27 lutego 2023 r., jest zgodne z prawem. Zgodnie z treścią art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1327) w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID). Powyższa regulacja odnosi się do zdarzeń, które nastąpiły w okresie obowiązywania epidemii COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony w dniu 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) i trwał do dnia 16 maja 2022 r., w związku z jego odwołaniem, na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2022 r., poz. 1027). Nie ulega wątpliwości, że art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID wprowadzający tryb szczególny przywrócenia terminu w okresie trwania stanu epidemii ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu. Intencją ustawodawczy było bowiem objęcie zakresem tego przepisu wszystkich przepisów, w tym także przepisów prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków. Od przewidzianego w tym przepisie obowiązku zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia stronie 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie nie przewidziano żadnych wyjątków. W przepisie tym też wprost mówi się o terminie zawitym z niezachowaniem którego ustawa wiąże ujemne skutki dla strony - art. 15zzzzzn2 ust.1 pkt 5 ustawy o COVID. Niewątpliwie przy tym przepis art. 15zzzzzn2 wszedł w życie w dniu 16 grudnia 2020 r. Stąd też w orzecznictwie prezentowane są różne poglądy w kwestii dotyczącej jego zastosowania. Sad podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że sama treść przytoczonego przepisu prawa zakreśla ramy czasowe jego obowiązywania. Skoro z treści wskazanego wyżej przepisu prawa wynika, że obejmuje on swym zakresem zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii, to tym samym odnosi się także do zdarzeń, które powstały przed datą wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw. W tym stanie rzeczy w sytuacji, gdy zdarzenie objętą hipotezą art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID wystąpiło przed 16 grudnia 2020 r., to brak jest podstaw do uznania, że wyrażone w tym przepisie zasady nie znajdują zastosowania do sytuacji będących przedmiotem niniejszego postępowania. Z tych też względów stanowisko dopuszczające zastosowanie omawianego przepisu w tym okresie zasługuje na aprobatę (por. wyroki WSA: w Bydgoszczy z 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 406/21; w Szczecinie z 23 września 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 593/21, w Poznaniu z 8 września 2021 r., sygn. akt III SA/Po 160/21 i sygn. akt III SA/Po 162/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1332/21 – wszystkie dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, w ocenie Sądu, choć powołany przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID wszedł w życie w dniu 16 grudnia 2020 r., a więc po upływie terminu na złożenie przez skarżącą sprawozdania, to niewątpliwie obejmuje on zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Jak wskazano wyżej, stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. i obowiązywał do dnia 16 maja 2022 r. Za zdarzenia "które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19" niewątpliwie należy uznać upływ terminu do złożenia sprawozdania za rok 2019 w dniu 31 sierpnia 2020 r. Podkreślić zatem należy, że choć w dacie wydania zaskarżonej decyzji na obszarze RP nie obowiązywał już stan epidemii, to jednak organy powinny uwzględnić art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID, ponieważ do uchybienia terminu przez skarżącą bezspornie doszło w trakcie obowiązywania stanu epidemii. Odwołanie stanu epidemii nie oznacza, że do stanów faktycznych powstałych w stanie epidemii przepisy art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie mogą być stosowane po dniu 16 maja 2022 r. Przywołana regulacja wyznacza bowiem kierunek, w którym powinny zmierzać interpretacja i stosowanie przepisów ustawy o COVID-19, czyli z pominięciem nadmiernego formalizmu. Skoro zatem powołany przepis ustawy o COVID-19 obejmuje zdarzenia w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, organy powinny były rozważyć jego zastosowanie w niniejszej sprawie, tym bardziej, że przesądziły, że faktycznie doszło do uchybienia przez skarżącą zawitego terminu do złożenia sprawozdania, co stanowi przesłankę zawiadomienia strony postępowania przewidzianą w art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID-19. I tak też postąpił organ I instancji. Skarżąca zaś w zakreślonym przez ten organ terminie złożyła wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Organ odwoławczy powinien był zatem rozpatrując zażalenie od wydanego przez Prezydenta postanowienia rozpoznać je merytorycznie, a więc rozstrzygnąć czy zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu. Tymczasem organ odwoławczy rozpoznał wniosek na podstawie art. 58 kpa, który to nie ma wprost zastosowania do terminu prawa materialnego, i stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku. Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania, na które składają się koszty zastępstwa procesowego. Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględni wskazania zawarte w niniejszym wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.