II SA/Gd 961/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-02-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Asesor WSA Krzysztof Retyk, Sędzia NSA Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji odmawiającej prawa do osobnej kwatery stałej, zobowiązany jest do rozważenia wniosku strony o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, nawet jeśli odwołanie formalnie dotyczy decyzji odmawiającej prawa do kwatery?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę, musi rozważyć wszystkie aspekty żądania strony, w tym możliwość wypłaty ekwiwalentu pieniężnego, nawet jeśli odwołanie formalnie dotyczy innej kwestii. Niewyjaśnienie przez organ odwoławczy istoty sprawy, w tym kwestii ekwiwalentu, stanowi naruszenie przepisów KPA, w szczególności art. 138 § 1 w zw. z art. 104 § 2 KPA, co uzasadnia uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca J. W., wdowa po żołnierzu zawodowym, wystąpiła o stwierdzenie uprawnień do osobnej kwatery stałej lub wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za zdaną kwaterę. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia prawa do kwatery, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca w odwołaniu i skardze podnosiła, że chodzi jej o ekwiwalent pieniężny, a organ odwoławczy nie rozpoznał tej kwestii. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 15 lutego 2001r. i zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Orzeczono, że decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Asesor WSA Krzysztof Retyk Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./ Protokolant: Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia 15 lutego 2001 roku nr [...] w przedmiocie uprawnień do osobnej kwatery 1. uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] na rzecz skarżącej J. W. 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 2. decyzja wymieniona w punkcie 1 nie może być wykonana.
Zaskarżoną decyzją z dnia 15 lutego 2001r. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] – na podstawie art.13 ust.4 i 5 oraz art.23 ust.2 pkt 2 i ust.4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.Nr 86, poz.433 ze zm.) oraz art.138 § 1 pkt 1 KPA utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia 4 października 2000r. Nr [...] stwierdzającą, że J.W. nie nabyła uprawnień do osobnej kwatery stałej.
Jak wynika z uzasadnień decyzji, o stwierdzenie uprawnień do osobnej kwatery stałej wystąpiła J. W., wdowa po kmdr p.por. S. W.. Do wniosku dołączyła zaświadczenie Wojskowego Biura Emerytalnego o uprawnieniu do wojskowej renty rodzinnej.
Wcześniej małż. W. zamieszkiwali w mieszkaniu służbowym w [...] przy. ul. [..] (na podstawie imiennego nakazu przydziału), a następnie – w lokalu spółdzielczym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...]. Małż. W. lokal spółdzielczy nabyli na warunkach własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w dniu 26.06.1999r. W dniu 20.04.1998r. kmdr p.por. rez. S. W. wystąpił z wnioskiem o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Lokal przy ul. [...] w [...] S. W. przekazał do Zrzeszenia Właścicieli i Zarządców Domów [...]. W dniu 29.08.2000r. S. W. zmarł.
Odmowę stwierdzenia prawa J. W. do osobnej kwatery stałej organy oparły o przepisy art.23 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz.U.Nr 86, poz.433 ze zm.), który stanowi, że prawo do kwatery nabywają wspólnie zamieszkali w kwaterze z żołnierzem, emerytem lub rencistą, w dniu jego śmierci, członkowie rodziny upoważnieni do wojskowej renty rodzinnej i art.21 ust.1 cyt. ustawy, albowiem lokal spółdzielczy w [...] nie był osobną kwaterą stałą, w rozumieniu tego przepisu.
W odwołaniu od decyzji organ I instancji i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. W. wniosła o uchylenie decyzji i wydanie pozytywnej decyzji w sprawie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za zdaną kwaterę służbową.
Skarżąca napisała, że wraz z mężem żołnierzem zawodowym zamieszkiwali najpierw w kwaterze stałej – mieszkaniu służbowym przy ul. [...] a następnie – przy ul. [...] w [...].
Lokal przy ul. [...] był kwaterą stałą, którą mąż skarżącej zdał w UM w [...]. Dom, w którym znajdowało się mieszkanie był prywatną własnością, lecz skarżący opłacali czynsz administracji wojskowej i nigdy nie zawierali umów najmu z właścicielami domu lub – Zrzeszeniem Prywatnych Właścicieli Nieruchomości w [...]
W lipcu 1993r. mąż skarżącej wniósł do [...] o zamianę mieszkania przy ul. [...] na mniejsze. Realizacja wniosku nie nastąpiła, a w 1996 roku okazało się, że budynek, w którym znajdowało się mieszkanie został przekazany Urzędowi Miasta w [..., przez co mąż skarżącej został pozbawiony de facto prawa do kwatery.
W 1998r. po uzgodnieniach z dyrekcją WAMOR w [...] S. W. wystąpił o przyznanie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, a w czerwcu 1999 roku małżonkowie W. przenieśli się do kupionego mieszkania spółdzielczego w [...] po zdaniu kwatery przy ul. [...] w [...].
S. W. uzyskał obietnicę, także pisemną, że w III kwartale 2000 roku otrzyma ekwiwalent pieniężny. Załatwienie tej sprawy przedłużało się i powodowało ogromny stres. W dniu 29 sierpnia 2000r. S. W. zmarł.
Zaskarżone decyzje skarżąca uważa za krzywdzące i niesłuszne, naruszające prawo i zasady współżycia społecznego i wnosi o wydanie decyzji w sprawie nadpłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie wskazując, że J. W. nie zamieszkiwała – w chwili śmierci męża S. W. w kwaterze stałej, zatem uprawnień do kwatery nie zachowała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Z akt sprawy wynika, że J. W., wdowa po żołnierzu zawodowym, uprawniona do wojskowej renty rodzinnej (dowód – zaświadczenie WBE w aktach) wnioskiem z dnia 29.09.2000r. wystąpiła do organu I instancji, o wydanie decyzji o zachowanie prawa do kwatery (akta adm.).
Decyzją z dnia 4.10.2000r. organ I instancji – na podstawie art.23 ust.4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (publ. jw.) stwierdził, że J. W. nie nabyła prawa do osobnej kwatery stałej.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji (i w skardze do NSA) J. W. wniosła o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za zdaną kwaterę służbową – taki nagłówek widnieje na odwołaniu skarżącej z dnia 10.10.2000r.
W treści tego pisma skarżąca wyjaśniła m.in., że w 1999 roku małżonkowie W. zamieszkali we własnościowym lokalu spółdzielczym kupionym za własne środki finansowe, a S. W. uzyskał pisemną informację, że został zakwalifikowany do uzyskania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z prawa do kwatery.
Skarżąca nie potrzebuje potwierdzenia uprawnień do zajmowania lokalu spółdzielczego, w którym obecnie mieszka lecz zmierza do uzyskania ekwiwalentu pieniężnego realizującego prawo do kwatery żołnierza zawodowego.
W zaskarżonej decyzji organu II instancji brak odzwierciedlenia treści żądania skarżącej i jakichkolwiek rozważań na temat ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej.
Z tego względu Sąd uznał, że decyzja ta podjęta została z naruszeniem przepisów art.138 § 1 w zw. z art.104 § 2 KPA, bowiem organ odwoławczy zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy z wniosku J. W. (art.15 KPA) nie orzekł co do istoty sprawy.
Faktem jest, że odwołanie J. W. nosi w nagłówku wskazanie, że dotyczy decyzji organu I instancji z dnia 4.10.2000r., lecz z treści tego odwołania wynika, że skarżącej chodzi o ekwiwalent pieniężny.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że na organie administracji publicznej załatwiającym sprawę w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ciążą obowiązki określone w przepisach tego kodeksu, a między innymi – w art.7, 8 i 9 KPA oraz 61-66 KPA.
Zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami organ winien wyjaśnić dokładnie treść żądania strony, a w razie potrzeby udzielić jej niezbędnych wskazówek o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony (art.9 KPA).
Zatem w toku ponownego rozpatrywania sprawy organ odwoławczy uczyni zadość obowiązkom wynikającym z treści zasad i przepisów KPA i w zależności od ustaleń podejmie decyzję o jakiej mowa w art.138 KPA oraz poinformuje stronę, w jakim trybie następuje realizacja prawa do kwatery w formie ekwiwalentu pieniężnego.
Odnosząc się do treści skargi, a w szczególności wniosku o "zmianę decyzji Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego [...] z dnia 15 lutego 2001r. i wydanie decyzji przyznającej skarżącej wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery" wyjaśnić należy, że wydanie orzeczenia takiej treści nie mieści się w kompetencjach sądu administracyjnego.
Zgodnie bowiem z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz.1269), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) sprawowanej pod względem zgodności z prawem (...).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270). O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy, a orzeczenie określone w pkt 2 sentencji znajduje umocowanie w art.152 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło