II SA/Gd 961/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. R. i M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie warunków zabudowy postanawia oddalić wniosek skarżących o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego i uzupełnienia braków formalnych skargi. E. R. i M. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, umarzającą postępowanie w sprawie warunków zabudowy. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 grudnia 2011 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi przez oboje skarżących ewentualnie nadesłanie skargi podpisanej przez oboje skarżących oraz nadesłanie 57 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem, a nadto do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia dotyczącego uiszczenia wpisu oraz wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczono skarżącemu M. R. w dniu 29 grudnia 2011 r., natomiast skarżącej E. R. w dniu 2 stycznia 2012 r. W dniu 1 lutego 2012r. skarżący uzupełnili braki formalne skargi wniesionej w niniejszej sprawie i uiścili wpis w kwocie 500 zł, a także złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu, skarżący w piśmie z dnia 24 lutego 2012r. wskazali, że nie mieli możliwości dotrzymania terminu, gdyż termin siedmiodniowy przypadał na koniec roku i okres świąteczny. Kwota wpisu była wysoka, a skarżący nie mieli w tym czasie pieniędzy. Nadto czas na wykonanie zobowiązania wynosił praktycznie tylko cztery dni. Skarżący wskazali również, że załatwienie sprawy wymagało osobistego stawienia się w Sądzie, co z uwagi na dużą odległość od ich miejsca zamieszkania spowodowało, że wykonanie zobowiązania stało się czasowo niewykonalne. W związku z tym wystąpili z prośbą do Sądu o wyznaczenie bardziej dogodnego terminu. Następnie w dniu 1 lutego 2012 r. skarżący M. R. przyjechał do Sądu i uzupełnił braki. Nadto skarżący wskazali, że sprawa z ich skargi powinna być rozpoznana przez Sąd, gdyż jest bardzo ciekawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 85 powołanej wyżej ustawy czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 ustawy). Pismo z wnioskiem przywrócenie o terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miałaby być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z powyższego wynika, że przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są: 1) zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, 2) uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, 3) dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnili, jak wymaga tego art. 87 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, tj. aby po ich stronie wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu do uiszczenia wpisu i uzupełnienia braków formalnych skargi. Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu. Winę pojmuje się w sposób obiektywny - wymagając od strony staranności. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez skarżącą. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. O braku zaś winy można mówić, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przesłankę przywrócenia terminu może stanowić przykładowo choroba strony, ale tylko gdy uniemożliwia dokonanie jakichkolwiek czynności procesowych. Skarżący uzasadnili wniosek o przywrócenie terminu niemożnością wykonania zobowiązania Sądu z uwagi na okres świąteczny, znaczną odległość od siedziby Sądu, a także brak pieniędzy. Nadto wskazali, że oczekiwali na odpowiedź z Sądu na ich pismo zawierające wniosek o wyznaczenie nowego terminu do wykonania zarządzeń. W niniejszej sprawie termin do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął dla skarżącego M. R. z końcem dnia 5 stycznia 2012 r., zaś dla skarżącej E. R. w dniu 9 stycznia 2012 r. Istotnie w piśmie z dnia 1 stycznia 2012 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 9 stycznia 2012 r., skarżący wnieśli o wyznaczenie innego terminu do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi, jednakże pismo to nie mogło odnieść skutku. Terminy te są bowiem terminami ustawowymi, co oznacza, że Sąd nie może ich przedłużać ani skracać, ani też ponownie wyznaczać dodatkowych terminów. W ocenie Sądu wskazywane przez skarżących okoliczności nie mogą uzasadniać przywrócenia terminu. W szczególności zaś brak środków na uiszczenie wpisu sądowego nie może stanowi przesłanki do przywrócenia terminu. Przy doręczaniu odpisu zarządzenia dotyczącego wpisu skarżący zostali bowiem pouczeni, że mogą ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Również znaczna odległość zamieszkania od siedziby Sądu nie stanowi nie dającej się usunąć przeszkody, gdyż uzupełnienie braków formalnych oraz uiszczenie wpisu nie wymagało osobistego przybycia do siedziby Sądu. To samo dotyczy oczekiwania na przedłużenie terminu, którego nie przewiduje ustawa. Wskazać przy tym należy, że nawet nieznajomość przepisów postępowania nie może być uznana za podstawę przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, w tym wypadku uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż nie może być uznana za przyczynę niezawinioną przez stronę w rozumieniu art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Błędne pouczenie strony przez sąd mogłoby stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie fakt taki nie miał jednakże miejsca. Podkreślić przy tym należy, że w wezwaniu do uzupełnienia braków skargi wyraźnie pouczono skarżących, że nieusunięcie braków w terminie spowoduje odrzucenie skargi. W tej sytuacji uznać należy, że skarżący nie uprawdopodobnili, aby w okresie od otrzymania odpisów zarządzenia dotyczącego uiszczenia wpisu oraz wezwań do uzupełnienia braków formalnych skargi do dnia ich wykonania, wystąpiły i trwały okoliczności uniemożliwiające im wykonanie tychże zarządzeń. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek skarżących o przywrócenie terminu.