II SA/Gd 967/02

Dnia 18 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA: Stanisław Nowakowski (spr.) Sędziowie : NSA: Jacek Hyla WSA: Janina Guść Protokolant: Karolina Wielgosz - Rogocz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 marca 2002r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego budowy ustępu na granicy działki uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 2002r., Nr [...] i zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. A. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Gd 967/02 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., postanowieniem z dnia 15 stycznia 2002 r. Nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie wszczęte na wniosek J. A. w przedmiocie wybudowanego przez J. S. na granicy działki nr [...] w C. przy ul. W. P. [...] ustępu z PCV, w związku z powstaniem zagadnienia wstępnego, jakim była konieczność rozstrzygnięcia w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji powołał przepis art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, stosownie do treści którego nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48. jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Na powyższe postanowienie J. A. złożył zażalenie, zarzucając organowi 1 instancji dokonanie błędnych ustaleń stanu faktycznego, które znalazły odzwierciedlenie w protokole oględzin z dnia 10 grudnia 2001 r. Wskazał w szczególności, że przyjęty przez organ rok 1995 jako moment zakończenia budowy spornego ustępu nie został potwierdzona jakimikolwiek dokumentami, w tym fakturą stanowiącą dowód jego zakupu oraz zwrócił uwagę na fakt, że w roku 1995 na terenie, na którym położona jest jego nieruchomość oraz nieruchomość pana S,, nie istniała sieć kanalizacyjna, zaś przedmiotowy ustęp posiada przyłącze kanalizacyjne i wodne. Podniósł również, iż żadna z osób biorących udział w wizji lokalnej nie wskazała, że rokiem zakończenia budowy był rok 1995. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 12 marca 2002 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, wywodząc w uzasadnieniu, iż przed merytorycznym rozpatrzeniem sprawy w przedmiocie wybudowania przez J. S. ustępu koniecznym jest rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego związanego z wydaniem, bądź też odmową wydania przez starostę pozwolenia na jego użytkowanie. Stwierdził ponadto, że w niniejszej sprawie przesłanki wymienione w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego zostały spełnione. Za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut J. A. dotyczący dokonanych przez organ I instancji ustaleń faktycznych zawartych w protokole z dnia 10 grudnia 2001 r., podkreślając, że został on sporządzony zgodnie z przepisami prawa, a nadto przy czynnym udziale strony, która nie wniosła do niego żadnych uwag i który podpisała bez zastrzeżeń. Pan J. A. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której podniósł, że wybudowanie przez J. S. spornego ustępu zlokalizowanego przy granicy działki Nr [...] w C. z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego winno skutkować wydaniem nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Argumentacja skargi koncentruje się w szczególności na niezgodnych z prawdą ustaleniach dotyczących momentu zakończenia budowy spornego obiektu budowlanego, które podniesione zostały na etapie postępowania odwoławczego, a nadto związanych z jego istnieniem uciążliwościach dla skarżącego i członków jego rodziny. W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sąd\ administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ rozpatrujące sprawę organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106. poz. 1126 ze zm.). w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonych do Sądu postanowień, wyraźnie stanowi, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Właściciel może zatem ubiegać się o wydanie przez organ nadzoru budowlanego pozwolenia na użytkowanie obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jednakże po uprzednim ustaleniu przez organ administracji architektoniczno -budowlanej, że od dnia zakończenia budowy upłynęło 5 lat oraz stwierdzeniu, że istnienie obiektu nie narusza ustaleń aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie daty zakończenia budowy danego obiektu budowlanego powinno być prowadzone na podstawie przepisów regulujących postępowanie dowodowe. W ocenie Sądu podstawą udowodnienia upływu 5 lat od dnia zakończenia budowy danego obiektu budowlanego powinny być przede wszystkim dokumenty potwierdzające wybudowanie lub użytkowanie danego obiektu, tj. wszelkiego rodzaju podatki, opłaty, w tym opłaty związane m. in. z dokonaniem przyłącza do sieci wodno-kanalizacyjnej, czy też - jak miało to miejsce w rozstrzyganej sprawie - z zakupem plastikowego WC, ale także zeznania świadków. Jako dowód bowiem należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). W aktach sprawy administracyjnej znajduje się wprawdzie protokół oględzin sporządzony w dniu 10 grudnia 2001 r. przez Inspektorów Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego oraz w obecności J. S. i skarżącego, z którego treści wynika, że obiekt wybudowany został w 1995 r., posiada przyłącze kanalizacyjne i wodne, lecz jego treść nie wskazuje, kto dokonał takich ustaleń i na podstawie jakich dowodów, skoro jednocześnie w protokole odnotowano, że Inspektorom nie przedłożono dokumentów - zgłoszenia. W toku prowadzonego przez organy obu instancji postępowania skarżący wielokrotnie podnosił, że budowa spornego obiektu nie mogła zostać zakończona w roku 1995, gdyż sieć kanalizacyjna, do której podłączony jest sporny obiekt, w tym okresie na tym terenie nie istniała, a nadto pan S. zezwoleniem na spożywanie alkoholu w miejscu sprzedaży, warunkiem udzielenia którego było wybudowanie WC, legitymuje się dopiero od dnia 7 sierpnia 1998 r. (pismo Komendanta Komendy Rejonowej Policji). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zaniechanie zatem przez organy administracji podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, w sytuacji gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom postępowania. Zdaniem Sądu zarówno powiatowy, jak i wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, dysponując sprzecznymi ze sobą dowodami w postaci protokołu oględzin i oświadczeń skarżącego,, uchylił się od oceny wiarygodności tych dowodów, a tym samym i od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, naruszając tym samym przepisy art. 7. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu w rozstrzyganej sprawie nie zaistniała okoliczność obligująca organ administracji do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., skoro przesłanka upływu 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego nie została ustalona w sposób nie budzący wątpliwości. Wskazać przy tym należy, że od dokonania prawidłowych ustaleń w tym zakresie przez organ nadzoru budowlanego uzależnione jest wydanie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w art. 55 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1270).- określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Powyższe rozstrzygnięcie jest bowiem, zdaniem Sądu, obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżone do sądu administracyjnego postanowienie nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jego wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżone do sądu administracyjnego postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wybudowania ustępu przy granicy działki nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania postanowienia w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku, z tym że ponieważ art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm.).