II SA/Gd 975/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w 12 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 maja 2003 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 28 marca 2003 r., nr [...], 2. orzeka, iż wymienione w punkcie pierwszym wyroku decyzje nie mogą być wykonane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 9 sierpnia 2002 r.. powołując się na art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, nakazał T. K. rozbiórkę budynków gospodarczych zlokalizowanych na działce nr [...] w B. przy ul. [...] przy granicy z działką nr [...]. Uzasadniając decyzję organ administracji wskazał, jako ustalone, następujące fakty. Na działce nr [...], która jest własnością Gminy Miasta, znajdują się obiekty budowlane użytkowane przez różne osoby, w tym przez T.K. Obiekty budowlane użytkowane przez T. K. są zlokalizowane przy granicy z działką nr [...] i stykają się z budynkiem mieszkalnym stojącym na tej działce. Obiekty budowlane użytkowane przez T. K. to dwa budynki gospodarcze trwale połączone z gruntem, jeden drewniany, drugi murowany, oba z drewnianymi dachami pokrytymi papą. Obiekty te zostały wybudowane w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Ich użytkownik – T. K., nie okazał pozwolenia na budowę. S. S.- Kierownik Wydziału Mienia Komunalnego Urzędu Miejskiego, w piśmie z dnia 12 lipca 2002 r. poinformował, że te obiekty budowlane zostały wzniesione bez pozwolenia na budowę przez T. K. oraz że zostały one dobudowane do budynku mieszkalnego S. K. W tych okolicznościach faktycznych organ administracji nakazał rozbiórkę tych obiektów budowlanych, gdyż, jak wskazał, brak było pozwolenia na ich budowę i ich usytuowanie jest niezgodne z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. W szczególności organ wyjaśnił, że jeden z tych obiektów ma ściany i dach z materiałów palnych, drugi dach z takich materiałów, zaś zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych. W odwołaniu od tej decyzji T. K. zaprzeczył, że on wybudował obiekty budowlane, których dotyczy sprawa. Twierdził, że zostały one "przejęte" przez jego rodzinę w 1961 r., kiedy wprowadziła się do mieszkania przy ul. [...] oraz że to S. K. swój dom mieszkalny dobudował do tych obiektów. Zarzucił w związku z tym. że stwierdzenia zawarte w piśmie S. S. są nieprawdziwe oraz że wnosił w piśmie z dnia 17 lipca 2002 r. o przesłuchanie na te okoliczności świadka. Rozpoznając odwołanie T. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 października 2002 r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, według którego oba budynki są zbudowane z materiałów łatwopalnych, gdyż jeden z tych budynków jest murowany i ma dach pokryty papą. Taki dach. zdaniem organu odwoławczego, jest zbudowany z materiałów niepalnych i trudno zapalnych. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego nie zebrano w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, gdyż w protokołach oględzin brak szkicu usytuowania obiektów, ich wymiarów i opisu konstrukcji, nie przeanalizowano akt dotyczących pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce oraz nie sprawdzono jakie jest przeznaczenie terenu budowy w planie zagospodarowania przestrzennego. Odnośnie do tych ostatnich ustaleń organ odwoławczy wskazał na konieczność oceny okoliczności wskazanych w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 grudnia 2002 r., powołując się tym razem na art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., powtórnie nakazał T. K. rozebrać budynki gospodarcze na działce nr [...]. Tym razem organ administracji ustalił, że obiekty budowlane, których dotyczy sprawa, znajdują się na terenie, który w planie zagospodarowania przestrzennego jest określony jako teren czynny biologicznie, czyli teren rolny nie przewidziany pod zainwestowanie, na którym dopuszcza się rolnicze wykorzystanie, takie jak sady, ogródki itp. i następnie stwierdziwszy, że skoro obiekty te zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę i znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, to należy orzec nakaz ich rozbiórki. W kolejnym odwołaniu T. K. ponowił zarzuty podniesione w poprzednim odwołaniu, a nadto twierdził, że obiekty budowlane, których dotyczy sprawa, usytuowane są zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż znajdują się przy działce owocowo-warzywnej i są przeznaczone m.in. do przechowywania narzędzi ogrodowych. Ponadto T. K. twierdził, że winny być wyjaśnione wszystkie okoliczności budowy domu S. K., do którego obiekty budowlane, których dotyczy nakaz rozbiórki, przylegają. Rozpoznając to odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 lutego 2003 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy uznał, że należało wyjaśnić, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, na który powołano się w decyzji z dnia 2 grudnia 2002 r.. nadal obowiązuje. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, należało wyjaśnić podnoszony przez S. K. w skardze do sądu administracyjnego na decyzję z dnia 25 października 2002 r. zarzut, iż już w 1991 r. nakazano T. K. rozbiórkę przedmiotowych obiektów budowlanych. Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28 marca 2003 r.. powołując się na art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., po raz kolejny nakazał T.K. rozebrać budynki gospodarcze na działce nr [...]. Uzasadniając decyzję, poza powtórzeniem dotychczasowych ustaleń, organ wyjaśnił, iż ustalił, że działka nr [...] znajduje się na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz, że w latach 1990-1998 nie wydano decyzji o rozbiórce obiektów budowlanych położonych na tej nieruchomości. W kolejnym odwołaniu T. K. powtórzył zarzuty zawarte w dotychczasowych odwołaniach. Rozpoznając odwołanie T. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 maja 2003 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji, a nadto wskazał, że w sprawie może mieć zastosowanie, jako podstawa nakazania rozbiórki obiektów gospodarczych na działce nr [...], także art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż brak jest możliwości poprawienia ich estetyki. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 maja 2003 r. T. K. zarzucił nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. W szczególności zarzucił pominięcie dowodu z zeznań A.L. W związku z tym zakwestionował też ustalenia oparte na piśmie S. S. Na rozprawie przed sądem administracyjnym skarżący zarzucił, iż nie zostało wyjaśnione, kto wybudował obiekty budowlane, których dotyczy sprawa. Jednocześnie oświadczył, iż on nie wie, kto je wybudował. Ponadto oświadczył, że w 2004 r. sąd powszechny prawomocnie nakazał mu wydać Gminie Miasta nieruchomość zajętą przez te obiekty, że w tym samym roku oddalono też prawomocnie jego wniosek o zasiedzenie tej nieruchomości oraz. że sąd w tej ostatniej sprawie ustalił, iż wraz z matką był samoistnym posiadaczem tej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę wniesiono ojej oddalenie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego obciąża inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego (art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane-Dz.U. nr 207 z 2003 r.. poz. 2016 ze zm.). W niniejszej sprawie przyjęto, że skarżący był inwestorem obiektów budowlanych, których dotyczy sprawa. Ustaleń tych dokonano na podstawie pisma S. S. z dnia 12 lipca 2002 r. Skarżący ustalenie to kwestionował. W tym celu wnosił w piśmie z dnia 17 lipca 2002 r. o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka A. L. Organy administracji dowodu tego nie przeprowadziły. Tym samym naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. Przepisy te nakładają na organ administracji obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7), wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1) i uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1). W niniejszej sprawie fakt, kto budował obiekty budowlane, których dotyczy sprawa, a więc kto był ich inwestorem, miał istotne znaczenie w sprawie, gdyż na tym fakcie oparto skierowanie nakazu rozbiórki do skarżącego i nie poczyniono ustaleń, które by uzasadniały uczynienie go adresatem tej decyzji z innego powodu. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym zachodzi podstawa uwzględnienia skargi opisana w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W tym stanie rzeczy na podstawie powołanych przepisów oraz nadto na podstawie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Ponadto, wobec uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonywane. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji wyjaśnią, z użyciem wskazanych przez skarżącego dowodów oraz ewentualnie innych dotychczas nieujawnionych, kto był inwestorem obiektów budowlanych, których dotyczy sprawa, kto jest ich właścicielem i czy są one przez inne podmioty zarządzane, i w zależności od poczynionych ustaleń określą adresata ewentualnej decyzji o rozbiórce, uwzględniając oczywisty fakt, iż inwestor może być adresatem takiej decyzji tylko wtedy, gdy nadal włada budynkami, które mają być rozebrane. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Praw;o o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.