II SA/Gd 99/03
WyrokWSA w Gdańsku2005-02-02
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby, która faktycznie nie przebywa w lokalu, ale nie utraciła tytułu prawnego do jego zajmowania, a także czy fakt dobrowolnego opuszczenia lokalu bez próby przywrócenia posiadania uzasadnia wymeldowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisu dotyczącego wymeldowania, istotna dla orzeczenia o wymeldowaniu pozostała jedynie kwestia faktycznego pobytu w lokalu. Dobrowolne opuszczenie lokalu bez podjęcia kroków prawnych w celu przywrócenia posiadania stanowi podstawę do wymeldowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Skarżący opuścił lokal w 1994 roku, twierdząc, że stało się to na krótko i uniemożliwiono mu powrót poprzez wymianę zamków. Organ administracji uznał, że kilkunastoletni pobyt poza miejscem zameldowania świadczy o trwałym opuszczeniu lokalu i przeniesieniu centrum życiowego, a brak działań prawnych w celu powrotu potwierdza dobrowolność opuszczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant – Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody z dnia 19 listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
3 II SA/Gd 99/03
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia 19 listopada 2002 r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) po rozpatrzeniu odwołania B. K. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 20 września 2002 r. Nr [...] orzekającą o wymeldowaniu odwołującego się z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G..
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że B. K. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od 1994 roku zamieszkując obecnie w domu swoich rodziców w Ch.. W związku z tym dokonując analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, że kilkunastoletni pobyt odwołującego się poza miejscem stałego zameldowania jest jednoznaczny z trwałym opuszczeniem miejsca zameldowania i przeniesieniem centrum życiowego do innego lokalu. Wskazano również, że nieświadomość przepisów prawa nie usprawiedliwia braku działań prawnych mających na celu zapewnienie powrotu do lokalu mieszkalnego. Ustalono, że B. K. nie występował do sądu z roszczeniem o przywrócenie stanu naruszonego posiadania. Przyjęto zatem, że opuszczenie przez niego lokalu położonego w G. przy ul. [...] miało charakter trwały i dobrowolny.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł B. K. stwierdzając, że mieszkanie przy ul. [...] w G. opuścił w 1994 roku jedynie na kilka dni na prośbę żony. W tym czasie w lokalu tym zostały wymienione zamki co uniemożliwiło mu powrót do niego.
Skarżący stwierdził również, iż wyrokiem z dnia 25 marca 1995 r., sygn. akt 2469/93 Sąd Wojewódzki w G. orzekł o sposobie korzystania z mieszkania przyznając mu prawo do korzystania z jednego pokoju o powierzchni 12 m2 z możliwością korzystania z kuchni i łazienki. Skarżący podniósł także, że w jego przekonaniu prowadzone postępowanie miało charakter jednostronny bez uwzględnienia jego interesów.
W odpowiedzi na powyższą skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Następnie w dniu 2 grudnia 2004 r. do Sądu wpłynęło pismo uczestniczki postępowania H. J. – K., w którym stwierdziła ona, że skarżący wyprowadzając się dobrowolnie w 1993 r. z mieszkania przy ul. [...] w G. zabrał wszystkie swoje rzeczy do rodziców w Ch., następnie zawarł kolejny związek małżeński, co jej zdaniem stanowi okoliczność potwierdzającą zmianę dotychczasowego centrum życiowego. Do pisma tego dołączono również kserokopię wyroku Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 28 kwietnia 1997 r. sygn. akt II C 2469/93, w którym orzeczono o rozwodzie pomiędzy H. J. – K. i B. K.. W pkt. 4 tego orzeczenia stwierdzono, że nie orzeka się o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania, w pkt. 5 oddalono natomiast wniosek B. K. o eksmisję H. J. – K. z mieszkania położonego w G. przy ul. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01 publ. OTK-A 2002/3), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis ten jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskutek tego orzeczenia art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. i w konsekwencji potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu nie może być uznane za okoliczność istotną dla czynności zameldowania.
Dlatego też w sprawach o wymeldowanie od tej daty przestał być istotny fakt utraty prawa przebywania w konkretnym lokalu mieszkalnym. Istotna natomiast pozostała jedynie kwestia faktycznego pobytu w nim. W rozpatrywanym przypadku faktem bezspornym jest, że B. K. nie przebywał w mieszkaniu, z którego został wymeldowany. Po wejściu w życie przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego bezprzedmiotowe było ustalenie, czy opuszczenie lokalu było związane z utratą tytułu prawnego do przebywania w nim czy też nie, przesłanka ta przestała być bowiem istotna.
Organy administracji prawidłowo przyjęły również, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny.
Skarżący po opuszczeniu lokalu przy ul. [...] w G. nigdy nie występował z roszczeniem o przywrócenie stanu naruszonego posiadania. Z faktu tego wynika więc, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny.
Dlatego też mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło