II SA/Gd 996/01

Wojewódzki Sąd Adn1inistracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: s. NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: s. NSA Jan Jędrkowiak. as. WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lutego 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 września 2000 r., nr [...] oraz zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej S. P. 10 (dziesięć) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 3 listopada 1998r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego na podstawie art.49 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U.Nr 89, poz.414 z późno zm.) odmówił wydania decyzji nakazującej demontaż daszku oraz reklamy z lokalizacją nad wejściem do sklepu spożywczo-przemysłowego przy ul. [...] w S.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że przedmiotowy daszek został wykonany w 1990r., a zatem od jego budowy upłynęło więcej niż 5 lat, w związku z czym zgodnie z postanowieniami art.49 ust. l Prawa budowlanego z 1994r. nie można było nakazać jego rozbiórki. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła S. P. domagając się jej uchylenia z uwagi na to, że przedmiotowy daszek oraz tablica reklamowa pogarszają Jej warunki życia. Rozpoznając to odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 maja 2000r. Nr [...] na podstawie art.138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.80 ust.2 pkt 2 i art.83 ust.2 Prawa budowlanego z 1994r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie art.49 ust. l Prawa budowlanego z 1994r. było błędne. Zgodnie bowiem z art. 103 ust.2 tej ustawy do obiektów budowlanych lub ich części, których budowa została zakończona przed l stycznia 1995r. stosuje się przepisy dotychczasowe to jest przepisy Prawa budowlanego z 1974r. Rozpoznając sprawę ponownie Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 3 7 ust. l , pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane oraz na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił Pani S. P. wydania nakazu rozbiórki zadaszenia wraz z zamontowaną na nim tablicą reklamową zlokalizowanego przy ul. [...] w S., wybudowanego w 1991 roku i będącego aktualnie własnością J. K.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdza, że przedmiotowa część obiektu budowlanego została wybudowana w 1991 roku niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy. Uznano jednak, że nie podlega on sankcjom określonym w art.37 ust. l pkt l i 2 Prawa budowlanego z 1974 roku ponieważ w planie zagospodarowania przestrzennego centrum-handlowo-usługowego w S.: uchwalonym uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia 12 grudnia 1994r. na terenie tym przewidziano niską zabudowę mieszkaniową i usługi. Funkcja sklepu ogólno-spożywczego nie koliduje z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, nie stanowi również zagrożenia dla ludzi lub mienia, ani nie spowoduje pogorszenia warunków ich bezpieczeństwa. Organ administracji stwierdził również, że brak jest innych istotnych przyczyn, które przemawiałyby za rozbiórką tego obiektu. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła S. P. opisując przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego zwracając uwagę na fakt, że w obecnym kształcie daszek nad wejściem do sklepu narusza walory estetyczne, ograniczając nasłonecznienie w jej małym mieszkaniu. Rozpatrując ten środek zaskarżenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 lutego 2001r. Nr [...] podjętą na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.80 ust.2 pkt 2 i art.83 ust.2 Prawa budowlanego z 1994r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że ewentualny nakaz rozbiórki daszku i tablicy reklamowej mógłby być wydany jedynie na podstawie art.37 Prawa budowlanego z 1974 roku. Przepisy ust. l ww. artykułu stanowią, że obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli: 1) "znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju, 2) powodują bądź w razie wybudowania spowodowałyby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" . Natomiast zgodnie z art.37 ust.2 Prawa budowlanego z 1974r., właściwy organ może wydać decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego "Jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. l ", w związku z czym stwierdzono, że w omawianym przypadku nie zachodzi żadna z wyżej wymienionych przesłanek. Przedmiotowe zadaszenie i tablica reklamowa nie naruszają bowiem ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, nie powoduj ą oszpecenia otoczenia, nie zacieniaj ą okien mieszkania należącego do S. P., jak również nie stwierdzono występowania żadnej innej przyczyny uzasadniającej wydanie nakazu rozbiórki. W związku z powyższym uznano, iż organ pierwszej instancji miał pełne podstawy do wydania decyzji odmawiającej nakazania rozbiórki opisanego wyżej daszku i tablicy reklamowej. Odnosząc się do podnoszonego przez S. P. zarzutu, iż przedmiotowe zadaszenie i tablica ograniczają widoczność z okien jej mieszkania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że przepisy obowiązującego w okresie budowy wyżej wymienionej części obiektu rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, jak również aktualnie obowiązujące przepisy, rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - nie zawieraj ą uregulowań dotyczących ograniczenia widoczności. W przepisach tych określono jedynie wymogi dotyczące zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń i przesłaniania obiektów. Z akt sprawy (przede wszystkim z dokumentacji fotograficznej) wynika, że omawiany daszek i tablica ograniczają wprawdzie widoczność z okien znajdującego się na parterze budynku mieszkania S. P., ale nie zacieniają tych okien. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła S. P. opisując swoją trudną sytuację życiową oraz uciążliwości w życiu związane z istnieniem przedmiotowego daszku oraz reklamy nad wejściem do sklepu. Skarżąca stwierdziła również, że płyta balkonowa w jej mieszkaniu jest popękana w dwóch miejscach na całej szerokości balkonu (145 cm) i wokoło dziewięciu miejscach o długości od 4 do 12 cm, CQ. w jej przekonaniu stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia. W odpowiedzi na tę skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. l § l oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W myśl bowiem postanowień art.37 ust. l Prawa budowlanego z 1974r., który stanowił materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia - obiekty budowlane lub ich część, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń gdy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałaby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z postanowień zacytowanego przepisu jednoznacznie wynika więc, że występują trzy niezależne od siebie przesłanki zobowiązujące organy administracji do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego część, to jest: a) sprzeczność lokalizacji z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, b) spowodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub zdrowia, c) pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W rozpatrywanym przypadku organy administracji przyjęły, że stanowiąca przedmiot postępowania część obiektu budowlanego została wybudowana bez wymaganego pozwolenia przed 1 stycznia 1995r. jednakże zgodnie z postanowieniami planu zagospodarowania (przestrzennego gminy i okoliczności te mają charakter bezsporny w sprawie. Skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego podnosiła jednak, że daszek nad wejściem do sklepu pogarsza warunki jej życia, a w skardze do Sądu również, że stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub zdrowia gdyż w jej przekonaniu jest przyczyną spękania płyty balkonowej. Okoliczności te nie stanowiły jednak w żadnej mierze przedmiotu postępowania dowodowego, co samo w sobie stanowi istotne naruszenie zasady prawdy obiektywnej wynikającej z postanowień art.7 i 77 K.p.a., a zobowiązującej organy administracji do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy odwoływał się co prawda do postanowień rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki jak i rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stwierdzając, że nie zawierają one ograniczeń w zakresie widoczności. W aktach sprawy brak jest jednak jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby, że przedmiotowa część obiektu budowlanego została wykonane zgodnie z postanowieniami przywołanych wyżej aktów wykonawczych. Organy administracji nie zwróciły również uwagi na fakt, że w art. 37 ust.1 Prawa budowlanego z 1974 roku ustawodawca nie odesłał do postanowień aktów wykonawczych regulujących warunki techniczne jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane, ale wprowadził samodzielne przesłanki zobowiązujące do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. W związku z tym nawet obiekt zbudowany zgodnie z zasadami techniki może w pewnych sytuacjach stanowić niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnie pogarszać warunki zdrowotne lub użytkowe dla otoczenia. Odnosi się to w szczególnej mierze do obiektów wykonawczych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W rozpatrywanym przypadku ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji fotograficznej wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany wywiera ujemny wpływ na widoczność w mieszkaniu skarżącej, może również stanowić poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa osób przebywających w mieszkaniu nad nim usytuowanym gdyż ułatwia dostęp do niego. Dlatego też przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracji powinny dokładnie wyjaśnić jakiego rodzaju zagrożenia mogą wiązać się z istnieniem przedmiotowego daszku wraz z tablicą reklamową nad wejściem do sklepu, a następnie podjąć stosowne rozstrzygnięcie przy uwzględnieniu poczynionych wyżej uwag. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest, zdaniem Sądu, obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się do wykonania oraz, gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa. Skoro zatem zaskarżona do Sądu decyzja odmawiająca nakazania rozbiórki części obiektu budowlanego nie nadaje się do wykonania, to bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponieważ art.97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej na podstawie art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U.Nr 74, poz.368 ze zm.).