II SAB/Gd 1/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. B., P. J. i W. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku J. B., P. J. i W. M. z dnia 21 października 2008 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2008 r. Nr [...], w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz stwierdzeniem prawomocności wyroku, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących J. B., P. J. i W. M. kwotę 357,00 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. B., P. J. i W. M. wnieśli w dniu 15 grudnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu skargi wskazali jako naruszenie prawa art. 35 § 3 kpa. SKO nie rozpoznało w terminie jednego miesiąca wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej żądania z dnia 19 maja 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 15 maja 2008 r. nr [...] odmawiającej wyłączenia z produkcji rolnej gruntów o obszarze 0,0500 ha nr działki 525 położonej w B. Strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika, koszty sądowe oraz koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej uwzględnienie oraz wyznaczenie przez Sąd terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy. Kolegium przyznając przekroczenie terminu wyjaśniło, że rozpoznaje sprawy według kolejności ich wpływu, a niniejsza spraw nie została rozpoznana w ustawowym terminie z uwagi na bardzo duży wpływ spraw w ostatnim kwartale 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów - między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Okoliczności niniejszej sprawy są bezsporne. Wynika z nich, że strona, reprezentowana przez pełnomocnika J. K., pismem z dnia 19 maja 2008 r. domagała się od SKO stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 15 maja 2008 r. nr [...] odmawiającej wyłączenia z produkcji rolnej gruntów o obszarze 0,0500 ha nr działki 525 położonej w B.. Decyzją z dnia 16 października 2008 r. nr 2617/08 Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji Starosty. Pismem z dnia 21 października 2008 r., które wpłynęło do organu dnia 28 października 2008 r., skarżący reprezentowani znów przez tego samego pełnomocnika złożyli do SKO wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego wniosku, polegającego na złożeniu oryginalnego opłaconego pełnomocnictwa, strona brak uzupełniła w dniu 10 listopada 2008 r. (vide: koperta z odciskiem pieczęci nadawczej k. 9 akt administracyjnych). Jak wynika z opisanych okoliczności sprawy, wniesiona skarga dotyczy bezczynności organu w wydaniu decyzji na skutek nierozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Bezczynność organu jest stanem ciągłym, w jakim on pozostaje po upływie terminu określonego na załatwienie sprawy. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, gdy bezczynności dopuszcza się organ I instancji, skargę do Sądu można wnieść po spełnieniu warunku zażalenia do organu wyższego stopnia, natomiast przy bezczynności samorządowego kolegium odwoławczego nie egzekwuje się tego warunku, gdyż nie ma nad nim organu wyższego stopnia, do którego wnosi się zażalenie, a przewidziane w art. art. 52 § 3 p.p.s.a. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie dotyczy spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej (por. także wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2001 r., sygn. akt II SAB 240/2000). Również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 480/2006 (Baza orzeczeń Lex nr 188512), wskazał, że "gdy w bezczynności w załatwieniu sprawy administracyjnej rozstrzyganej decyzją administracyjną pozostaje samorządowe kolegium odwoławcze, stronie przysługuje skarga na bezczynność tego organu do sądu administracyjnego, gdyż nie ma w postępowaniu przed tym organem żadnego środka zaskarżenia do zwalczania bezczynności na drodze administracyjnej". Z tych przyczyn skargę należało uznać za dopuszczalną, bez konieczności zachowania warunku, o którym mowa w art. 37 § 1 kpa. Badając zatem zarzut skargi Sąd przyjął, że dla jej rozstrzygnięcia odnieść się należy do tych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, który regulują terminy załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej. Zważyć należy, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 ust. 1 kpa). W myśl art. 104 § 1 kpa, przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 ust. 3). Ustawowe terminy załatwienia spraw określone w art. 35 ust. 3 kpa mogą być przedłużane na zasadach określonych w art. 36 § 1 kpa, bądź mogą być wyznaczane terminy dodatkowe zgodnie z art. 37 § 2 kpa. W świetle przytoczonych wyżej okoliczności sprawy jest niesporne, że upłynął miesięczny termin do rozpatrzenia wniosku z dnia 21 października 2008 r., liczony od daty jego wpływu do organu, co miało miejsce w dniu 28 października 2008 r. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje w nieuzasadnionej bezczynności. Podkreślić należy, że niezałatwienie sprawy w terminie narusza zasadę sformułowaną w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i art. 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt IV SA 105/00, Baza orzeczeń LEX nr 53462). Bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego od załatwienia sprawy administracyjnej z wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy powoduje niezałatwienie sprawy terminie. Mając na uwadze przytoczone powyżej okoliczności i uznając, że stan bezczynności organu zaistniał, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał organ do rozpatrzenia sprawy opisanego wniosku na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na wniosek złożony przez pełnomocnika procesowego reprezentującego skarżących, stosownie do przepisu art. 200 w związku z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, ustalając, że na wymienione koszty składa się: uiszczony wpis sądowy w kwocie 100,00 zł, oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.