II SAB/Gd 1/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Justyna Dudek – Sienkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku w sprawie wszczęcia postępowania dotyczącego wydania zezwolenia na czasowe wykorzystanie w sposób dotychczasowy obiektu budowlanego 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 22 lipca 2024 r. o wydanie zezwolenia na czasowe wykorzystanie w sposób dotychczasowy obiektu budowlanego w postaci pawilonu handlowego na działce nr A/B przy ul. A. w G.; 2. stwierdza, że bezczynność, której dopuścił się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej; 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku na rzecz skarżącego M. K. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Skarga M. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku w załatwieniu jego wniosku z dnia 22 lipca 2024 r. o wydanie zezwolenia na czasowe wykorzystanie w sposób dotychczasowy obiektu budowlanego w postaci pawilonu handlowego na działce nr [...] przy ul. A. [...] w G., wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Pawilon handlowy znajdujący się na terenie działki nr [...] przy ul. A. [...] w G. był użytkowany do dnia 31 grudnia 2022 r. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 24 listopada 1993 r., która była następnie zmieniana kolejnymi decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku W dniu 21 czerwca 2024 r. skarżący zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku o zmianę powyższej decyzji poprzez przedłużenie terminu obowiązywania zezwolenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku decyzją ostateczną z dnia 12 lipca 2024 r. odmówił zmiany powyższej decyzji w zakresie terminu użytkowania obiektu. Następnie, w piśmie z dnia 22 lipca 2024 r. skarżący zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowego na terenie działki nr [...] przy ul. A. [...] w G. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku pismem z dnia 23 lipca 2024 r. poinformował skarżącego, że brak jest materialnoprawnych podstaw do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dla tego samego obiektu budowlanego, który posiadał już czasową decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, której zastrzeżony termin użytkowania upłynął z dniem 31 grudnia 2022 r. Pismem z dnia 15 października 2024 r. skarżący uzupełnił swój wniosek z dnia 22 lipca 2024 r. wskazując, że podstawę prawną złożonego przez niego wniosku stanowi art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. W skierowanym do skarżącego piśmie z dnia 25 października 2024 r. organ podtrzymał swoje stanowisko wskazane w piśmie z dnia 23 lipca 2024 r. W piśmie z dnia 25 października 2024 r. skarżący wniósł ponaglenie do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, który, po jego rozpatrzeniu, w piśmie z dnia 26 listopada 2024 r. stwierdził brak podstaw do rozpatrzenia ponaglenia. Następnie, w piśmie z dnia 17 grudnia 2024 r., które wpłynęło do organu w dniu 23 grudnia 2024 r., skarżący wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku w załatwieniu jego wniosku z dnia 22 lipca 2024 r., zarzucając organowi rażące naruszenie art. 35 § 3 w zw. z art. 12 § 1 oraz art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, poprzez uporczywe niezałatwienie w przypisanej prawem formie oraz w określonym prawem terminie sprawy indywidualnej z wniosku skarżącego z dnia 22 lipca 2024 r. o zezwolenie na czasowe wykorzystanie w sposób dotychczasowy obiektu budowlanego w postaci pawilonu handlowego na działce nr [...] (wcześniej nr [...]) przy ul. A. [...] w G. Skarżący wniósł przy tym o: zobowiązanie organ do wydania w określonym terminie decyzji w sprawie; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1500 zł; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie w zakresie zarzutu bezczynności dotyczącego niewydania w terminie decyzji administracyjnej z wniosku z dnia 22 lipca 2024 r., sprecyzowanego podaniem z dnia 15 października 2024 r., wskazując na brak ustawowego obowiązku do wydania decyzji. Nadto, wniósł o oddalenie skargi w pozostałym zakresie, wskazując, że podniesione zarzuty są pozbawione podstaw. Organ wskazał przy tym, że postanowieniem z dnia 30 grudnia 2024 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku z dnia 22 lipca 2024 r., sprecyzowanego podaniem z dnia 15 października 2024 r. W piśmie z dnia 10 stycznia 2025 r. skarżący podtrzymał wniesioną skargę. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) a także na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej wykazała, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zasadna. W skardze tej skarżący zarzucił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku bezczynność w załatwieniu wniesionego przez niego wniosku z dnia 22 lipca 2024 r. o wydanie zezwolenia na czasowe wykorzystanie w sposób dotychczasowy obiektu budowlanego w postaci pawilonu handlowego na działce nr [....] przy ul. A. [...] w G. W ocenie Sądu wniesiona skarga spełnia wymogi formalne umożliwiające jej merytoryczne rozpoznanie. Przed wniesieniem skargi skarżący wyczerpał bowiem przysługujące mu środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący pismem z dnia 25 października 2024 r. wystąpił do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z ponagleniem na niezałatwienie złożonego przez niego w dniu 22 lipca 2024 r. wniosku w terminie, wypełniając tym samym wymóg wynikający z art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w piśmie z dnia 26 listopada 2024 r. stwierdził, że brak jest podstaw do rozpatrzenia tego ponaglenia. Przechodząc zatem do merytorycznej kontroli wniesionej skargi, Sąd miał na uwadze, że bezczynność to, zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Wskazać bowiem należy, że naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 k.p.a., stanowi, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie przy tym z treścią art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Jednocześnie, w myśl art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Wskazane zasady ogólne postępowania administracyjnego, wraz z konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego i zasadą legalizmu, służą realizacji prawa obywateli do dobrej administracji. Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych - Dz.U.UE.C.2007.303.1). Powołany przepis Karty, uznany w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego za wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 2294/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl) stanowi, że podstawowym prawem obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Nadto, zasada załatwienia sprawy w rozsądnym terminie wynika z art. 6 ratyfikowanej przez Polskę Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284, ze zm.). W każdym zaś przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji, mamy do czynienia z bezczynnością organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., mamy do czynienia z bezczynnością organu (zob. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 306/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezczynność, jest stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten - będąc właściwym w sprawie - nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu (zob. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2348/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy tym, dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte. Wniesienie skargi na bezczynność organu uzasadnia zatem samo niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, uznać należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku, na dzień wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie, pozostawał bezczynny w załatwieniu złożonego przez skarżącego w piśmie z dnia 22 lipca 2024 r. wniosku. Jak wynika bowiem z akt niniejszej sprawy, skarżący złożył przedmiotowy wniosek w organie w dniu 22 lipca 2024 r. Z akt sprawy wynika przy tym, że nawet w terminie dwóch miesięcy od otrzymania wniosku organ nie załatwił wniosku skarżącego w żadnej z przewidzianych prawem formie. Pismo organu z dnia 23 lipca 2024 r. nie załatwiło bowiem wniosku skarżącego. Pismo to nie stanowiło decyzji ani postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Na tle przytoczonych powyżej przepisów zauważyć bowiem należy, że jest w nich mowa o "załatwieniu sprawy", co oznacza zastosowanie normy prawa materialnego do danego stanu faktycznego (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.BECK, Warszawa 2012, s. 79). Pojęcia "załatwienie" i "niezałatwienie sprawy" należy rozpatrywać w związku z art. 104 k.p.a., z którego wynika, że organ załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Załatwienie sprawy polega zatem na osiągnięciu końcowego celu postępowania poprzez wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w danej instancji. Jednocześnie, zauważyć trzeba, że w sytuacji gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Co więcej, z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby w tym okresie wystąpiły sytuacje, które przedłużałyby termin załatwienia sprawy zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. Przepis art. 35 § 5 k.p.a. stanowi bowiem, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Nadto, wbrew wymogowi wynikającemu z art. 36 § 1 k.p.a., organ nie poinformował skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie, o przyczynach zwłoki, jak i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Jednocześnie, Sąd stwierdził, że z zarzutu bezczynności w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku uwolnił się w dniu 30 grudnia 2024 r., kiedy to wydał, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego z dnia 22 lipca 2024 r. Postanowienie to wydane zostało jednak dopiero po wniesieniu skargi w przedmiotowej sprawie, co miało miejsce w dniu 19 grudnia 2024 r. Powyższe, uczyniło bezprzedmiotowym orzekanie przez Sąd o zobowiązaniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do wydania aktu lub podjęcia czynności. Z przepisu tego wynika bowiem, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność nawet wówczas, gdy decyzja ta lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Jeżeli do daty orzekania przez Sąd, organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to – mimo pozostawania w zwłoce – przestaje on tkwić w bezczynności a postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, Lex nr 463687), ale tylko i wyłącznie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt III OZ 324/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też, Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w punkcie 1 wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku do załatwienia wniosku z dnia 22 lipca 2024 r. o wydanie zezwolenia na czasowe wykorzystanie w sposób dotychczasowy obiektu budowlanego w postaci pawilonu handlowego na działce nr [...] przy ul. A. [...] w G. Kierując się jednocześnie wymogiem art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność, której dopuścił się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie 2 wyroku. Sąd uwzględnił przy tym, że dokonując oceny w powyższym zakresie należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się także, że naruszenie prawa rażące oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej" (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). O rażącym naruszeniu prawa w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 296/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zwłoka w wykonaniu obowiązku musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia. Zatem o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (zob. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 237/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć bowiem należy, że organ udzielał odpowiedzi na wniosek skarżącego o wydanie zezwolenia na czasowe wykorzystanie w sposób dotychczasowy obiektu budowlanego w postaci pawilonu handlowego na działce nr [...] przy ul. A. [...] w G., pozostając w błędzie, że wystarczające jest załatwienie sprawy w formie pisma. Nadto, niezwłocznie po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 30 grudnia 2024 r. organ odmówił wszczęcia postępowania, załatwiając tym samym wniosek skarżącego z dnia 22 lipca 2024 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru kwalifikowanego. Mając również powyższe okoliczności na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej. Stosownie do treści art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. jedyną przesłanką warunkującą przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Rozstrzygnięcie o zastosowaniu bądź odmowie przyznania sumy pieniężnej należy przy tym do sądu administracyjnego i może być podjęte zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony. Podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii, sąd powinien zaś przede wszystkim mieć na uwadze funkcje, jakie pełni ten środek. Suma pieniężna nie ma wyłącznie charakteru dyscyplinująco-represyjnego, pełni również funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla strony za oczekiwanie na zakończenie sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie. Suma pieniężna nie jest zaś zależna od poniesionej i wykazanej krzywdy czy uszczerbku majątkowego. Co do zasady natomiast można przyjąć, że ma ona funkcję swoistego zadośćuczynienia (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 797/21; wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 1915/21; wyrok NSA z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt II OSK 1051/21 – wszystkie dostępne na stronie internetowej https://orzezcenia.nsa.gov.pl). Zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Samo ujęcie wskazanego przepisu jednoznacznie potwierdza, że zasądzanie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności, a to oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przyznanie tej sumy powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania ( zob. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2141/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie zachodziła uzasadniona konieczność zastosowania dodatkowych środków dyscyplinująco-represyjnych a także prewencyjnych i dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił wniosek skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej, o czym orzekł w punkcie 3. sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł zaś w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.