II SAB/Gd 10/08

PostanowienieWSA w Gdańsku2008-04-29

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w całości lub w części, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że znajduje się w niedostatku lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mimo niskich dochodów, strona posiada znaczny majątek, a twierdzenia o wydatkach na leki nie zostały poparte dowodami.
Stan faktyczny
Strona skarżąca H. i Z.G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazała na trudną sytuację majątkową, niskie dochody, wysokie koszty leków oraz posiadanie znacznego majątku (dom, działki). Sąd wezwał do przedłożenia dodatkowych dokumentów, które nie w pełni potwierdziły twierdzenia skarżących o ich ubóstwie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. i Z. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie budowy obiektu budowlanego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia 20 marca 2008r. H. i Z.G. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazali, iż pozostają w trudnej sytuacji majątkowej, utrzymują się z niewysokich dochodów w łącznej kwocie 1014,16 zł (emerytura i zasiłek przedemerytalny). Nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów, jedynie jak oświadczyli w trudnych sytuacjach wspomaga ich finansowo syn i wnioskodawcy oszacowali tą pomoc na kwotę 300 zł miesięcznie. W związku z koniecznością zakupu leków ponoszą koszty w kwocie około 400 zł miesięcznie. Skarżący posiadają dom o pow. 352 m2, działkę rolną o pow. 0,7077 ha oraz działkę budowlaną o pow. 2,840 ha, innego majątku nie posiadają, w tym przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro i oszczędności. Oświadczyli, iż syn na części gruntów prowadzi działalność gospodarczą i w zamian za to opłaca podatki. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawców Sąd, pismem z dnia 1 kwietnia 2008 r., zobowiązał ich do przedłożenia następujących dokumentów źródłowych: wyciągów i wykazów z ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawców rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, oświadczenia o wysokości pomocy finansowej uzyskiwanej od syna, oświadczenia w przedmiocie przysługujących dopłat bezpośrednich, dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania domu wraz z dokumentami je potwierdzającymi, oświadczenia czy wnioskodawcy korzystają z pomocy społecznej, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych pojazdów mechanicznych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczyli, iż nie posiadają żadnych kont i lokat dewizowych, posiadają jedno wspólne konto w Kaszubskim Banku Spółdzielczym, na które wpływają ich świadczenia socjalne. Oświadczyli, iż nie korzystają z dopłat bezpośrednich i nie korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący załączyli rachunki związane z utrzymaniem domu: za wywóz nieczystości 21,18 zł; prąd za dwa miesiące około 200 zł; woda za dwa miesiące 27,60 zł; butla gazowa 45 zł. Skarżący podali, iż wspólnie z synem posiadają samochód osobowy Mercedes 190D, rok produkcji 1994, kupiony 10 lat temu o wartości rynkowej około 9 tys. zł. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy P.p.s.a.). Z przepisu art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając przedmiotowy wniosek ocenić należy jego zasadność zarówno w zakresie uwzględnienia go w całości jak również w części, zaś rozstrzygnięcie zależy od zgromadzonych w sprawie dokumentów i oświadczeń złożonych przez skarżących. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazali, aby ich sytuacja majątkowa dawała podstawy do przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym, albowiem informacje zawarte we wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy, jak też w przedstawionych na żądanie dokumentach wskazują, iż skarżący nie pozostają w niedostatku, sytuacja finansowa nie jest aż tak trudna aby uznać, iż koszt całości postępowania sądowego i ustanowienia pełnomocnika należy przenieść na Skarb Państwa. Twierdzenie skarżących o wydatkowaniu kwoty około 400 zł miesięcznie na leki nie zostało potwierdzone żadnymi dokumentami. Skarżący nie wskazali we wniosku, iż oprócz domu posiadają budynek o pow. 145 m2 oraz obiekt o pow. 60 m2 w którym jak oświadczyli syn prowadzi działalność gospodarczą. Analizując dane zawarte w przedstawionej kserokopii dowodu rejestracyjnego posiadanego auta wywnioskować można z uwagi na adres syna w nim zawarty, iż zamieszkuje on razem z rodzicami. Wysokość wpisu w niniejszej sprawie wynosi 100 zł i na chwilę obecną są to jedyne koszty jakie zobowiązani są uiścić skarżący. Brak jest uzasadnienia do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż należałoby uznać, iż skarżący nie są w stanie tej kwoty uiścić. Analiza zaś sytuacji majątkowej skarżących nie pozwala na wyciągnięcie takiego wniosku, gdyż mimo niskich wykazanych dochodów skarżący posiadają znaczny majątek. Uwzględnienie wniosku w pozostałym zakresie nie jest zaś możliwe, gdyż informacje podane przez skarżących są dość ogólnikowe i nie sposób na podstawie złożonych oświadczeń i przedstawionych dokumentów ustalić dokładnie sytuacji finansowej wnioskodawców. Samo twierdzenie, iż sytuacja jest trudna to za mało, zaś stopień zawiłości sprawy nie ma znaczenia i przekonanie skarżących o słuszności ich twierdzeń nie może zostać uwzględnione. Przyznanie stronie prawa pomocy wiąże się z wykazaniem przez nią braku możliwości partycypowania w pełnych bądź jakichkolwiek kosztach postępowania. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne bądź poddają w wątpliwość twierdzenia skarżących o ich ubóstwie. To sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, ponieważ to na nim spoczywa w tym zakresie ciężar dowodu. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę przedstawione, tym bardziej, że ma ona przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie określonych kosztów postępowania. Skarżący, w ocenie Sądu nie wykazali w sposób przekonywujący, iż znajdują się w sytuacji kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ani też choćby w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia całości bądź części kosztów postępowania. Wobec tego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło