II SAB/Gd 10/19
WyrokWSA w Gdańsku2019-03-27
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Mariola Jaroszewska, Magdalena Dobek - Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącej, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę na bezczynność organu za niezasadną, ponieważ organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej przed wniesieniem skargi. Ponadto, większość zadanych pytań nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a część z nich wykraczała poza kompetencje organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła obszerny wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) dotyczący szczepień ochronnych i ich skutków. PPIS udzielił odpowiedzi na część pytań, wskazując, że pozostałe nie dotyczą jego kompetencji lub nie stanowią informacji publicznej. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając mu nieudzielenie żądanych informacji. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek - Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. S. – S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
A. S. – S. wniosła skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPIS) w zakresie udostępnienia informacji publicznej, domagając się zobowiązania organu do udzielenia żądanej informacji, orzeczenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia grzywny organowi.
Skarga powyższa została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych:
We wniosku z 16 października 2018 r. A. S. – S. zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego o udzielenie informacji publicznej w zakresie:
1. wskazania podstawy prawnej, która uprawnia PPIS do wyznaczenia 30-dniowego terminu do stawienia się w przychodni.
2. wskazania podstawy prawnej, która uprawnia PPIS do wskazania przychodni, w której winna się w ocenie PPIS stawić z dzieckiem.
3. wskazania daty (dzień-miesiąc-rok) wraz z którą w ocenie PPIS upłynął obowiązujący mnie termin wykonania szczepień przeciwko chorobom zakaźnym wymienionym w przedmiotowym piśmie PPIS.
4. wskazania podstawy prawnej dla sposobu ustalenia przez PPIS daty, wraz z którą w jego ocenie upłynął obowiązujący termin wykonania szczepień przeciwko chorobom zakaźnym wymienionym w przedmiotowym piśmie PPIS.
5. udostępnienia nazw handlowych szczepionek stosowanych w celu ochrony przeciw chorobom zakaźnym wymienionym w przedmiotowym piśmie PPIS, dopuszczonych do obrotu w Polsce i objętych programem szczepień ochronnych (refundowanych), które przed dopuszczeniem do obrotu zostały przebadane pod kątem zwiększania ryzyka wystąpienia choroby nowotworowej, metabolicznej, neurologicznej, immunologicznej, psychicznej lub innej (np. choroby układu oddechowego itp.) i które według badań wykonanych przed rejestracją szczepionki w znaczący sposób nie zwiększają ryzyka wystąpienia ww. chorób w porównaniu do ryzyka wystąpienia ww. chorób występującego w populacji bez związku z szczepieniem bądź wskazania organu, który będzie władny i kompetentny udostępnić takie informacje, jeśli nie znajdują się one w posiadaniu PPIS.
6. udostępnienia wyników badań jednoznacznie potwierdzających, że dzieci szczepione są zdrowsze od dzieci nieszczepionych, bądź wskazania organu, który będzie władny i kompetentny udostępnić takie informacje, jeśli nie znajdują się one w posiadaniu PPIS.
7. udostępnienia wyników badań potwierdzających, że dzieci szczepione nie chorują na nowotwory częściej, niż dzieci nieszczepione, bądź wskazania organu, który będzie władny i kompetentny udostępnić takie informacje, jeśli nie znajdują się one w posiadaniu PPIS.
8. podania, ile przypadków "śmierci łóżeczkowej" odnotowano w Polsce od 1 stycznia 2010 do 30 wrzesień 2018 r. bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
9. wskazania, jaki odsetek przypadków "śmierci łóżeczkowej" odnotowanych w Polsce od 1 stycznia 2010 do 30 wrzesień 2018 r. to zdarzenia, które miały miejsce nie dalej jak 4 tygodnie od poddania dziecka zabiegowi szczepienia, bądź wskazania organu, który dysponuje takimi informacjami.
10. wskazania, ile osób w Polsce jest obecnie zaszczepionych przeciw błonicy, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
11. wskazania, jaki odsetek spośród osób zaszczepionych przeciw błonicy to osoby, u których nadal utrzymuje się poszczepienna odporność, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
12. wskazania, ile osób w Polsce jest obecnie zaszczepionych przeciw krztuścowi, bądź odesłania do kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
13. wskazania, jaki odsetek spośród osób zaszczepionych przeciw krztuścowi to osoby, u których nadal utrzymuje się poszczepienna odporność, bądź odesłania do kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
14. ile osób w Polsce jest obecnie zaszczepionych przeciw Hib oraz ewentualnie wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
15. jaki odsetek spośród osób zaszczepionych przeciw Hib to osoby, u których nadal
utrzymuje się poszczepienna odporność ewentualnie wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
16. wskazania, ile osób w Polsce jest obecnie zaszczepionych przeciw poliomyelitis, bądź kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
17. jaki odsetek spośród osób zaszczepionych przeciw poliomyelitis to osoby, u których nadal utrzymuje się poszczepienna odporność, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
18. ile osób w Polsce jest obecnie zaszczepionych przeciw odrze ewentualnie wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
19. jaki odsetek spośród osób zaszczepionych przeciw odrze to osoby, u których nadal utrzymuje się poszczepienna odporność, ewentualnie wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
20. ile osób w Polsce jest obecnie zaszczepionych przeciw śwince, ewentualnie wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
21. jaki odsetek spośród osób zaszczepionych przeciw śwince to osoby, u których nadal utrzymuje się poszczepienna odporność lub wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
22. ile osób w Polsce jest obecnie zaszczepionych przeciw różyczce lub wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
23. jaki odsetek spośród osób zaszczepionych przeciw różyczce to osoby, u których nadal utrzymuje się poszczepienna odporność lub wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
24. jaki odsetek populacji musi zostać zaszczepiony przeciw błonicy, krztuścowi, polio z osobna, aby wystąpił efekt "odporności zbiorowiskowej", bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
25. jaki odsetek spośród osób innych narodowości, które obecnie przebywają w Polsce, to osoby nieuodpornione przeciw zachorowaniom na błonicę, bądź wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
26. jaki odsetek spośród osób innych narodowości, które obecnie przebywają w Polsce, to osoby nieuodpornione przeciw zachorowaniom na krztusiec, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
27. jaki odsetek spośród osób innych narodowości, które obecnie przebywają w Polsce, to osoby nieuodpornione przeciw zachorowaniom na Hib lub wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
28. jaki odsetek spośród osób innych narodowości, które obecnie przebywają w Polsce, to osoby nieuodpornione przeciw zachorowaniom na polio, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
29. jaki odsetek spośród osób innych narodowości, które obecnie przebywają w Polsce, to osoby nieuodpornione przeciw zachorowaniom na odrę lub wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
30. jaki odsetek spośród osób innych narodowości, które obecnie przebywają w Polsce, to osoby nieuodpornione przeciw zachorowaniom na świnkę lub wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
31. jaki odsetek spośród osób innych narodowości, które obecnie przebywają w Polsce, to osoby nieuodpornione przeciw zachorowaniom na różyczkę lub wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
32. jakie jest obecnie szacunkowe prawdopodobieństwo zachorowania dziecka na błonicę, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
33. jakie jest obecnie szacunkowe prawdopodobieństwo zachorowania dziecka na krztusiec, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
34. jakie jest obecnie szacunkowe prawdopodobieństwo zachorowania dziecka na polio, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
35. jakie jest obecnie szacunkowe prawdopodobieństwo wystąpienia u dziecka infekcji Hib lub wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
36. jakie jest obecnie szacunkowe prawdopodobieństwo zachorowania dziecka na odrę lub wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
37. jakie jest obecnie szacunkowe prawdopodobieństwo zachorowania dziecka na świnkę lub wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
38. jakie jest obecnie szacunkowe prawdopodobieństwo zachorowania dziecka na różyczkę lub wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
39. jakie jest obecnie prawdopodobieństwo wystąpienia u dziecka powikłań przy zachorowaniu na krztuścowi, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
40. jakie jest obecnie prawdopodobieństwo wystąpienia u dziecka powikłań przy zachorowaniu na błonicę, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
41. jakie jest obecnie prawdopodobieństwo wystąpienia u dziecka powikłań przy zachorowaniu na odrę lub wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
42. jakie jest obecnie prawdopodobieństwo wystąpienia u dziecka powikłań przy zachorowaniu na świnkę lub wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
43. jakie jest obecnie prawdopodobieństwo wystąpienia u dziecka powikłań przy zachorowaniu na różyczkę lub wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
44. jakie "fałszywe pseudonaukowe teorie" głoszą "ruchy antyszczepionkowe"?
45. ile dzieci w Polsce zmarło od 1 stycznia 2000 r. do 30 września 2018 r. nie dalej jak do 4 tygodni od poddania dziecku szczepieniu, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
46. jaki odsetek zgonów zdefiniowanych w pytaniu poprzednim, to zgony, których przyczyny nie udało się ustalić, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
47. czy w przypadku zgonu o nieustalonej przyczynie lub zgonu w postaci "śmierci łóżeczkowej", jeśli zgon taki miał miejsce w bezpośrednim następstwie czasowym zabiegu szczepienia dziecka (do 4 tygodni od szczepienia), szczepionka, która została podana zmarłemu dziecku, jest wycofywana z obrotu do czasu wykluczenia, że bezpośrednią lub pośrednią przyczyną zgonu mogła być ta szczepionka?
48. czy zachorowalność dzieci w Polsce na nowotwory złośliwe maleje, czy rośnie na przestrzeni ostatnich 30 lat, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
49. czy zachorowalność dzieci w Polsce na choroby immunologiczne maleje, czy rośnie na przestrzeni ostatnich 30 lat, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami,
50. czy zachorowalność dzieci w Polsce na choroby neurologiczne maleje, czy rośnie na przestrzeni ostatnich 30 lat, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami,
51. czy zachorowalność dzieci w Polsce na choroby metaboliczne maleje, czy rośnie na przestrzeni ostatnich 30 lat, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
52. czy zachorowalność dzieci w Polsce na choroby psychiczne maleje, czy rośnie na przestrzeni ostatnich 30 lat, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
53. czy w Polsce prowadzone są badania porównawcze ogólnej kondycji zdrowotnej dzieci szczepionych zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych i dzieci nieszczepionych, bądź wskazania kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami.
54. wskazania - za okres 1995-2017: ilości zgonów, które miały miejsce do 4 tygodni od zabiegu szczepienia, z podziałem na kolejne lata, wiek osób zmarłych oraz ilość dni, które upłynęły od szczepienia do chwili śmierci.
55. wskazania - za okres 1995 - 2017: ilości ciężkich zachorowań zakończonych hospitalizacją, które miały miejsce do 4 tygodni od szczepienia pacjenta, z podziałem na kolejne lata, wiek pacjentów i ilość dni, które upłynęły od szczepienia do zachorowania.
56. jak wyżej w punkcie 38 dla szczepionki, która miałaby zostać podana mojemu dziecku.
57. jak wyżej w punkcie 39 dla szczepionki, która miałaby zostać podana mojemu dziecku.
58. jakie są statystyczne szanse w oparciu o dane PZH na zachorowanie na choroby przeciwko którym zaszczepione ma być moje dziecko?
59. jakie są statystyczne szanse w oparciu o CHPL produktu medycznego na powikłania poszczepienne (szczególnie ciężkie)?
60. jaki jest stopień ryzyka na podstawie dwóch powyższych na zachorowanie, powikłania pochorobowe w stosunku do możliwości wystąpienia powikłania po szczepieniu?
61. czy każda ze szczepionek które organ chce, aby dostało moje dziecko jest skuteczna w 100%?
62. czy każda ze szczepionek które organ chce, aby dostało moje dziecko jest bezpieczna w 100%?
63. kto i na jakiej podstawie ponosi odpowiedzialność cywilnoprawną w przypadku wystąpienia NOP (niepożądanego odczynu poszczepiennego)?
64. czy szczepionka uodparnia na całe życie?
65. czy przechorowanie niektórych chorób uodparnia na całe życie?
66. po co są w szczepionce adiuwanty (sole glinu) i jak wpływają na działanie organizmu?
67. czy w związku z zastosowaniem adiuwantów, aby wywołać zwiększoną odpowiedź immunologiczną organizmu może u dziecka wystąpić tzw. ASIA, czyli autoimmunizacyjny/autozapalny zespół indukowany adiuwantami, czyli wystąpienie choroby autoimmunizacyjnej lub autozapalnej pod wpływem adiuwantu ?
68. w jaki sposób leczy się odrę, świnkę oraz różyczkę?
69. czy przechorowanie tzw. chorób wieku dziecięcego w wieku odpowiednim (czyli dziecięcym) niesie większe ryzyko powikłań po chorobie, czy groźniejsze są w przypadku dorosłych niedoszczepianych?
70. czy istnieją sytuacje, kiedy człowiek choruje na 5 lub 6 chorób jednocześnie? Czy w takiej sytuacji organizm zmuszony do produkcji przeciwciał na 5 lub 6 chorób na raz nie ma gorszej skuteczności (1/5 lub 1/6 na każdą chorobę zamiast 100% na każdą)?
71. czy podanie patogenów z pominięciem naturalnych dróg zakażenia (drogi oddechowe, droga pokarmowa, ew. uraz) powoduje brak zaangażowania wszystkich naturalnych mechanizmów obronnych (np. układu limfatycznego)?
72. na czym polega odporność zbiorowa i jak ma się do koncepcji sztucznej immunizacji, jeśli szczepionki nie działają w 100%?
73. jak ma się odporność zbiorowa, kiedy większość populacji powyżej 30 roku życia się nie doszczepia i wychodzi z działań matematycznych, że odporność zbiorowiskowa jest na poziomie 35-40% w stosunku do wymaganych 95%?
74. jak na organizm wpływa hiperstymulacja układu immunologicznego podawaniem tak wielu dawek w tak krótkim czasie, ze wskazaniem badań.
75. jaki wpływ ma synergiczność w przypadku szczepień?
76. co to jest zastępowalność szczepów i jak ma się w przypadku eradykacji bakterii/ wirusów?
77. dlaczego, skoro rzekomo to szczepienia przeciwko odrze prawie ją wyeliminowała, dokładnie tak samo zmniejszyła się zapadalność na szkarlatynę, gdzie nie ma na nią szczepionki? Co było powodem?
78. które ze szczepionek zostały przebadane pod kątem kancerogenności oraz wpływu na powstanie chorób przewlekłych (alergie) ze wskazaniem na badania.
79. podanie pełnego składu preparatów i wyjaśnienie, jak działa na organizm każdy ze składników (bezpieczeństwo stosowania, toksyczność, farmakodynamika).
80. wskazanie badań, które potwierdzają bezpieczeństwo podawania kilku różnych preparatów na raz (np. TDaP + PVC).
81. w jaki sposób wyklucza się nadwrażliwość na składniki szczepionki?
82. jak reaguje organizm po podaniu szczepionki i czy można określić, jaki będzie stan organizmu po jego zastosowaniu?
83. jak określa się zabieg, gdzie domniemając stan zdrowia dziecka (badanie kwalifikacyjne bez wykluczenia nadwrażliwości na składniki) podaje się preparat, który może mieć nieokreślone działanie i nieprzewidywalne efekty? czy nie wpisuje się to w definicję eksperymentu?
84. wskazania czy nadwrażliwość na którykolwiek składnik szczepionki można sprawdzić tylko po wcześniejszym podaniu preparatu i czy to nie jest eksperyment medyczny?
85. wyjaśnienia dlaczego podanie szczepionki, która zawiera 625 mcg (infannx hexa) soli glinu jest uważane za bezpieczne, kiedy normy są ustalone na 5 mcg/kg? Czy 11-krotne przekroczenie norm dla 9 kg dziecka jest bezpieczne, czy jest to eksperyment medyczny?
86. podania ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) w urzędzie oraz w całej Polsce dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis?
87. jaki charakter miały odnotowane niepożądane odczyny poszczepienne z podziałem na ilość i rodzaje?
88. czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?
89. z jakiej statystyki wynikają dane, którymi organ dysponuje?
90. od którego roku dane te są gromadzone?
91. czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których organ wzywa mają charakter obowiązkowy?
92. czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób organ odnotował epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?
93. czy prawdą jest, że niektóre ze szczepionek produkowane są z komórek diploidalnych, czyli pochodzących z abordowanych płodów ludzkich?
94. czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia organ jest świadom ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.qov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17- S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz).
95. czy organ zna orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności: "Trybunał przypomina, że życie prywatne obejmuje integralność fizyczną i psychiczną osoby (nr 32647/96 , decyzja 07.01.98, DR 94 , s. 91-93 ). W związku z tym Trybunał zbadał wniosek na podstawie artykułu 8 Konwencji, który stanowi co następuje: Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Władza publiczna nie może ingerować w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków, zgodnie z prawem koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, na ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Trybunał uważa, że obowiązkowe szczepienia jako przymusowe zabiegi medyczne oznaczając ingerencję w prawo do poszanowania życia prywatnego, gwarantowanego przez art. 8 ust. 1" - orzeczenie Matter v. Słowacja wyrok z dnia 5 lipca 1999 r., niepublikowany, tak też orzeczenie Salvetti v. Włochy z 2002 r., 42197/98.
W odpowiedzi na powyższe, PPIS, w piśmie z 6 listopada 2018 r., poinformował:
a) w odniesieniu do pytań zawartych w punktach 1 – 4, że obowiązek szczepień ochronnych wynika z przepisów wskazanych w wezwaniu do dobrowolnego wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka. PPIS wskazał, że zgodnie z § 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
Zgodnie z Programem dziecko S. S., ur. 25 kwietnia 2014 r., powinno zostać poddane w 5-6 miesiącu życia III dawce szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi, III dawce szczepienia przeciwko Haemophilus injluenzae typu b, II dawce szczepienia przeciwko poliomyelitis; w 7 miesiącu życia III dawce szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B; w 13-14 miesiącu życia szczepieniu przeciwko odrze, śwince i różyczce; w 16-18 miesiącu życia IV dawce szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi, HI dawce szczepienia przeciwko poliomyelitis oraz IV dawce szczepienia przeciwko Haemophilus influenzae typu b. Organ wskazał jednocześnie, że NZOZ [..] jest placówką, którą wskazał jako tę, w której powinno być wykonane szczepienie, z uwagi na fakt, iż to właśnie w tej przychodni znajduje się karta szczepień dziecka. W związku z uzyskaną w NZOZ [..] informacją, zgodnie z którą dziecko S. S. został poddany jedynie III dawce szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, organ wezwał A. S. – S. do dobrowolnego wykonania ciążącego na niej obowiązku, co oznacza stawienie się na wizytę lekarską w gabinecie szczepień celem przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego, podczas którego lekarz oceni stan zdrowia dziecka i podejmie decyzję o szczepieniu lub o odroczeniu szczepienia. Organ wyjaśnił, że w sytuacji, gdy skarżąca dysponuje zaświadczeniem potwierdzającym istnienie u dziecka przeciwwskazań do wykonania szczepienia/szczepień lub zaświadczeniem o wykonaniu szczepienia w innym gabinecie należy przedstawić je w NZOZ [..], do której zaoptowane jest dziecko.
b) Odnosząc się do pytań z punktów 86 i 87, organ wskazał, że:
- w roku 2017 odnotowano na terenie powiatu: 2 łagodne odczyny poszczepienne po podaniu szczepionki DTP, 1 poważny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki DTP, 5 łagodnych odczynów poszczepiennych po podaniu szczepionki BCG, 1 łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki Infanrix Hexa ,1 poważny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki Tetraxim,l łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki Pentaxim;
- w roku 2016 odnotowano: 4 łagodne odczyny poszczepienne po podaniu szczepionki BCG 1 łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki Infanrix Hexa, 2 łagodne odczyny poszczepienne po podaniu szczepionki Infanrix IPV Hib, 1 łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki Refortix;
- w roku 2015 odnotowano: 3 łagodne odczyny poszczepienne po podaniu szczepionki BCG 1 łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki Infanrix IPV Hib, 1 poważny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki MMR Vax Pro;
- w roku 2014 odnotowano: 5 łagodnych odczynów poszczepiennych po podaniu szczepionki Infanrix DTPa, 4 łagodne odczyny poszczepienne po podaniu szczepionki BCG 1 łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki Infanrix Hexa, 1 łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki NeisYac C;
- w 2013 roku odnotowano: 9 łagodnych odczynów poszczepiennych po podaniu szczepionki DTP, 2 łagodne odczyny poszczepienne po podaniu szczepionki Infanrix DTPa, 1 łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki Imovax Polio;
- w 2012 roku odnotowano: 1 łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki
DTP, 3 łagodne odczyny poszczepienne po podaniu szczepionki BCG;
- w roku 2011 odnotowano: 1 łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki
DTP, 1 łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki Infanrix IPV Hib, 1 łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki Tripacel;
- w roku 2010 odnotowano: 1 łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki
DTP, 1 łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki Infanrix Hexa;
- w roku 2008 i 2009 nie odnotowano odczynu poszczepiennego;
- w roku 2007 odnotowano 1 łagodny odczyn poszczepienny po podaniu szczepionki Infanrix IPV Hib. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny ponadto poinformował, że prowadzi rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych tylko u dzieci i młodzieży do 19 roku życia zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania.
c) Odnosząc się do pytania z punktu 88 organ poinformował, że na terenie powiatu nie odnotowano żadnego przypadku odczyni poszczepiennego ze skutkiem śmiertelnym.
d) W odniesieniu do pytania z punktu 89 organ wskazał, że informacje o niepożądanych odczynach poszczepiennych Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny otrzymuje od podmiotów leczniczych, w których znajduje się punkt szczepień. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 roku w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania odczyn poszczepienny stwierdza lekarz i przesyła informacje o jego wystąpieniu na odpowiednim formularzu.
e) W odniesieniu do pytania sformułowanego w punkcie 90 organ wskazał, że dane o wystąpieniu niepożądanego odczynu poszczepiennego gromadzone są w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej od 2007 roku.
f) Odnosząc się zaś do pytań nr 5-81, 91 - 95 organ wskazał, że nie dotyczą one informacji publicznych posiadanych przez PPIS. Pytania odnoszące się do szczegółowych badań preparatów szczepionkowych, leczenia wskazanych chorób oraz prawdopodobieństwa zachorowania na wskazane choroby nie dotyczą kompetencji PPIS. Jednocześnie organ nie może wskazać konkretnych organów władnych, aby te informacje udostępnić ze względu na szeroki zakres zadanych pytań, które wykraczają poza zakres informacji publicznej. Ustawodawca przewidział zadania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w zakresie egzekwowania obowiązkowych szczepień ochronnych zatem, mając na względzie obowiązki PPIS organ wskazał, że wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka pozostaje w pełni aktualne. Jednocześnie organ zachęcił do zapoznania się ze stanowiskiem naukowców, które można znaleźć np. na portalach internetowych:
- szczepienia.info (portal Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego
Zakładu Higieny w Warszawie),
- pediatria mp szczepienia,
- cdc vaccines & immunization (portal w języku angielskim, prowadzony przez Centrum Kontroli Chorób w Atlancie).
W piśmie z 14 listopada 2018 r. A. S. – S. ponowiła pytania sformułowane w piśmie z 16 października 2018 r., wskazując że odpowiedź PPIS nie była wyczerpująca, nie zawierała wskazania podstaw prawnych oraz organów, które byłyby w posiadaniu informacji, stanowiących odpowiedzi na pytania skarżącej. Jednocześnie, uzupełniła ona wniosek o dodatkowe pytania (numeracja odpowiednia do wynikającej z wniosku z 14 listopada 2018 r.):
96. co to jest "pediatria mp szczepienia"?
97. wskazanie, gdzie można znaleźć tłumaczenie informacji z portali polecanych przez organ na język polski, będący językiem urzędowym obowiązującym w RP.
98. przesłanie pełnej, oryginalnej dokumentacji szczepionki dla każdej z wymienionych powyżej chorób (tzw. "raport oceniający"), lub o wskazanie adresu strony internetowej, z którego można tę dokumentację pobrać.
W odpowiedzi na powyższe pismo, organ w piśmie z 21 listopada 2018 r. wskazał, że odpowiedzi na pytania nr 1- 4 oraz 86 - 90 udzielił z piśmie z 6 listopada 2018 r. W pytaniu nr 96 "pediatra mp szczepienia" oznacza skrót dostępu do podanego w wezwaniu portalu internetowego Medycyny Praktycznej. Organ podał też, że pytania 5 – 85 oraz 91 - 95 i 98 nie dotyczą informacji publicznej posiadanej przez PPIS. Pytania odnoszące się do szczegółowych badań preparatów szczepionkowych, leczenia wskazanych przez skarżącą chorób oraz prawdopodobieństwa zachorowania na wskazane choroby nie pozostają w sferze kompetencji PPIS. Organ nie może też wskazać organów władnych, by te informacje udostępnić ze względu na szeroki zakres zadanych pytań, które wykraczają poza zakres informacji publicznej.
W piśmie z 12 grudnia 2018 r. A. S.– S. wniosła skargę na bezczynność PPIS, domagając się zobowiązania organu do udzielenia żądanej informacji, orzeczenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia grzywny organowi. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6 k.p.a. oraz przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem w jej ocenie organ do dnia złożenia skargi nie udzielił żądanej informacji i nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie, bowiem w jego ocenie – udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania – w takim zakresie, w jakim chodziło o informację publiczną, w której posiadaniu pozostawał. Podkreślił, że w ramach swoich kompetencji nie ma obowiązku prowadzić dyskusji naukowych co do zakresu obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom, co do składu szczepionek oraz minimalizowania skutków odczynów poszczepiennych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 P.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. Sąd bada także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Dodać jeszcze trzeba, że na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Na tej podstawie została rozpoznana przez sąd złożona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przy czym należy dodać, że sąd ocenia zasadność skargi na bezczynność na dzień jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania.
W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm.), zwanej dalej "u.d.i.p.", do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej – czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. – ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, CBOSA). W ocenie sądu zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. (a w ślad za tym: także do art. 52 § 2 p.p.s.a.) z dniem 1 czerwca 2017 r. – mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) – nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanego w takich przypadkach zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa).
Mając powyższe na uwadze, sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną, ale niezasadną.
Przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w zakresie udostępnienia skarżącej informacji – mających, jej zdaniem, status informacji publicznych – określonych we wniosku z 16 października 2018 r., uzupełnionego następnie wnioskiem z 14 listopada 2018 r.
Powyższe obligowało PPIS do załatwienia złożonego przez skarżącą wniosku w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania - w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, o ile zobowiązany jest w posiadaniu tych informacji. Termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie nie tylko do czynności polegającej na udostępnieniu informacji, ale również do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok WSA w Krakowie z 6 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 242/14, LEX nr 1534491). Podkreślić należy, że w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., adresat wniosku jest również zobowiązany poinformować wnioskodawcę o tym, że żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej lub o nieposiadaniu wnioskowanej informacji. Jeżeli wnioskodawca pozostaje w przekonaniu, że żądane przez niego informacje mają charakter informacji publicznej w rozumieniu komentowanej ustawy, to może on wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność adresata wniosku, w efekcie rozpoznania której sąd ma obowiązek przesądzić o charakterze informacji poprzez dokonanie kwalifikacji, czy żądane informacje są, czy też nie są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob. postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1475/12, LEX nr 1225534). Natomiast gdy podmiot dysponujący informacją publiczną nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zastosować procedurę, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednoznacznie dominuje stanowisko, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych oraz wytworzona i odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Stanowi zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych zarówno jako działalność organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. II SAB/Gd 13/16; dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Żądanie udzielenia informacji publicznej w niniejszej sprawie dotyczyło działalności organu inspekcji sanitarnej. Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej i sposób ich wykonywania określają art. 1 – 6a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie z art. 1 tej ustawy Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami - higieny środowiska, higieny pracy w zakładach pracy, higieny radiacyjnej, higieny procesów nauczania i wychowania, higieny wypoczynku i rekreacji, zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku oraz higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne – w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych.
Wykonywanie powołanych zadań na podstawie art. 2 tej ustawy polega na sprawowaniu przez organy inspekcji sanitarnej zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo - zdrowotnej.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że informację publiczną co do zasady stanowią informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej na podstawie art. 2 w związku z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 wskazanej ustawy, to jest w ramach zapobiegania i zwalczania chorób, poprzez dokonywanie analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywanie programów i planów działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej, przekazywanie ich do realizacji podmiotom leczniczym w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej oraz kontrolę realizacji tych programów i planów, ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie, a także planowanie i organizowanie sanitarnego zabezpieczenia granic państwa.
Również na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2018 r., poz. 151 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2010, poz. 1711) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zbiera informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennym, które to informacje także stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17, dostępny w CBOSA na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec treści przywołanych przepisów oraz art. 4 ust. 1 u.d.i.p. nie może zatem budzić wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Odnosząc się następnie do przywołanych na wstępie okoliczności sprawy przyjdzie dostrzec, że zobowiązany PPIS udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej w piśmie z dnia 6 listopada 2018 r., a następnie – w piśmie z 21 listopada 2018 r., przy czym wniosek ten nie pozostawiał wątpliwości co do tego, że wnioskodawczyni domaga się udostępnienia żądanych informacji w trybie u.d.i.p. Podkreślić przy tym trzeba, że odpowiedź organu była kompletna, odnosząc się do wszystkich zadanych pytań. Przedmiotowe pisma zawierające odpowiedzi na pytania wniosków zostały wysłane skarżącej odpowiednio w dniu 8 listopada 2018 r. (odpowiedź na pismo z 16 października 2018 r., które wpłynęło do organu 25 października 2018 r.) oraz 26 listopada 2018 r. (odpowiedź na pismo z 14 listopada 2018 r., które wpłynęło do organu 16 listopada 2018 r.), a więc zarówno w trakcie 14 dniowego terminu do udzielenia odpowiedzi na żądanie udostępnienia informacji publicznej, jak i przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie (data nadania skargi w urzędzie pocztowym zgodnie z pieczęcią – 12 grudnia 2018 r., fotokopia koperty w aktach administracyjnych). Ta okoliczność w ocenie sądu uniemożliwia przypisanie organowi bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej, jak też zastosowanie art. 149 P.p.s.a. Z treści skargi nie wynika, jaki zakres wniosków, według strony skarżącej, pozostał bez odpowiedzi. Skarżąca nie formułuje konkretnych zarzutów, podnosząc wyłącznie naruszenie art. 6 k.p.a. oraz przepisów dotyczących udostępnienia informacji publicznej (bez wskazania jakich konkretnie). Natomiast ewentualnie niezadowolenie strony z uzyskanych na żądanie informacji nie może kreować zasadności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.
Mimo udzielonej odpowiedzi przed wniesieniem skargi sąd oceni również, czy pytania zadane we wniosku w istocie stanowią informację publiczną. Odnosząc się zatem szczegółowo do pytań wskazanych we wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej, należy podzielić stanowisko, że informację publiczną obejmują odpowiedzi na pytania nr 1, 2, 3 i 4 oraz 86 - 90. Pytania dotyczące danych z zakresu liczby odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych co do szczepień przeciwko chorobom wymienionym we wniosku oraz odnotowanych przypadków śmiertelnych, oraz odnoszące się do rodzaju posiadanych przez organ statystyk i okresu ich prowadzenia dotyczą informacji zbieranych i wytwarzanych przez organy inspekcji sanitarnej w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego. Przede wszystkim zaś informację taką stanowią informacje gromadzone w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Przepis § 10 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. określa co prawda sposób udostępniania informacji zawartych w tym rejestrze – to jest poprzez okazanie rejestru do wglądu, sporządzenie wyciągów, odpisów lub kopii i wydanie oryginału – jednakże z uwagi na fakt, że regulacja ta nie ma wyczerpującego charakteru, w pozostałym zakresie nie wyklucza to stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej (tak również w wyrokach WSA w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Po 159/17 i z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SAB/Po 4/18; dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W piśmie z 21 listopada 2018 r. organ odniósł się także do pytań sformułowanych w pkt 96 (w zakresie wyjaśnienia zastosowanego skrótu) oraz 97 (co do dostępności danych polskojęzycznych na portalach poświęconych polityce szczepionkowej), choć pytania te nie dotyczyły informacji publicznej, lecz stanowiły rodzaj polemiki z organem.
Ugruntowane jest też stanowisko orzecznictwa co do pytań nr 8 – 43, 48 – 54, 91 - 92 i 95 przedmiotowego wniosku, a dotyczących odpowiednio problematyki skutków prawnych ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego, polityki szczepień ochronnych w innych krajach Unii Europejskiej oraz na Ukrainie, a także świadomości organu co do ilości powikłań poszczepiennych nie odnotowanych, znajomości przez organ orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i krajowych sądów powszechnych oraz oceny zgodności z Konstytucją RP zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej. Informacje w tym zakresie nie są uważane na informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., skutkiem czego organ inspekcji sanitarnej nie jest zobowiązany do ich udzielenia (zob. też wyroki WSA w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Po 72/17 i z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SAB/Po 4/18; dostępne j.w.).
Informacje objęte pytaniem nr 91 i 92 nie dotyczą ponadto przedmiotu działalności, kompetencji ani zasad funkcjonowania organu. Prawo obce nie zostało wytworzone przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, bądź wykonywania władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Obowiązek organu w zakresie przeprowadzania analizy prawa obcego nie wynika z polskiej regulacji prawnej (tak w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 99/17, dostępnym w CBOSA).
Pytania nr 10 – 24, 32 – 53 jednocześnie nie dotyczą sfery faktów, lecz posiadanej przez organ wiedzy, stanu jego świadomości, bądź jego stosunku do obowiązującej regulacji prawnej. Natomiast wnioskiem o udzielenie informacji publicznej mogą być obejmowane pytania o fakty, o stan zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Informacja publiczna nie może prowadzić do kwestionowania obowiązującej regulacji prawnej poprzez wyrażanie przez organ aprobaty bądź dezaprobaty dla porządku prawnego, w ramach którego ten działa (wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt IV SAB/Po 41/17; dostępne w CBOSA).
Ponadto sąd uznał, że pytania nr 25 - 31, dotyczące ustaleń w zakresie wystąpienia epidemii w sytuacji wzmożonego przemieszczania się osób po przystąpieniu Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, a także po umożliwieniu obywatelom Ukrainy poruszania się swobodnie w ramach strefy Schengen – jako dotyczące zjawisk epidemiologicznych obejmujących obszar całego kraju – należą do kompetencji organów inspekcji sanitarnej wyższego rzędu, niniejsza skarga dotyczyła zaś bezczynności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
Również pytania nr 5 – 7, nr 39 – 44 oraz nr 48 – 85, 93 i 94 z wniosku skarżącej nie odnoszą się do informacji o charakterze informacji publicznej i jako takie nie spowodowały po stronie organu obowiązku udzielenia odpowiedzi. W istocie pytania te nie stanowią żądania udostępnienia informacji publicznej, ale odwołują się do wiedzy medycznej organu. Implikują bowiem tezę, że stwierdzony lub nabyty niedobór odporności stanowi przeciwskazanie do szczepienia, bądź wskazują na negatywny wpływ na organizm dziecka ustalonej ilości szczepień obowiązkowych, bądź szczepienia jako takiego. Jednocześnie przyjąć należy, że organów inspekcji sanitarnej nie obciąża obowiązek gromadzenia informacji dotyczących badań nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia liczby urodzeń z wrodzoną obniżoną odpornością, czy też potwierdzających lub wykluczających wpływ szczepień na aktywację czynników kancerogennych, ustalania ilości przypadków śmierci łóżeczkowej, czy też oceny wpływu poszczególnych składników szczepionek na zdrowie ludzi. Zauważyć ponadto wypada, że odpowiadając na pytanie nr 88 w zakresie liczby przypadków śmiertelnych po zastosowaniu szczepień, organ w istocie udzielił również odpowiedzi na pytania nr 45, a w konsekwencji – bezprzedmiotowa była odpowiedź na pytanie pod nr 46 - 47.
W kontrolowanej sprawie mamy zatem do czynienia z dwoma istotnymi elementami: po pierwsze odpowiedź na wniosek skarżącej została udzielona przed wniesieniem skargi, wreszcie zdecydowana większość pytań wniosku, z przyczyn wyżej opisanych, nie dotyczyła informacji publicznej, a część z nich może być jedynie w posiadaniu organu wyższego stopniem. Taka konstatacja czyni skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w udostępnieniu informacji publicznej niezasadną. Wprawdzie organ nie musiał udzielać odpowiedzi na pytania, które nie stanowią informacji publicznej, ani które nie znajdują się w jego posiadaniu, wystarczyło o tym poinformować wnioskodawców, niemniej skoro kompletna odpowiedź została udzielona przed wniesieniem skargi, Powiatowy Inspektor Sanitarny nie pozostał bezczynny.
Jeżeli przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej podmiot zobowiązany udzielił informacji publicznej, choćby z przekroczeniem ustawowego terminu, lub odmówił jej udzielenia w formie decyzji, oznacza to, że nie pozostaje on w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi. Nie może bowiem zobowiązać adresata wniosku do podjęcia czynności, która została podjęta przed dniem rozpoznania przez sąd skargi (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Bd 147/12, LEX nr 1298655). Oceny bezczynności podmiotu zobowiązanego dokonuje się bowiem według stanu faktycznego na dzień orzekania przez sąd administracyjny, który jest zobowiązany badać, czy w dacie wniesienia skargi, a następnie w dacie zamknięcia rozprawy adresat wniosku pozostawał w bezczynności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono przy tym, że jeżeli udostępnienie żądanej informacji publicznej nastąpiło już po wniesieniu przez żądającego informacji skargi na bezczynność organu, to postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, co obliguje sąd do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Natomiast, skarga na bezczynność wniesiona po doręczeniu żądanej informacji lub po podjęciu czynności, których brak się w niej zarzuca, jest bezzasadna (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka, op. cit., także wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 114/16 – orzeczenie dostępne w CBOSA, cyt. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 30 stycznia 2013 r.).
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło